factograf
LA
Sign in

Notatio Whyte

Notatio Whyte
Nonnulla genera hamaxarum ex prima saeculi 20 parte, cum notatione Whyte sua.
Nonnulla genera hamaxarum ex prima saeculi 20 parte, cum notatione Whyte sua.

Notatio Whyte ad hamaxam vaporariam ordine rotarum describendam a Friderico Methvan Whyte excogitata est et parte prima saeculi 20 in usu esse ob opinionem in ephemeride American Engineer and Railroad Journal mense Decembri 1900 publicatam coepit. Systema Whyte numerum rotarum praecedentarum, tum numerum rotarum pellandi, tum numerum rotarum sequentium enumerat, qui numeri sunt abs hyphen separati. Alia systemata describendi, ut Descriptio UIC vel systemata Gallica, Turcica, Helvetica, axes pro rotas enumerant.

Ita hamaxa cum duabus axibus praecedentis (quattuor rotis), tribus axibus pellandi (sex rotis), et una axe sequenta (duabus rotis) est descripta ut 4-6-2.

Modus

Hamaxae cum articulis

Hamaxae cum articulis, ut hamaxae Garratt, quae reapse sunt duae hamaxae a fervefactorio coniugatae, symbolum + inter descriptionas quaeque hamaxae habent. Ita hamaxa Garratt generis "double Pacific" (Latine "Pacifica bina" dicere possumus) est 4-6-2+2-6-4.

Genera simpliciores ut hamaxae Mallet, quae axes non pellandi inter axes pellandi non habent, plures greges numerorum in medio habent. Ita hamaxa Union Pacific Big Boy est 4-8-8-4; sunt duas axes praecedentas, una grex quattuor axium pellandi, alia grex quattuor axium pellandi, tum duas axes sequentas.

Postpositiones

Postpositio T hamaxam cum lacu significat quia littera T est pro verbo Anglico tank (lacus); sine littera T currus materiae propulsoriae significatur. In usu Britannico, aliquando postpositiones hamaxae cum lacu significandae sunt plures: littera T lacum lateralem significat, PT est lacus in soraco, ST est lacus in ephippio, WT est lacus in puteo. T+T hamaxum cum lacu et curru significat.

In Europa, postpositio R hamaxam pro ferrivia dentata significet (e.g. 0-6-0RT) aut hamaxum quae directionem invertere potest (e.g. 0-6-0TR), quae est hamaxae Bi-cabine in usu in Gallia.

Postpositio F hamaxam sine flamma significat (e.g. 0-4-0F). Nota quod haec hamaxa currum materiae propulsoriae non habet.

Aliis temporibus sunt aliae postpositiones, ut ng pro hamaxis in ferriviis angustis (i.e. minus quam 1 435 mm) aut CA vel ca pro hamaxis quae aëri compresso utentur.

Hamaxae Diselianae benziniorumque

In Britannia, hamaxae parvae Diselianae benziniorumque maxime sunt in eodem modo descriptae, e.g. 0-4-0, 0-6-0, 0-8-0. Postpositiones possunt D (Diseliana) aut P (benzinii) et alia littera pro genere transmissionis: E (electrica), H (hydraulica), M (mechanica). Ita 0-6-0DE hamaxam Diselianam cum sex rotis et transmissione electrica significat. Si axes sunt vinculis scapisve (pro radio laterale) coniunctae aut singulariter pellatae, symbolis 4w, 6w, 8w utentur. Ita 4wPE hamaxam benzinii cum quattuor rotis et transmissione electrica significat. Descriptioni UIC pro hamaxis Diselianis magnis utentur.

Circumscriptiones

Cirumscriptio principia systematis Whyte erat habere nullam facultatem ad hamaxas insolitas describendas ut hamaxam Shay quae rotis a rotis dentatis (pro directe) pellandis utitur. Hoc res ad alia genera descriptionis adduxit. In Europa (extra Regnum Britanniarum) descriptio princeps est UIC, quae descriptio hamaxam exacte describeat.

Nominatio

In usu Americano (et minore ex parte in usu Britannico), pleraeque ordines rotarum nominatae sunt, saepe ex nomine hamaxae primae illae generis.

Ordines rotarum solitae

Ecce tabula ordinum rotarum solitarum. In pictura, frons hamaxae est sinistrá.

Ordo Descriptio Whyte Nomen
Hamaxae sine articulis
0-2-2 0-2-2 Northumbrian
2-2-0 2-2-0 Planet
2-2-2 2-2-2 Single, Jenny Lind
2-2-4  
4-2-0 Jervis
4-2-2 Bicycle
4-2-4  
6-2-0 Crampton
0-4-0 0-4-0 Four-Coupled
0-4-2  
0-4-4 Forney
2-4-0 Porter, 'Old English'
2-4-2 Columbia
2-4-4  
4-4-0 American, Eight-wheeler
4-4-2 Atlantic
4-4-4 Reading, Jubilee (Canada)
0-6-0 (rota pellandi singula per axem; in Patiala State Monorail Trainways et in Listowel and Ballybunion Railway)
0-6-0 Six-Coupled, Bourbonnais (Gallia), USRA 0-6-0 (CFA)
0-6-2  
0-6-4 Forney six-coupled
2-6-0 Mogul
2-6-2 Prairie
2-6-4 Adriatic
2-6-6
4-6-0 Ten-Wheeler (non in Britannia)
4-6-2 Pacific
4-6-4 Hudson, Baltic
0-8-0 Eight-Coupled, USRA 0-8-0 (CFA)
0-8-2  
0-8-4  
2-8-0 Consolidation
2-8-2 Mikado, Mike, MacArthur
2-8-4 Berkshire, Kanawha
2-8-6 Solum in quattuor hamaxis Mason Bogie
4-8-0 Mastodon, Twelve-Wheeler
4-8-2 Mountain, Mohawk
4-8-4 Northern, Niagara, Confederation, Dixie, Greenbrier, Pocono, Potomac, Golden State, Western, General, Wyoming (Lehigh Valley), Governor, Big Apple, GS Series "Daylight" (Southern Pacific)
4-8-6 A Lima proposita, numquam fabricata
6-8-6 (PRR S2 steam turbine locomotive)
0-10-0 Ten-Coupled, (raro) Decapod
0-10-2 Union
2-10-0 Decapod, Russian Decapod
2-10-2 Santa Fe, Central, Decapod (solum in ferrivia Southern Pacific)
2-10-4 Texas, Colorado (CB&Q), Selkirk (Canada)
4-10-0 Mastodon, Gobernador (El Gobernador honorans)
4-10-2 Southern Pacific, Overland
0-12-0 Twelve-Coupled
2-12-0 Centipede
2-12-2 Javanic
2-12-4  
4-12-2 Union Pacific
4-14-4 AA20
Duplex locomotives
4-4-4-4 (PRR T1)
6-4-4-6 (PRR S1)
4-4-6-4 (PRR Q2)
4-6-4-4 (PRR Q1)
Mallet Hamaxae cum articulis
0-4-4-0 Bavarian BB II
0-4-0 2-4-4-0  
0-4-0 0-4-4-2  
2-4-4-2  
0-6-6-0 Erie
2-6-6-0 Denver & Salt Lake
2-6-6-2  
2-6-6-4 Norfolk & Western
2-6-6-6 Allegheny, Blue Ridge
4-6-6-2 (Southern Pacific class MM-2)
4-6-6-4 Challenger
2-6-8-0 (Southern Railway, Great Northern Railway)
0-8-8-0 Angus
2-8-8-0 Bull Moose
2-8-8-2 Chesapeake
2-8-8-4 Yellowstone
4-8-8-2 Southern Pacific cab forward genera AC-4 ad AC-12 (praeter AC-9)
4-8-8-4 Big Boy
2-10-10-2 (Ferriviae Santa Fe et Virginianae)
2-8-8-8-2 Triplex (Erie RR)
2-8-8-8-4 Triplex (Virginian RR)
Garratt hamaxae cum articulis
0-4-0+0-4-0  
2-6-2+2-6-2  

Nexus externi

Vicimedia Communia plura habent quae ad Notatio Whyte spectant.
  • Boylan, Richard, and Barris, Wes (30 Mai 1991). "American Steam Locomotive Wheel Arrangements". SteamLocomotive.com

Read next

In 16 languages

Text from Wikipedia, CC BY-SA 4.0 · Source article