Elven gemyk ew paladiom, niver 46 e'n Vosen Beriodek. Y arwodh gemyk ew Pd. An hanow a dheu dhort an asteroyd Pallas, henwys rag an dhuwes a furneth yn mythologieth Grek.
Nag eus dhe baladiom radn vewoniethel. Diskudhys veu paladiom gen William Hyde Wollaston, kemygydh a Norfolk neb a driga en Loundres. Ev a oberi war-barth ha Smithson Tennant en 1800. Anjei a wrug hwithrans war blatinom, ort y deudhi en aqua regia, kemyskans a drenken hidroklorik ha trenken nitrik. Tennant a dhiskudhas osmiom hag iridiom dhort remenat a'n teudhans. Wollaston a studhyas an teudhans y honan. Dhort hedna ev a gavas paladiom ha rodiom. Diskudhys veu paladiom en kettermyn dell diskudhyans an asteroyd Pallas.
Kevys ew paladiom en y studh naturel en Brasil, hag ema nebes monow ow komprehendya paladiom, pekara stibiopaladinit (paladiom antimonid, Pd5Sb2). Askorrys ew paladiom dell ew usys avel isaskorr dhort purhe nikel en Russi ha Kanada, a-dro dhe 300 tonnas an vledhen. Usys ew rag gul konvertydhyon katalytek en kerri (60%), 20% dhe'n diwysyans elektronek, 10% rag gul lenwansow dynsek ha'n remenat avel gebmweyth.
Poos atomek paladiom ew 106.42, y boynt teudhi ew 1552°C ha'y boynt bryjyon ew 3140°C. Y dhosedh ew 12.0 kg an liter. Olkan lenter gwydn-arhansek ew paladiom, es y dhyghtya ha mortholya.
Mirva
Ma an erthygel ma usya an Furv Skrifys Savonek a-barth Kernowek diwedhes.
