Angola,[a] hukumamen Republic of Angola,[b] shima lardə do ci kəmaduwu fəte-dawu Anəm Africa ye. Shima lardə Portuguese-manajinma (Lusophone) kən indimi nəm kuranza-a nəm nguwu jamanza-a lan kuru shima lardə kura kən tulurmin Africa lan. Anəmnzən Namibia kalangaiyya, yalanzən Democratic Republic of Congo, gədinzən Zambia, fətenzən kəmoduwu Atlantic be shiga kalangaiyya. Angoladə kəriye shiro exclave gultində mbeji, kəriye Cabindadə, shidoni Republic Congo-a Republic Democratic Congo-a kalangaizənadə. Bərni kura lardəye kuru bərni do am nguwu'a də shima Luanda.
Angoladə zaman Paleolithic ben təmmaro napsana. Ngawodo Bantuye faraktənza nadəro nazənayen, kəriyata karni 13medən kokkada kuru kəlakəlro sarakkada. Mairi Kongo ye də karnu kən 14th century lan mairi'a gade so'a nəm duno'a səbandəna. Am Portuguese ye kulashiwudə nəmkam ndikate Kongo'a 1483lan kokkada. Anəmdən mairiwa Ndongo-a Matamba-a mbeji, mairiwa Ovimbundu yedə anəmro cizəna, kuru mairiwa Mbunda yedə gədilan.
