factograf
KK

Резекне

Резекне
All data from the card 13
Ел
Латвия
Статусы
Республикалық маңызы бар қала
Аймақ
Резекне аймағы
Координаттары
56°30′24″ с. е. 27°19′51″ ш. б. / 56.50667° с. е. 27.33083° ш. б.
Құрылған уақыты
1285
Бұрынғы атаулары
1894 жылға дейін - Розиттен1917 жылға дейін - Режица1941 жылға дейін – Резекне1944 жылға дейін - Розиттен1945 жылға дейін - Режица
Қала статусы
1773
Жер аумағы
17,5 км²
Орталығының биiктігі
158,2 м
Уақыт белдеуі
UTC+2:00
Тұрғыны
28 745 адам (2026)
Тығыздығы
1493 адам/км²
Пошта индексі
LV-4601 LV-4604

Резекне (латышша Rēzekne) — Латвияның шығысындағы республикалық маңызы бар қала. Резекне аймағының әкімшілік орталығы, бірақ оның құрамына кірмейді. 2026 жылғы жағдай бойынша Резекне халқының саны 28 745 адамды құрады. Резекне — Латвиядағы 76 қаланың бірі және халқы бойынша Латвияда 7-ші орында.

Географиялық орналасуы

Резекне Ригадан шығысқа қарай 242 км және Латвия-Ресей шекарасынан батысқа қарай 63 км жерде орналасқан. Резекне — елдің шығыс бөлігіндегі Резекне өзенінің жағасындағы аңғарда орналасқан. Қала Латвияның екі ең биік тауы (Маконкальнс және Лиепукальнс) мен елдің екі ең үлкен көлінің (Разна және Лубанас) арасында орналасқан, оларды Резекне өзені жалғайды.

Тарихы

Режица, XX ғасырдың басы
Режица, XX ғасырдың басы

Қала атауын 1893 жылға дейін Розиттен деп аталды. 1917 жылға дейін және 1944 жылдан 1945 жылға дейін қала Режица деп аталды.

Қаланың тарихы XIII ғасырдан басталады. 1285 жылы Ливон орденінің шебері Вильгельм фон Шауэрбург айналадағы аумақтан табылған үлкен тастарды пайдаланып, осында бекініс қамалын салған. Кейінгі жылдары қамалға бірнеше рет орыстар, поляктар және литвалықтар шабуыл жасады. XVII ғасырға қарай, үздіксіз жаулап алу соғыстарынан кейін қамал қалпына келмейтіндей қатты зақымданды. Тек үш ғасырдан кейін жақын маңда көптеген ағаштар мен бұталар отырғызылған саябақ құрылды. 1778 жылы Ресей императрицасы Екатерина II Режица қаласының даму жоспарын бекітті. Варшава-Санкт-Петербург теміржолы салынып, ашылғаннан кейін қаланың экономикалық жағдайы дами бастады.

1920 жылы Рига бейбітшілік келісіміне сәйкес, Латгале жерлері Латвия Республикасының құрамына кірді. 1940 жылдан 1991 жылға дейін Латвия КСР одақтас республикалардың бірі ретінде КСРО құрамында болды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде барлық дерлік ғимараттар, сондай-ақ шіркеулер мен әкімшілік ғимараттардың көпшілігі қирады. Қала маңында, Анчупани орманында 15 000-нан астам латыш еврейі өлім жазасына кесілді. 1944 жылы 27 шілдеде 2-ші Балтық майданының 10-шы гвардиялық армиясының 7-ші және 8-ші гвардиялық атқыштар дивизиялары қаланы азат етті.

Экономикасы және инфрақұрылымы

Бүгінгі таңда Резекне Шығыс Латвияның өнеркәсіптік, мәдени және білім беру орталығы, сондай-ақ маңызды көлік торабы болып табылады, қала арқылы екі халықаралық тас жол өтеді: Санкт-Петербург-Варшава бағыты және Рига-Мәскеу бағыты.

2001 жылы Резекне ет өңдеу зауыты құрылды, ол бүгінде Латвия нарығында дайын өнім өндірісі көлемі бойынша жетекші орын алады. 2002 жылы бұрынғы Резекне консерві зауытының ғимараттарында тоқыма бұйымдарын (арқандар мен кабельдер) өндірушісі — Magistr-Fiskevegn Group.MFG, Ltd. — жұмысын бастады. 2009 жылы Резекне шекарасына жақын жерде Балтық жағалауындағы алғашқы тот баспайтын болаттан жасалған құбыр зауыты — Латвия-Швейцария бірлескен кәсіпорны RIGAMET салынды.

2019 жылы Резекнеде екі гимназия, жеті орта мектеп, бір бастауыш мектеп, бастауыш мектеп-интернат – дамыту орталығы, көркемсурет және музыка мектептері, 12 мектепке дейінгі мекеме, үш ересектерге арналған орталық, балалар спорт мектебі, шығармашылық қызмет көрсету орталығы және бір жекеменшік музыка мектебі болды.

Көрікті орындары

Қала өзінің мәдени әртүрлілігімен және тарихи ескерткіштерімен: Резекне сарайының қирандыларымен, Латгале аймақтық концерт залы GORS және Латгале хайуанаттар бағымен танымал. Қала табиғат аясында демалуға арналған көркем көлдері, ормандары және саябақтары бар бай табиғи ортамен танымал.

  • Резекне қамалының қирандылары — ең маңызды тарихи ескерткіштердің бірі. XIII ғасырда салынған қамал соғыстар мен шапқыншылықтар кезінде қиратылған, бірақ оның кейбір қабырғалары мен мұнаралары бүгінгі күнге дейін сақталған.
  • Латгале мәдениеті мен тарихы мұражайы — Латвияның шығысында орналасқан Латгале мұражайы Латгале аймағының мәдениетін, дәстүрлерін және тарихын сақтауға арналған. Туристер археологиялық олжалардан бастап дәстүрлі қолөнерге дейінгі әртүрлі экспонаттарды тамашалап, ғасырлар бойы жергілікті тұрғындардың өмір салты туралы біле алады.
  • Разна ұлттық саябағы — Ұлттық саябақ Латвиядағы екінші үлкен көл Разна көлінің айналасында орналасқан. Саябақта бірнеше сирек кездесетін және жойылып бара жатқан түрлерді қоса алғанда, әртүрлі флора мен фауна мекендейді. Келушілер сонымен қатар таза табиғатта жаяу серуендеу, қайықпен жүзу, балық аулау және лагерь құру сияқты ашық іс-шараларды көре алады.
  • Иса Соборы — Резекнедегі ең ірі шіркеулердің бірі. 20 ғасырдың басында салынған соборы сәулет өнерімен танымал ескерткіш болып табылады.
  • Резекне өнер және қолөнер орталығы — бұл мәдени орталық тоқу, қыш, ағаш ою және кескіндеме сияқты дәстүрлі қолөнерге маманданған жергілікті қолөнершілер мен суретшілердің жұмыстарын көрсетеді.
  • Педели су диірмені — XIX ғасырда салынған, қазір мұражайға айналған тарихи су диірмені. Туристер диірмен кешенін аралап, бидайды ұнға айналдыру үшін судың қалай пайдаланылғанын көре алады және диірменші мен оның отбасының күнделікті өмірі туралы біле алады.

Галерея

Орталық кітапхана
Орталық кітапхана
Рим-католик шіркеуі
Рим-католик шіркеуі
Православ шіркеуі
Православ шіркеуі
«Қарындаш» шығармашылық орталығы
«Қарындаш» шығармашылық орталығы
4 images

Read next

In 71 languages

Text from Wikipedia, CC BY-SA 4.0 · Source article