Isaac Newton (4 Januari 1643 [O.S. 25 Desember 1642] – 31 Maret 1727 [O.S. 20 Maret]) dadosipun polymath lan filsuf alam ingkang asal saking Inggris. Newton tansah aktif wonten ing babagan kawruh alam lan mbiyantu wonten ing jaman Revolusi Ilmiah lan Zaman Pencerahan. Wonten ing karyanipun "Philosophiæ Naturalis Principia Mathematica" ingkang dipunbabar wonten ing taun 1687, Newton nggabungaken hasil panaliten ingkang sampun wonten lan nyiptakaken dasar-dasar mekanika klasik.. Kanthi tembang kangge panaliten optika lan pengembangan kalkulus infinitesimal bebarengan kaliyan Leibniz, sanadyan Newton ngembangaken kalkulus langkung rumiyin tinimbang Leibniz, dhawuh kawruhipun Newton dados tanda penting wonten ing donya ilmu pengetahuan.
Newton dipunkawruh dados salah satunggaling ilmuwan ingkang gadhah pengaruh ageng wonten ing sejarah. Wonten ing bukunipun "Principia," Newton ngrumusaken hukum gerakan lan hukum gravitasi universal, ingkang tetep dados pandangan ilmiah dominan ngantos dipun-gantos kaliyan teori relativitas. Newton ugi ngangge teori gravitasi kangge nerangaken macem-macem fenomena astronomi lan terestrial, nyantosaken model heliosentris saking Tata Surya. Newton nyatakaken bilih gerakan obyek ing bumi lan ing luar angkasa nurut karo prinsip-prinsip ingkang padha. Teori Newton ingkang nyatakaken bilih Bumi bentukipun oblate spheroid dipunpastekaken dening panaliti sanesipun mengko, nglengkapi keefektifan mekanika Newtonian.
Newton ugi kondhang amargi pembangunan teleskop pantul praktis kapisan lan ngembangaken teori warna adhedhasar percobaan prisma. Karyanipun wonten ing babagan cahya dipunbabar wonten ing buku "Opticks" ingkang dipunbabar wonten ing taun 1704. Newton ngrumusaken hukum pendinginan, ngitung kecepatan swanten, lan ngintrokduksi konsep fluida Newtonian. Wonten ing babagan matematika, Newton nyumbangaken kawruh ing babagan seri kuasa, pengumuman teorema binomial, metode kangge ngaproksimasi akar fungsi, lan klasifikasi kurva bidang kubik. Newton, wonten ing wanci lan kawruhipun, dados figur kangge dieling-eling amargi kontribusinipun ingkang ageng tumrap kemajuan ilmu pengetahuan lan teknologi.
Kalkulus
Newton punika salah satunggaling tokoh ingkang mbiyantu ngrembakaken saben cabang matematika ingkang sampun kawicaksana wonten ing jamanipun. Newton ngembangaken kawruh matematika kanthi cara ingkang ageng, kalebet wonten ing babagan kalkulus. Wonten ing manuskrip saking wulan Oktober 1666 ingkang dipunsebat 'fluxions,' kawruh kalkulusipun Newton saiki sampun dipunbabar wonten ing kumpulan tulisan matematikinipun. Kertas karya Newton ingkang irah-irahanipun "De analysi per aequationes numero terminorum infinitas," ingkang dipunkintun dening Isaac Barrow dhateng John Collins wonten ing wulan Juni 1669, dipunpuji dening Barrow amargi nuduhaken geni kesarjanaan ingkang luar biasa.
Newton ugi kacatet minangka salah satunggaling tokoh ingkang kapapag kaliyan Leibniz wonten ing perselisihan babagan sinten ingkang rumiyin ngembangaken kalkulus. Miturut akeh sejarawan, Newton lan Leibniz kanthi mandiri ngembangaken kalkulus, sanadyan ngginakaken notasi matematika ingkang beda. Newton dhewe ngembangaken kalkulus langkung rumiyin tinimbang Leibniz. Notasi lan metode Leibniz wonten ing kalkulus akhiripun dipunanggep wonten ing Eropa lan wonten ing Britania Raya sasampunipun taun 1820.
Newton dipunkawruh amargi nyipta teorema binomial umum ingkang bisa dipunanggep kangge kabeh eksponen. Panjenenganipun ugi nemokaken macem-macem konsep lan teknik matematika, kalebet identitas Newton, metode Newton, klasifikasi kurva bidang kubik, sumbangan dhateng beda hingga, panggunaan indeks pecahan, lan aplikasi geometri koordinat dhateng persamaan Diophantine. Newton ngaproksimasi jumlah parsial saking seri harmonik ngangge logaritma lan ngginakaken seri daya kanthi percaya diri lan malik. Karya Newton wonten ing seri tak terhingga dipunpengaruhi dening karya Simon Stevin wonten ing babagan desimal.
Gravitasi
Isaac Newton wiwit ngembangaken teori gravitasinipun wiwit taun 1665. Ing taun 1679, Newton wangsul malih ngrumat mekanika langit, fokus wonten ing gravitasi lan pengaruh ingkang dipunkasilaken dhateng orbit planet, kanthi gandheng ceneng kaliyan hukum-hukum Kepler. Ing antawis taun 1679 ngantos 1680, Newton gadhah pasinaon surat-suratan kalayan Hooke, ingkang njabat dadi pengurus surat-suratan Royal Society, ingkang lajeng nggugah Newton kangge maringi sumbangan dhateng Society punika. Ing mangsa adhem taun 1680 ngantos 1681, kawigaten Newton wonten ing astronomi lajeng saya dene ngrembaka amargi wonten komet, nyebabaken Newton gadhah surat-suratan kaliyan John Flamsteed.
Wonten ing Principia, Newton ngajokaken telu hukum gerak universal. Hukum-hukum punika njelasaken sesambetan antawis obyek, gaya, lan gerakan, saengga ndamel dasar mekanika klasik. Hukum-hukum punika nulungi kemajuan ageng wonten ing Revolusi Industri lan tetep boten dipunpraduli ngantos langkung saking 200 taun. Akeh kemajuan punika ingkang isih dados landhesan teknologi non-relativistik wonten ing jagad modhèrn. Newton ngagem tembung Latin "gravitas" (bobot) kangge nama ingkang dados dikenal minangka gravitasi lan ngrumusaken hukum gravitasi universal.
Optika
Panjenenganipun ngawontenaken panaliten wonten ing taun 1666. Newton sampun mangertosi bilih spektrum ingkang kawangun saking prisma puniku oblong, sanajan asupan cahya puniku bunder, amargi sudut refraksi ingkang béda kanggé warni ingkang béda ugi. Newton nyimpulaken bilih warni punika sipat intrinsik saking cahya, saéngga ngatasi debat ingkang sampun wonten sadèrèngipun. Wonten ing taun 1670 dumugi 1672, Newton damel kuliah babagan optika. Wonten ing wekdal punika, Newton nguningaken bilih spektrum ingkang dipunwujudaken déning prisma saged dipunbalèkaken dados cahya putih nganggé prisma lan lénsa sanesipun. Kajian modhèren nguningaken bilih karyanipun Newton babagan cahya putih wonten pengaruh saking alkimia korpuskular. Newton ugi nguningaken bilih cahya warni tansah njagi warninipun nalika dipunpantul, dipunsebar, utawi dipuntransmisi, lan boten ngalami owah-owahan sipat nalika dipisahaken.
Newton nyatakaken bilih warni dados asil saking interaksi obyek kaliyan cahya warni, boten saking obyek ingkang ndamel warni. Konsep punika dipunwastani teori warni Newton. Newton nemokaken yèn prisma saged nyebabaken cahya putih dados spektrum warni lan nyimpulaken yèn lénsa teleskop réfraktif badhé ngalami aberasi kromatis. Kanggé ngatasi menika, Newton ndamel teleskop nganggé cermin tinimbang lénsa. Newton nggawé teleskop pantul ingkang kawentar minangka teleskop pantul fungsional kapisan, ngatasi masalah bahan cermin lan wujudipun. Newton nyiptakaken cerminipun piyambak saking campuran logam spékulum réfléktif, nganggé cincin Newton kanggé nilar kualitas optik. Newton ngrampungaken teleskop pantulipun ingkang kapisan wonten ing pungkasan taun 1668. Teleskop punika dawaipun kurang langkung wolu inci lan nyedhiyakaken gambar ingkang langkung cetha lan ageng.
Karya-karyané
- Method of Fluxions (1671)
- De Motu Corporum (1684)
- Philosophiae Naturalis Principia Mathematica (1687)
- Opticks (1704)
- Reports as Master of the Mint Archived 2005-02-07 at the Wayback Machine. (1701-1725)
- Arithmetica Universalis (1707)
- An Historical Account of Two Notable Corruptions of Scripture(1754)
Short Chronicle, The System of the World, Optical Lectures, Universal Arithmetic, The Chronology of Ancient Kingdoms, Amended lan De mundi systemate diterbitaké mawi cara anumreta ing taun 1728.
