Dolnolužičsky jezyk

Dolnolužičsky ili dolnosrbsky jezyk (dolnoserbska rěc, dolnoserbšćina) jest zapadnoslovjansky jezyk, jedin iz dvoh lužičskyh jezykov, govorjeny na teritoriji vokrug grada Hotěbuz v vozhodnoj česti Němcije.

Ocěnjaje se, že jest okolo 1000–2000 govoriteljev dolnolužičskogo jezyka. Dolnolužičsky jest izumirajuči jezyk. Demografične dane pokazyvajut, že večinstvo aktivnyh govoriteljev sut starějši ljudi; mladějši iz pragmatičnyh pričin raděje posluživajut se němečskym, čto davaje jim lěpše možnosti za karieru i socialno avansovanje. Podimajeme sut oprěděljene proby za shranjenje dolnolužičskogo jezyka prěd izumrenjem, napr. program «Witaj», ktory naměrjaje razvivati upotrěbu jezyka uže v dětskyh sadah, i ne samo dolnolužičskym dětetam, a takože němečskym dětetam, ktore takože učet se v njih. Jednakože rezultaty tutogo programa ne sut zadovaljajuče i v svezi s tym budučnost dolnolužičskogo jezyka ne izgledaje optimistično. Potrěbne budut radikalne dějanja, kako o němečskoj državy, tako i od samyh lužičanov, ibo v protivnom slučaju jezyk može izčeznuti v tečenju slědujučih dvoh ili treh pokoljenij.

Dolnolužičsky jezyk razni se od gornolužičskogo mnogymi harakteristikami, vključno s značiteljnymi razlikami v slovosboru, čto pričinjaje, že vzajemno razumlivost medžy govoriteljami oboh jezykov može byti trudna Voobče možno jest skazati, že dolnolužičsky jest blizši poljskomu, a gornolužičsky jest blizši češskomu.

Na literaturnom (standardnom) dolnolužičskom jezyku povstavajut literaturne tvorby, sut lekcije na osnovnom i gimnazijalnom uravnjah i, ačekoli v ograničenoj měre, jest presa (najvažnějši časopis jest tydnjeva gazeta «Nowy Casnik»). Takože jestvuje dolnolužičska versija Vikipedije. Osnova standardnogo dolnolužičskogo jezyka jest dialekt Hotěbuza.