Russo (Russo:, transliteration: ruskiy yazyk,) es le plus diffuse lingua de Eurasia, le plus parlate lingua slave, e le plus grande lingua native in Europa. Russo esse del familia de linguas indoeuropee, e esse un del tres linguas totevia existente del linguas slave oriental (le alteres esse bielorusse e ukrainian).
Exemplos scribite del lingua slavonic vetere oriental, e habe essite existente desde le seculo 10 e postea. Hodie Russo es usate in plure paises foras de Russia. Il esse le lingua official de Russia, Belarus, Kazakhstan, Kyrgyzstan, e le paises non recognoscite Transnistria, e Ossetia del Sud, e Abkhazia. Plus que un quarte del litteratura scientific del mundo esse publicate in Russo. Russo etiam es un lingua necesse del communicationes mundial (communication aeree e spatial, television, et cetera). Gratias al stato del Union Sovietic in le Seculo 20, le lingua russe habeva un nivello alte de importantia politic. Ergo, russo es un del 6 linguas official del Nationes Unite.
Russo ha un distinction inter consonantes con e sin articulation palatal, frequentemente nominate sonos "dur" e "molle". Iste distinction es trovate in quasi tote le consonante e es un del characteristicas notabile del lingua. Un altere aspecto importante es que le reduction del vocales accentuate, que esse similar al systema del anglese. Accento, que es non-predicibile, non usualmente esse indicate orthographicamente, ma secundo le Instituto del Lingua Russe del Academia Russe de Scientias, un accento acute optional (знак ударения) pote, e a veces debe, esser usate pro marcar le accentuation (como pro distinguer inter duo vocabulos identic o pro indicar le pronunciation de nomines o parolas non commun).
Alphabeto
Russo usa le alphabeto cyrillic. Iste alphabeto ha 33 litteras.
| А |
Б |
В |
Г |
Д |
Е |
Ё |
Ж |
З |
И |
Й |
| К |
Л |
М |
Н |
О |
П |
Р |
С |
Т |
У |
Ф |
| Х |
Ц |
Ч |
Ш |
Щ |
Ъ |
Ы |
Ь |
Э |
Ю |
Я |
Orthographia
Le orthographia russe esse generalmente phonemic in practica.
Accentos es permittite, sed non es usate normalmente excepte in textos educational o in casos potentialmente ambigue. Pro exemplo:
- замо́к/за́мок ('serratura'/'castello')
- чудно́/чу́дно ('[Iste es] eccentric'/'[Iste es] meraviliose')
- узна́ю/узнаю́ ('Io [lo] apprendera'/'Io [lo] apprende')
- Nomines personal (Гарси́а, Оле́ша, Фе́рми)
- Parola accentuate in phrases ambigue (Ты́ съел печенье?/Ты съе́л печенье?/Ты съел пече́нье? - 'Esseva tu que mangiava le biscuit?'/'Mangiava tu le biscuit?'/'Esseva le biscuit tu repasto?').
Consonantes
| Bilabial | Labio- dental |
Dental & Alveolar |
Post- alveolar |
Palatal | Velar | ||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nasal | Dur | ||||||
| Blande | |||||||
| Occlusive | Dur | ||||||
| Blande | |||||||
| Affricate | Dur | ||||||
| Blande | |||||||
| Fricative | Dur | ||||||
| Blande | * * | ||||||
| Vibrante | Dur | ||||||
| Blande | |||||||
| Approximante | Dur | ||||||
| Blande | |||||||
Le lingua russe es notabile pro su distinction basate in le palatalisation del majoritate del consonantes. Si ha allophones palatalisate, solmente se pote consider un phoneme ("это ткёт"/"этот кот"). Palatalisation es que le centro del lingua es elevate durante e post le articulation del consonante. In le caso de, le lingua es elevate bastante que producer fricamento legier (sonos fricative). Le sonos: es dental consonant, producite con le alto del lingua contra le dentes e non contra le cresta alveolar.
Vocabulario
Le numero de parolas in lingua russe es difficile de recognicer proque es simple de crear paroles composite e diminutive paroles, etc.
| Obra | Anno | Parolas | Notas |
|---|---|---|---|
| Dictionario academic, Ed. I | 1789–1794 | 43,257 | Russo e slavonic ecclesiastic con vocabulario de russe antique |
| Dictionario academic, Ed. II | 1806–1822 | 51,388 | Russo e slavonic ecclesiastic con vocabulario de russe antique |
| Obras complete de Pushkin | 1810–1837 | 21,197 | - |
| Dictionario academic, Ed. III | 1847 | 114,749 | Russe e slavonic ecclesiastic con vocabulario de russe antique |
| Dictionario de Dahl | 1880–1882 | 195,844 | 44,000 entratas lexicalmente gruppate; essaya catalogar le complete lingua vulgar, include alicun paroles propriemente ukranian e bielorusse |
| Dictionario de Ushakov | 1934–1940 | 85,289 | Lingua actual con alicun archaismos |
| Dictionario academic | 1950–1965 | 120,480 | Dictionario complete de le "Lingua moderne" |
| Dictionario de Ozhegov | 1950s–1960s | 61,458 | Plus o minus le lingua actual a le tempore |
| Dictionario de Lopatin | 2000 | c.160,000 | Ortographic, lingua actual |
Exemplos
Зи́мний ве́чер [Zímniy vécher]
Бу́ря мгло́ю не́бо кро́ет, [Búrya mglóyu nyébo króyet]
Ви́хри сне́жные крутя́; [Víkhri snyézhnyye krutyá]
То, как зверь, она́ заво́ет, [To, kak zver' oná zavóyet]
То запла́чет, как дитя́, [To zapláchet, kak dityá]
То по кро́вле обветша́лой [To po króvle obvetsháloy]
Вдруг соло́мой зашуми́т, [Vdrug solómoy zashumít]
То, как пу́тник запозда́лый, [To, kak pútnik zapozdályy]
К нам в око́шко застучи́т. [K nam v okóshko zastuchít]
Orthographia reform de 1918 face le lingua russe un lingua moderna e il progresso de scientia in Russia habeva un grande influentia in le seculo 20.
Bibliographia
In Anglese
- Comrie, Bernard, Gerald Stone, Maria Polinsky (1996). The Russian Language in the Twentieth Century, 2nd ed., Oxford: Oxford University Press. 019824066X.
- Carleton, T.R. (1991). Introduction to the Phonological History of the Slavic Languages. Columbus, Ohio: Slavica Press.
- Cubberley, P. (2002). Russian: A Linguistic Introduction, 1st ed., Cambridge: Cambridge University Press.
- Halle, Morris (1959). Sound Pattern of Russian. MIT Press.
- Ladefoged, Peter and Maddieson, Ian (1996). The Sounds of the World's Languages. Blackwell Publishers.
- Matthews, W.K. (1960). Russian Historical Grammar. London: University of London, Athlone Press.
- Stender-Petersen, A. (1954). Anthology of old Russian literature. New York: Columbia University Press.
- Wade, Terrence (2000). A Comprehensive Russian Grammar, 2nd ed., Oxford: Blackwell Publishing. 0631207570.
In Russo
- Востриков О. В., Финно-угорский субстрат в русском языке: Учебное пособие по спецкурсу. – Свердловск, 1990. – 99 c. – В надзаг.: Уральский гос. ун-т им. А. М. Горького.
- Жуковская Л. П., отв. ред. Древнерусский литературный язык и его отношение к старославянскому. М.: «Наука», 1987.
- Иванов В. В. Историческая грамматика русского языка. – М.: «Просвещение», 1990.
- Михельсон Т. Н. Рассказы русских летописей XV–XVII веков. – М.: 1978.
- Новиков Л. А. Современный русский язык: для высшей школы. – Москва: Лань, 2003.
- Филин Ф. П., О словарном составе языка Великорусского народа. // Вопросы языкознания. - М.: 1982. – № 5. – С. 18–28
- Цыганенко Г. П. Этимологический словарь русского языка, Киев, 1970.
- Шанский Н. М., Иванов В. В., Шанская Т. В. Краткий этимологический словарь русского языка. – М.: 1961.
- Шицгал А. Русский гражданский шрифт. – М.: «Искусство», 1958. 2-e изд.: 1983.
