factograf
HA

München

München

Key facts

yawan mutane1,505,036
Yawan fili311km²
iribabban birni
ƙasaJamus
farawa1158
gwamnaDieter Reiter
All data from the card 20
Take
Solang der alte Peter (en)
Kirari
«Weltstadt mit Herz» «München mag Dich»
Suna saboda
monk (en)
Babban birnin
Bavaria (mul) Munich District (en) Upper Bavaria (en)
Faɗi
1,505,036 (2025)
• Yawan mutane
4,843.86 mazaunan/km²
Yawan fili
310.71 km²
Wuri a ina ko kusa da wace teku
Isar (en) , Isar-Werkkanal (en) , Würm (en) , Eisbach (en) , Auer Mühlbach (en) , Kleinhesseloher See (en) , Dreiseenplatte (en) , Kleine Isar (en) , Nymphenburg Canal (en) da Schwabinger Bach (en)
Altitude (en)
519 m
Ƙirƙira
1158
Muhimman sha'ani
1972 Summer Olympics (en) (1972)Beer Hall Putsch (en) (1923)
Patron saint (en)
Benno (en)
• Lord Mayor of Munich (en)
Dieter Reiter (mul) (1 Mayu 2014)
Budget (en)
9,616,482,400 € (2025)
Lambar aika saƙo
80331–81929 da 85540
Tsarin lamba ta kiran tarho
089
NUTS code
DE212
German regional key (en)
091620000000
German municipality key (en)
09162000
Yanar gizo
stadt.muenchen.de…
München.
München.

Munich babban birnin kasar Bavaria (jiha), kudancin Jamus. Birni ne mafi girma a Bavaria kuma birni na uku mafi girma a Jamus (bayan Berlin da Hamburg). Munich, birni mafi girma a kudancin Jamus, yana da nisan mil 30 (kilomita 50) arewa da ƙarshen tsaunin Alps da kuma gefen kogin Isar, wanda ke ratsa tsakiyar birnin. Pop. (2011) 1,348,335; (2015 mai zuwa) 1,450,381.

Tarihi

Munich, ko München ("Gidan Sufaye"), ya samo asali ne daga gidan sufi na Benedictine da ke Tegernsee, wanda an kafa shi a cikin 750 CE. A cikin 1157 Henry the Lion, Sarkin Bavaria, ya ba sufaye 'yancin kafa kasuwa inda hanyar Salzburg ta haɗu da Kogin Isar. An gina gada a Isar Saboda a Kara bunk as a kasuwar, kuma kasuwar ta kasance tana da ƙarfi.

A 1255 Munich ta zama gidan dangin Wittelsbach, wanda ya yi nasara zuwa duchy na Bavaria a 1180. Sama da shekaru 700 Wittelsbachs za su kasance da alaƙa ta kud da kud da makomar garin. A farkon karni na 14 na farkon layin Wittelsbach na sarakunan Romawa masu tsarki, Louis IV (Louis the Bavarian), ya fadada garin zuwa girman da ya kasance har zuwa karshen karni na 18. A karkashin zaɓen Bavarian Maximilian I (1597–1651), shugaba mai ƙarfi da inganci, Munich ta ƙaru cikin wadata da girma kuma ta ci gaba har zuwa Yaƙin Shekaru Talatin. Swedes ne suka mamaye shi a ƙarƙashin Gustav II Adolf (Gustavus Adolphus) a shekarar 1632, kuma a cikin 1634 annoba ta yi sanadin mutuwar kusan kashi ɗaya bisa uku na al'ummarta. Wittelsbach na uku wanda ya bar alamarsa a cikin al'umma shine Louis I, Sarkin Bavaria daga 1825 zuwa 1848. Louis ya tsara kuma ya kirkiro Munich ta zamani, kuma masu ginin gine-ginensa sun kafa halayen birnin a cikin gine-ginen jama'a da suka tsara. Karni na 19 shine mafi girman lokacin girma da ci gaba na Munich. Furotesta  sun zama 'yan ƙasa a karon farko a cikin abin da ya kasance har zuwa lokacin ƙauyen Roman Katolika. Yawan jama'ar birnin 100,000 a 1854 ya karu zuwa 500,000 zuwa 1900. Muhimmancin al'adun Munich a Turai ya kasance da ɗa Louis II, ta gwarzon mawakin Richard Wagner, ya farfado da shahararsa a matsayin birnin kiɗa da wasan kwaikwayo.

Hotuna

München_Panorama
München_Panorama
Luftbild_München_Innenstadt
Luftbild_München_Innenstadt
Justizpalast_München
Justizpalast_München
Detail_of_Neues_Rathaus,_München_D
Detail_of_Neues_Rathaus,_München_D
München4
München4
Jugendstilhaus_Leopoldstraße_77_in_München
Jugendstilhaus_Leopoldstraße_77_in_München
Propyläen_München_1993
Propyläen_München_1993
Wilhelm_I._Herzog_Rathaus_München
Wilhelm_I._Herzog_Rathaus_München
Asamkirche_-_München_-_2022-04-28_-_295a
Asamkirche_-_München_-_2022-04-28_-_295a
9 images

Read next

In 201 languages

haAfrikaansAlemannischአማርኛaragonésÆngliscالعربيةمصرىasturianuKotavaAymar aruazərbaycancaتۆرکجهбашҡортсаBasa BaliBoarischžemaitėškaбеларуская (тарашкевіца)беларускаябългарскиবাংলাbrezhonegbosanskiбуряадcatalà閩東語 / Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄нохчийнCebuanoکوردیcorsuqırımtatarcačeštinakaszëbscziчӑвашлаCymraegdanskDeutschZazakidolnoserbskiडोटेलीΕλληνικάemiliàn e rumagnòlEnglishEsperantoespañoleestieuskaraestremeñuفارسیFulfuldesuomiNa Vosa VakavitiføroysktfrançaisNordfriiskFryskGaeilgeGàidhliggalegoAvañe'ẽ𐌲𐌿𐍄𐌹𐍃𐌺Gaelg客家語 / Hak-kâ-ngîHawaiʻiעבריתहिन्दीhrvatskihornjoserbsceKreyòl ayisyenmagyarհայերենԱրեւմտահայերէնinterlinguaBahasa IndonesiaInterlingueIlokanoIdoíslenskamedžuslovjanskyitaliano日本語JawaქართულიQaraqalpaqshaTaqbaylitKarai-karaiKongoKumoringқазақшаಕನ್ನಡYerwa Kanuri한국어RipoarischkurdîkernowekкыргызчаLatinaLëtzebuergeschлезгиLingua Franca NovaLimburgsLigureLadinlombardlietuviųlatgaļulatviešuMadhurâмокшеньMalagasyолык мариймакедонскиമലയാളംмонголꯃꯤꯇꯩ ꯂꯣꯟमराठीкырык марыBahasa MelayuMaltiမြန်မာဘာသာэрзяньمازِرونیNapulitanoNedersaksiesPlattdüütschनेपालीनेपाल भाषाNederlandsnorsk nynorsknorskNovialoccitanиронਪੰਜਾਬੀKapampanganPapiamentuPicardDeitschPälzischpolskiPiemontèisپنجابیportuguêsRuna Simirumantschromani čhibromânăрусскийрусиньскыйсаха тылаsardusicilianuScotsسنڌيdavvisámegiellasrpskohrvatski / српскохрватскиTaclḥitSimple EnglishslovenčinaslovenščinaSoomaaligashqipсрпски / srpskiSeelterskSundasvenskaKiswahiliślůnskiதமிழ்తెలుగుtetunтоҷикӣไทยTürkmençeTagalogtolışitoki ponaTürkçeтатарча / tatarçachiTumbukaTwiудмуртئۇيغۇرچە / Uyghurcheукраїнськаاردوoʻzbekcha / ўзбекчаvènetovepsän kel’Tiếng ViệtWest-VlamsVolapükWinaray吴语მარგალურიייִדישYorùbáZeêuws文言閩南語 / Bân-lâm-gí粵語中文

Text from Wikipedia, CC BY-SA 4.0 · Source article