Paulina Chiziane, nada en Manjacaze (provincia de Gaza) o 4 de xuño de 1955, é unha escritora mozambicana que foi Premio Camões en 2021.
Traxectoria
Paulina Chiziane creceu nos suburbios da cidade de Maputo, anteriormente chamada "Lourenço Marques". Naceu nunha familia protestante en que se falaban as linguas chope e ronga, e aprendeu a lingua portuguesa na escola dunha misión católica. Comezou estudos de Lingüística na Universidade Eduardo Mondlane, mais non chegou a rematalos.
Participou activamente na política de Mozambique como militante da Frelimo (Frente de Libertação de Moçambique), durante a xuventude. Porén, sentiuse desilusionada coa directiva do partido despois da independencia do país. En particular, ficou defraudada pola política filooccidental e as ambivalencias ideolóxicas internas do partido. Outros motivos foron as posicións respecto ás políticas de mono e poligamia, a economía política, vencellada ao marxismo-leninismo, e a hipocrisía, ao seu entender, en relación coa liberdade económica da muller.
Tras apartarse da política, iniciou a súa actividade literaria en 1984, con contos publicados na prensa. A súa escrita foi xerando polémicas sobre asuntos como a práctica da poligamia no país. Co seu primeiro libro, Balada de amor ao vento (1990), converteuse na primeira muller en publicar unha novela no seu país. A obra fala da poligamia no sur de Mozambique durante o período colonial. Debido á súa participación activa na Frelimo, a súa narrativa reflicte o malestar social dun país devastado pola guerra de liberación e os conflitos civís posteriores á independencia.
En 2003, a súa novela Niketche: uma história de poligamia gañou o Premio José Craveirinha.
En 2016 anunciou que deixaba a escrita, esgotada polas loitas que afrontara ao longo da súa carreira. Vive e traballa na provincia da Zambézia.
Na Galiza
Forma parte da Semana Galega de Filosofía en 2025.
Obras
Novela
- Balada de Amor ao Vento:
- 1.ª ed. 1990.
- Lisboa: Caminho, 2003. ISBN 9789722115575.
- Ventos do Apocalipse:
- Maputo: ed. do autor, 1993.
- Lisboa: Caminho, 1999. ISBN 9789722112628.
- O Sétimo Juramento (2000). Lisboa: Caminho. ISBN 9789722113298.
- Niketche: Uma História de Poligamia:
- Lisboa: Caminho, 2002. ISBN 9789722114769.
- São Paulo: Companhia das Letras, 2004.
- Maputo: Ndjira, 2009, 6ª ed.. ISBN 9789024796281.
- O Alegre Canto da Perdiz (2008). Lisboa: Caminho. ISBN 9789722119764.
- As Andorinhas (2009). Indico Editores.
- Na mão de Deus (2013).
- Por Quem Vibram os Tambores do Além (2013). Con Rasta Pita
- Ngoma Yethu: O curandeiro e o Novo Testamento (2015).
- O Canto dos Escravizados (2017).
Outras obras
- Eu, mulher... por uma nova visão do mundo (1994)
Premios e recoñecementos
- Premio José Craveirinha 2003, por Niketche: uma história de poligamia
- XXXIII Premio Camões en 2021.
Véxase tamén
Bibliografía
- Martins, Ana Margarida Dias (2006): «The Whip of Love: Decolonising the Imposition of Authority in Paulina Chiziane’s Niketche: Uma História de Poligamia». in The Journal of Pan African Studies Vol.1, n.º. 3, março de 2006.
- TEDESCO, Maria do Carmo Ferraz (2008): Narrativas da Moçambicanidade: Os Romances de Paulina Chiziane e Mia Couto e a Reconfiguração da Identidade Nacional Arquivado 10 de agosto de 2019 en Wayback Machine.. Tese presentada no Departamento de Historia da Universidade de Brasília.
- PEREIRA, Ianá de Souza (2012): Vozes Femininas de Moçambique. Disertación de Mestrado presentada no departamento de Letras da Univesidade de São Paulo (FFLCH-USP).
- Biblioteca Nacional de Portugal, Porbase.
Ligazóns externas
- Notícias do Maputo: Entrevista a Paulina Chiziane (consultado o 5 de xullo de 2008).
- Adelto Gonçalves: O feminismo negro de Paulina Chiziane (consultado o 5 de xullo de 2008).
- Entrevista a Paulina Chiziane sobre os seus libros e a súa vida (consultado o 5 de xullo de 2008).
- Biografía de Paulina Chiziane no sitio web do Centre for the Study of Contemporary Women's Writing (Universidade de Londres)
