Kandy

Fundación

Os rexistros históricos suxiren que Kandy fundouse inicialmente por Parakramabahu III (1357–1374 d.C.), monarca do Reino de Kurunegala, situado ao sueste da cidade actual, recibindo daquela o nome de *Senkadagalapura*. O ministro e xeneral Siriwardhana construíu o Asgiri Maha Viharaya en Kandy, que é o establecemento máis antigo da cidade.

Reino de Kandy

Sena Sammatha Wickramabahu (1473–1511) foi o primeiro rei do Reino de Kandy. Membro da liñaxe real de Kotte, gobernou Kandy como un reino semiautónomo baixo a autoridade do Reino de Kotte, converténdoo na nova capital do Reino de Kandy. A Sena Sammatha Wickramabahu sucedeuno o seu fillo Jayaweera Astana (1511–1551) e, posteriormente, Karaliyadde Bandara (1551–1581), a quen sucedeu á súa vez a súa filla Dona Catherina de Kandy (1581–1581). A Dona Catherina sucedeuna Rajasinha I. Porén, Rajasinha I preferiu gobernar a zona montañosa desde o Reino de Sitawaka, no oeste da illa. Un período de loita polo poder rematou coa ascensión ao trono de Konappu Bandara, que pasou a ser coñecido como Vimaladharmasuriya I. Tras converterse ao budismo, consolidou aínda máis a súa autoridade ao trasladar a reliquia do dente de Buda a Kandy desde un lugar chamado Delgamuwa.

En 1592, Kandy converteuse na capital do último reino independente que quedaba na illa, despois de que as rexións costeiras fosen conquistadas polos portugueses. Repelíron unha serie de invasións portuguesas, destacando especialmente a campaña de Danture. Despois da guerra cingalesa-portuguesa e o establecemento do Ceilán neerlandés, os intentos dos holandeses de conquistar o reino tamén repelíronse.

O reino tolerou a presenza holandesa na costa de Sri Lanka, aínda que ocasionalmente se lanzaban ataques. A ofensiva máis ambiciosa tivo lugar en 1761, cando o rei Kirti Sri Rajasinha atacou e ocupou a maior parte da costa, deixando intacta unicamente a fortemente fortificada Negombo. Cando unha forza de represalia holandesa regresou á illa en 1763, Kirti Sri Rajasinha abandonou a costa e retirouse cara ao interior. Ao ano seguinte, cando os holandeses avanzaron cara á selva, víronse constantemente acosados ​​polas enfermidades, a calor, a falta de provisións e os tiradores de Kandy, que se agochaban na selva e inflixían graves baixas ás tropas holandesas.

Os holandeses despregaron unha forza mellor adaptada en xaneiro de 1765, substituíndo as baionetas das súas tropas por machetes e empregando uniformes e tácticas máis prácticas e axeitadas para a guerra na selva. Nun principio, os holandeses lograron capturar a capital, que estaba abandonada, e os habitantes de Kandy retiráronse de novo á selva, negándose a librar unha batalla a campo aberto. Porén, os holandeses acabaron desgastados pola constante guerra de desgaste. En 1766 asinouse un tratado de paz. Os holandeses mantiveron o control das zonas costeiras ata 1796, momento en que Gran Bretaña tomou o control (mentres os Países Baixos estaban baixo dominio francés) como consecuencia das cartas de Kew durante as guerras napoleónicas. A posesión británica destas zonas formalizouse co tratado de Amiens en 1802. Ao ano seguinte, os británicos tamén invadiron Kandy no que se coñeceu como a Primeira Guerra de Kandy, pero foron rexeitados.

Como capital, Kandy converteuse no lugar onde se gardaba a reliquia do dente de Buda, símbolo dunha tradición do século IV vencellada á monarquía cingalesa, xa que o protector da reliquia era o gobernante da terra. Por iso, o Pazo Real e o Templo do Dente situáronse moi preto un do outro.

A última dinastía reinante en Kandy foi a dos Nayaks. Kandy permaneceu independente ata principios do século XIX.

Na Segunda Guerra de Kandy, os británicos lanzaron unha invasión que non atopou resistencia e chegou á cidade o 10 de febreiro de 1815. A primeira vez que Sri Lanka caeu totalmente en mans dunha potencia estranxeira foi en Kandy, coa sinatura da Convención de Kandy en 1815 no Sri Dalada Maligawa. O rei Vikrama Rajasinha de Kandy, de ascendencia do sur da India, enfrontouse a unha forte oposición por parte dos xefes cingaleses, que buscaban reducir o seu poder. Os xefes cingaleses organizaron un golpe de estado exitoso no que aceptaron a Coroa británica como o seu novo rei. Isto puxo fin a máis de 2500 anos de monarcas cingaleses e á liñaxe dos monarcas de Kandy, e Rajasinha foi feito prisioneiro. O 2 de marzo de 1815, a soberanía da illa pasou a depender do Imperio británico. Asinouse un tratado, coñecido como a Convención de Kandy, entre os británicos e os "Radala" (aristócratas de Kandy). O tratado non asinouno o rei deposto, senón membros da súa corte e outros dignatarios do Reino de Kandy. Mediante este acordo, Kandy recoñeceu a Xurxo III como o seu rei e converteuse nun protectorado británico. O último monarca do reino, Sri Vikrama Rajasinha, foi capturado e trasladado polos británicos como prisioneiro real ao forte de Vellore, no sur da India, xunto con todos os pretendentes ao trono. Algúns membros da familia tamén foron exiliados a Tanjore (actualmente coñecida como Thanjavur, en Tamil Nadu). O lugar onde residiron aínda se coñece como "Kandy Raja Aranmanai" e atópase na zona oriental da cidade de Thanjavur, na estrada Old Mariamman Koil.

Época colonial

Durante o período de dominio británico en Sri Lanka, a historia de Kandy e a súa paisaxe urbana experimentaron un cambio rápido e drástico, especialmente tras a Rebelión de Uva. Sir Lowry deixou constancia no seu Gazetteer (obra de referencia xeográfica) do seguinte: "A historia do goberno inglés na rexión de Kandy durante a rebelión de 1818 non se pode contar sen sentir vergoña... Apenas sobreviviu algún membro das familias principais... Aos que a espada e as armas de fogo perdoaron, o cólera, a varíola e as privacións matáronos por centos... Outros caeron na ignorancia e na apatía. Calquera esforzo posterior de desenvolvemento por parte do goberno durante moitos anos non pasou de intentos iniciados e logo abandonados".

En 1848 tivo lugar a chamada Rebelión de Matale, liderada por Gongalegoda Banda e Puran Appu. Para entón, a cidade e o país levaban 32 anos baixo dominio británico, durante este tempo, os británicos expropriaran as terras comunais do campesiñado de Kandy e condenáronos á pobreza extrema. Os habitantes da zona víronse obrigados a abandonar o seu modo de vida tradicional e a converterse en traballadores asalariados, soportando as condicións abominables imperantes nas novas grandes propiedades e plantacións que se introduciran. A pesar de toda a presión exercida polos colonizadores, os habitantes de Kandy resistíronse. Isto obrigou os británicos a traer centos de miles de traballadores tamiles (coñecidos como coolies) desde o sur da India.

A rebelión comezou o 26 de xullo de 1848 con Gongalegoda Banda coroado como rei e Puran Appu como primeiro ministro, o seu obxectivo principal era recuperar Kandy das mans dos británicos. A Rebelión de Matale foi unha revolta campesiña protagonizada polo pobo común, dado que a clase dirixente de Kandy fora totalmente aniquilada tras a Rebelión de Uva, e marcou o primeiro paso na transición desde a forma clásica de revolta anticolonial de corte feudal cara ás loitas modernas pola independencia. Por primeira vez, o liderado pasou das provincias de Kandy ás mans de xente do común ou de persoas alleas á aristocracia.

En 1944, durante a Segunda Guerra Mundial, o South East Asia Command (Mando do Sueste Asiático) dos Aliados trasladouse a Kandy, onde permaneceu ata o final da guerra.

Kandy na actualidade

É a capital da Provincia Central da Sri Lanka moderna. A súa situación xeográfica converteuna nun importante nodo de transporte da illa: ademais de ser a porta de entrada ás Terras Altas Centrais de Sri Lanka, a cidade é accesible a través de importantes estradas que veñen de todas as direccións da illa. A liña ferroviaria que parte de Colombo, cidade portuaria da costa occidental, pasa por Kandy e chega ata o punto máis afastado de Badulla, nas Terras Altas Centrais. As estradas principais Colombo-Kandy e Kandy-Nuwara Eliya son dúas das estradas máis pintorescas de Sri Lanka, a estrada Colombo-Kandy atravesa plantacións de caucho e té así como arrozais, mentres que a estrada Kandy-Nuwara Eliya discorre entre arrozais e extensas plantacións de té. Ambas as vías ascenden serpenteando e bordeando as ladeiras dos outeiros. Actualmente, estanse a realizar estudos de viabilidade para unha nova autoestrada entre Colombo e Kandy a través de Kadawata e a pintoresca cidade de Katugastota.

Topografía

Kandy sitúase no interior montañoso e densamente arborado da illa. A cidade áchase entre varias cadeas montañosas, incluídas a serra de Knuckles e a serra de Hanthana, o que lle confire unha altitude de 500 m sobre o nivel do mar. O lago de Kandy, un lago artificial, atópase no centro da cidade, xunto á zona comercial e de negocios principal (CBD). A reserva forestal de Udawattakele, situada ao leste desta zona, converte a Kandy na única cidade de Sri Lanka que conta cunha reserva forestal adxacente ao seu centro comercial e administrativo.

Clima

Segundo a clasificación climática de Köppen-Geiger, o seu clima é tropical de selva tropical (Af). Ao situarse no centro da illa e a grande altitude, Kandy goza dun clima relativamente máis húmido e fresco ca o clima tropical do resto do país, especialmente en comparación coas rexións costeiras. Nuwara Eliya atópase ao sur e posúe un clima máis frío debido á súa maior altitude. Non obstante, o clima de Kandy segue a ser tropical, xa que as temperaturas medias anuais superan os 18 °C. A cidade rexistra un período máis seco entre xaneiro e abril. De maio a xullo e de outubro a decembro, a rexión vive a época dos monzóns, durante este tempo, o clima é adverso e inestable. O período comprendido entre marzo e mediados de maio é a época entre monzóns, durante este tempo rexístranse choivas lixeiras e unha elevada humidade. A humidade sitúase xeralmente entre o 70 % e o 79 %.

A cidade de Kandy sitúase a unha altitude de 465 m sobre o nivel do mar. O seu trazado desenvolveuse arredor de dous espazos abertos: unha praza alongada, en cuxo extremo se atopan os edificios administrativos da antiga capital, e un lago artificial de forma cuadrangular. Un xardín público contribúe á apertura da organización espacial da cidade.

Na actualidade, Kandy expandiuse ata abarcar Peradeniya, onde se atopan a Universidade de Peradeniya e o Xardín Botánico, Katugastota polo norte e, cara ao leste, Kundasale, Tennekumbura e Gurudeniya.

Kandy é unha cidade con estatuto propio e un sistema de goberno de alcalde e concello. Tanto o alcalde de Kandy como os concelleiros elíxense mediante eleccións municipais que se celebran cada cinco anos. O máximo responsable da administración é o Comisionado Municipal, quen xestiona as operacións diarias dos 16 departamentos que conforman a institución.

O Concello de Kandy goberna a cidade e estableceuse ao abeiro da Ordenanza de Municipios de 1865. A sesión inaugural celebrouse o 20 de marzo de 1866. A sede do concello instalouse en 1870 no edificio actual, coñecido como Dunuwille Walawwe.

O Axente do Goberno da Provincia Central presidiu o concello ata 1939, ano no que se elixiu o primeiro alcalde. O primeiro alcalde electo foi Sir Cuda Ratwatte. Tras novas modificacións da ordenanza en 1978, o alcalde pasou a ser o xefe executivo, mentres que o comisionado exercía como xefe administrativo.

Tras as eleccións municipais de 2025, o Concello de Kandy ten 46 membros. O Poder Popular Nacional xurdiu como o partido maioritario con 24 escanos, seguido polo Samagi Jana Balawegaya con 11 escanos e o Partido Nacional Unido con 6 escanos. O Concello reúnese unha vez ao mes para revisar os avances e decidir sobre a execución dos seus proxectos. Cinco comisións permanentes do concello, as de Facenda, Asuntos Xurídicos, Obras, Deportes e Servizos de Benestar (escolas infantís e biblioteca), tamén se reúnen mensualmente para avaliar asuntos pertinentes e recomendar a súa aprobación ao Concello.

Kandy contribúe significativamente á economía do país, xerando os maiores ingresos despois de Colombo e Gampaha. Moitas grandes empresas contan con importantes sucursais en Kandy, e na cidade atópanse diversas industrias, incluíndo as do téxtil, as pedras preciosas de Sri Lanka, o mobiliario, as tecnoloxías da información e a xoiería. Así mesmo, hai numerosos centros de investigación agrícola repartidos pola cidade.

Bibliografía

• Seneviratna, Anuradha (2008). The Kandy Asala Perahara. Sri Lanka: Vijitha Yapa Publications. ISBN 978-955-665-017-4. Arquivado dende o orixinal o 10 de agosto de 2010. Consultado o 11 November 2010.
• Seneviratna, Anuradha (1999). World Heritage City of Kandy, Sri Lanka: Conservation and Development Plan. Sri Lanka: Central Cultural Fund. ISBN 978-955-613-126-0.
• Seneviratna, Anuradha (2008). Gateway to Kandy – Ancient monuments in the central hills of Sri Lanka. Sri Lanka: Vijitha Yapa Publications. ISBN 978-955-665-031-0. Arquivado dende o orixinal o 16 de xullo de 2011. Consultado o 11 de novembro de 2010.
• Seneviratna, Channa (2004). Kandy at War: Indigenous Military Resistance to European Expansion in Sri Lanka 1594–1818. Manohar. ISBN 978-81-7304-547-9.

Outros artigos

• Patrimonio da Humanidade en Sri Lanka

Ligazóns externas

• Kandy Municipal Council – Government Website
• Official UNESCO website entry
• Ward Map of Kandy Municipal Council