factograf
EU

Vaud

Vaud

Key facts

biztanleria845.870
azalera3.212km²
honako hau daSuitzako kantonamendua
estatu burujabeSuitza
hiriburuaLausana
sorrera data1803
itsas mailaren gainetiko altuera495m
honako erakunde administratiboan dagoSuitza
ordu-eremuaUTC+01:00
hizkuntza ofizialafrantses
All data from the card 12
Izen ofiziala
Vaud
ISO 3166-2
CH-VD
Hiriburua
Lausana
Koordenatuak
46°36′N 6°33′E / 46.6°N 6.55°E
Azalera
3.211,94 km²
Mugakideak
Neuchâtel kantonamendua, Friburgo kantonamendua, Berna kantonamendua, Valais kantonamendua, Geneva kantonamendua, Ain, Jura, Doubs, Savoia Garaia, Auvernia-Rodano-Alpeak eta Borgoina-Franche-Comté
Punturik altuena
Les Diablerets summit (en)
Biztanleria
845.870 (2024ko urtarrilaren 1a)46.725 (2018)
Dentsitatea
263,35 bizt/km²
Hizkuntza ofiziala
frantses
Ordu eremua
UTC+01:00 eta UTC+02:00
Matrikula
VD

Vaud kantonamendua (frantsesez eta italieraz Vaud, alemanez Waadt, erromantxeraz Vad) Suitzako 26 kantonamenduetako bat da, herrialdeko mendebaldean kokatutakoa, Frantziako mugan.

800.000 biztanle inguru dauka, eta hiriburua Lausana da (140.000 biz. inguru). Suitzan hirugarren populatuena da eta laugarren handiena, azalerari dagokionez.

Geografia

Kokapena

Kantonamendu mugakideak Neuchâtel iparraldean, Friburgo eta Berna ekialdea, Valais eta Geneva lakua hegoaldean eta Geneva hego-mendebaldean. Mendebaldean, Auvergne-Rhône-Alpes eta Bourgogne-Franche-Comté eskualde frantziarrak ditu.

Ingurune naturala

Jura mendigunea (La Dôle, 1.677 m) mendebaldean du, Ain, Jura eta Doubs departamendu frantziarretatik banatzen duena. Hego-ekialdean, Bernako Alpeak ditu.

Historia

1536 baino lehen, "Pays de Vaud" lurraldea Savoiako dukerriaren eskuetan zegoen, eta urte hartan Bernak bereganatu zuen. Erreforma protestantea abiatu zuen Pierre Viretek, XVII. mendean.

1798an independentzia lortu zuen Bernatik, eta 1803an bat egin zuen Suitzako konfederazioarekin, Napoleon Bonaparteren agintepean. Sonderbund separatista katolikoen aurka borrokatu eta irabazi zuten 1847an.

Barrutiak

Hiri nagusiak

Hauek dira 15.000 pertsonatik gorako 8 udalerriak:

  1. Lausana: 139.720 biztanle (2018).
  2. Yverdon-les-Bains: 30.211 biz.
  3. Montreux: 26.006 biz.
  4. Nyon: 21.239 biz.
  5. Renens: 20.968 biz.
  6. Vevey: 19.904 biz.
  7. Pully: 18.336 biz.
  8. Morges: 15.725 biz.

Hizkuntzak

Herritarren hizkuntza ofiziala eta nagusia frantsesa da (% 83,7a 2014an). Alemanez % 6,34k eta italieraz % 5,1ek hitz egiten dute. Azkenik, frankoproventzera bertako mintzaira gutxitua da.

Read next

In 96 languages

Text from Wikipedia, CC BY-SA 4.0 · Source article