Schleswig

Angeln eta Schwansen penintsulak banatzen dituen Schlei fiordoan kokaturik dago. Schlei fiordoa Itsaso Baltikoan dagoen fiordorik luzeena da. Iparraldean Flensburg hiria dauka eta hego-ekialdean Kiel. Hiruak ere Jutlandiaren ekialdeko kostaldean kokaturik daude.

Vikingoek Schlei fiordo guztia kolonizatu zuten eta Hedeby herria sortu zuten 804. urtean. Itsaso baltikoko asentamendu garrantzitsua zen eta bi mendetan zehar ingurunearen kontrola ezarri zuten Hedebytik. 1050 urtean hiria erasotua izan zen eta biztanleek fiordoaren beste aldean Schleswig sortu zuten. 1066an eslaviarrek Hedeby erabat suntsitu zuten. Schlewig Danimarkaren barnean zegoen orduan.

Bertakoak ziren Gottorf dukeak, daniarren menpekoak zirenak, Gottorf gazteluaz jabetu ziren. Iparraldeko Gerra Handia 1721ean bukatzean daniar erregeek Gottorf dukeak kendu eta lurraldea zuzenean beraiek gobernatzea erabaki zuten. XIX mendean Schleswigeko bi gerra izan ziren Danimarka eta Prusiaren artean. Azkenik 1864ean Prusiak eskuratu zuen lurraldea.

• Schlewigeko katedrala (Schleswiger Dom): San Petriren omenezko katedral luteranoa 1200 urtearen inguruan bukatu zen. 1275ean ordea dorreak erori ziren eta 1300 inguruan koro gotikoa gehituz hasi zen berreraikuntza 1408an bukatu zen. Frederiko I.a Danimarkakoa bertan hilobiratua dago.
• Gottorf gaztelua (Schloss Gottorf): Schlei fiordoko uharte batean dagoen gaztelua da. 1161ean eraiki zen, baina gaur egun dakusagun gaztelua 1697 eta 1703 artean jaso zuen Nicodemus Tessin (semea) arkitektu suediarrak. XVIII eta XIX mendeetan erabat utzita egon zen eta Bigarren Mundu Gerraren ondoren berreraikuntzari ekin zitzaion, lanak 1996an bukatu zirelarik.
• Hedeby herriaren aztarnak.

• Asmus Jacob Carstens (1754-1798), margolaria.
• Herman Wilhelm Bissen (1798-1868), eskultorea.
• Hans von Seeckt (1866-1936), militarra.

2022ko zentsuaren arabera 24.946 biztanle zituen: 12.066 gizonezko (% 48,4) eta 12.880 emakumezko (% 51,6); 100 emakumeko 93,7 gizonezko zeuden. Biztanleen % 15,5 18 urtetik beherakoak ziren eta % 26,2 65 urte edo gehiagokoak. Biztanleen % 10,9 atzerriko herritartasuna zuen. Biztanleen % 44,6 ezkongabeak ziren eta % 35,3 ezkonduta edo izatezko bikote erregistratuan.<ref name="Zensus2022">{{Erreferentzia|izenburua=Zensus 2022 – Regionaltabellen|hizkuntza=de|url=https://www.zensus2022.de/%7Cargitaletxea=Statistisches Bundesamt (Destatis)|sartze-data=2026-09-05}}</ref>

Jatorria

2022ko erroldaren arabera, udalerrian biztanleen % 79,7ek ez zuen inolako migrazio-jatorririk, ez berak ez gurasoek. % 19,4k migrazio-jatorri osoa zuten: beraiek etorkinak ziren edo bi gurasoak ziren etorkinak; eta % 0,9k gurasoetako bat bakarrik zuten etorkina. Migrazio-jatorri osoa zutenen artean, % 82,9 beraiek etorritakoak ziren eta % 17,1 bi guraso etorkinen ondorengoak ziren.<ref name="Zensus2022-Demografia">{{Erreferentzia|izenburua=Zensus 2022 – Regionaltabelle: Demografie|hizkuntza=de|url=https://www.destatis.de/DE/Themen/Gesellschaft-Umwelt/Bevoelkerung/Zensus2022/Publikationen/publikationen-akkordeon-regionaltabellen.html%7Cargitaletxea=Statistisches Bundesamt (Destatis)|data=2024-07-11|urtea=2022}}</ref>

2022ko erroldaren arabera, udalerrian 13.963 etxebizitza zeuden. Horietatik gehienak (8.982, % 64,3) alokairuan ziren. Etxebizitzen batez besteko azalera 84,45 m²-koa zen eta batez besteko alokairua 6,56 €/m²-koa. Hutsik zeuden etxebizitzen tasa % 3,2 zen, eta okupatutako etxebizitzen artean % 33,4 jabeak okupatzen zituzten.<ref name="Zensus2022-GebWohn">{{Erreferentzia|izenburua=Zensus 2022 – Regionaltabelle: Gebäude und Wohnungen|hizkuntza=de|url=https://www.destatis.de/DE/Themen/Gesellschaft-Umwelt/Bevoelkerung/Zensus2022/Publikationen/publikationen-akkordeon-regionaltabellen.html%7Cargitaletxea=Statistisches Bundesamt (Destatis)|data=2024-07-11|urtea=2022}}</ref>

Gela kopuruari dagokionez, etxebizitza gehienek 4 gela zituzten (3.886). Etxebizitza gehienak 1960-1969 artean eraiki ziren (2.485); eraikin guztien % 87,9 1980 baino lehen eraiki zen. Berogailuari dagokionez, berogailu zentrala (zentralheizung) zen nagusi (9.810 etxebizitza).<ref name="Zensus2022-GebWohn" />

Guztira 6.552 bizitegi-eraikin zeuden. Eraikinen gehiengoa etxe bakartua zen (3.271, % 49,9). Eraikinen artean, gehienek etxebizitza bakarra zuten (4.608).<ref name="Zensus2022-GebWohn" /> Guztira 13.258 etxegune zeuden. Etxegune gehienak pertsona bakarrekoak ziren (6.990, % 52,7).<ref name="Zensus2022-Haushalte">{{Erreferentzia|izenburua=Zensus 2022 – Regionaltabelle: Haushalte und Familien|hizkuntza=de|url=https://www.destatis.de/DE/Themen/Gesellschaft-Umwelt/Bevoelkerung/Zensus2022/Publikationen/publikationen-akkordeon-regionaltabellen.html%7Cargitaletxea=Statistisches Bundesamt (Destatis)|data=2024-07-11|urtea=2022}}</ref>