Rosenheim

Ez dago batere argi zein izan bide zen izenaren jatorria eta hainta teoria azaldu dira. Lehenengo teoriaren arabera Wasserburg am Inn hiriko jaunak Rosenheimeko gaztelua eraiki zuen eta bere armarrian arrosa bat zegoen. Bigarren teoriaren arabera hitza Inn ibaiko untziak tiratzen zituzten zaldietan (alemanez Rössern) izan zezakeen jatorria.

Munich hiriburutik 52 kilometro hego-ekialdera dago, Alpeen iparraldeko muinoetan, eta Austriarekiko mugatik 25 kilometro eskasera. Inn ibaiak zeharkatzen du hiria eta hainbat laku ditu inguruan, hala nola, Chiemsee (denetan handiena), Simsee, Langbürgner See, eta beste hainbat.

Antzinatik bidegurutzea izan da Rosenheim, bai Munich eta Salzburgo arteko bidean eta baita Munich eta Innsbrucken artekoan ere.

Druso eta Tiberiok aginduta erromatarrak K.a. 15 urtean iritsi ziren bertara. Inn ibaiak Noricum eta Retia probintziak banatzen zituen eta erromatarrek Pons Aeni (Inneko zubia) gotorlekua sortu zuten gaur egun Rosenheim dagoen tokian. Gotorlekuaren inguruan eratuz joan zen herria erromatar-zelta.

1234ean Rosenheimgo gaztelua eraiki zen eta hori da Rosenheim izena agertzen den lehenengo aldia. Gaztelua ibaitik ehundaka metrotara jaso zen, ibaiertzean lokaztia baino ez baitzegoen, baina argi dago Inn ibaiaren gaineko zubia kontrolatzeko eraiki zela. berehala hazi zen herria eta 1328an merkatua egiteko eskubidea lortu zuen, zeina Bavaria guztiko merkatu garrantzitsuenetakoa bihurtuz joan zen. Hala ere ez zuen hiri aske titulua eskuratu 1864 arte. XIX mendean gatzaren industriak garrantzia handia hartu zuen, hainbat meategi eta errota eraiki zirelarik.

XX mendeko 20 eta 30. hamarkadan Rosenheimgo populazioak juduak babestu bazituen ere nazien presioak eraginda askok beren dendak utzi eta Munichera egin zuten alde. Bigarren Mundu Gerran bonbaketak jasan zituen 1942 eta 1945 artean.

• San Nikolas eliza (St. Nikolaus Kirche): Hiriko eliza nagusia da, kipula itxurako dorre barrokoa duena.

• Hermann Göring (1893-1946), politikari eta militar alemaniarra, Hitlerren ordezkaria eta Luftwafferen komandante gorena izandakoa.
• Bastian Schweinsteiger (1984-), futbolari alemaniarra. FC Bayern Müncheneko eta Alemaniako Selekzioko erdilaria.

Rosenheim ondorengo hiriekin senidetuta dago:

•  Lazise (Italia)
•  Briançon (Okzitania)
•  Greiz (Alemania)
•  Ichikawa (Chiba) (Japonia)
•  Kufstein (Austria)

2022ko zentsuaren arabera 63.284 biztanle zituen: 31.003 gizonezko (% 49,0) eta 32.282 emakumezko (% 51,0); 100 emakumeko 96,0 gizonezko zeuden. Biztanleen % 16,8 18 urtetik beherakoak ziren eta % 20,3 65 urte edo gehiagokoak. Biztanleen % 22,0 atzerriko herritartasuna zuen. Biztanleen % 44,6 ezkongabeak ziren eta % 40,7 ezkonduta edo izatezko bikote erregistratuan.<ref name="Zensus2022">{{Erreferentzia|izenburua=Zensus 2022 – Regionaltabellen|hizkuntza=de|url=https://www.zensus2022.de/%7Cargitaletxea=Statistisches Bundesamt (Destatis)|sartze-data=2026-09-05}}</ref>

Jatorria

2022ko erroldaren arabera, udalerrian biztanleen % 65,5ek ez zuen inolako migrazio-jatorririk, ez berak ez gurasoek. % 32,1k migrazio-jatorri osoa zuten: beraiek etorkinak ziren edo bi gurasoak ziren etorkinak; eta % 2,3k gurasoetako bat bakarrik zuten etorkina. Migrazio-jatorri osoa zutenen artean, % 85,9 beraiek etorritakoak ziren eta % 14,1 bi guraso etorkinen ondorengoak ziren.<ref name="Zensus2022-Demografia">{{Erreferentzia|izenburua=Zensus 2022 – Regionaltabelle: Demografie|hizkuntza=de|url=https://www.destatis.de/DE/Themen/Gesellschaft-Umwelt/Bevoelkerung/Zensus2022/Publikationen/publikationen-akkordeon-regionaltabellen.html%7Cargitaletxea=Statistisches Bundesamt (Destatis)|data=2024-07-11|urtea=2022}}</ref>

2022ko erroldaren arabera, udalerrian 33.254 etxebizitza zeuden. Horietatik gehienak (22.839, % 68,7) alokairuan ziren. Etxebizitzen batez besteko azalera 83,13 m²-koa zen eta batez besteko alokairua 9,09 €/m²-koa. Hutsik zeuden etxebizitzen tasa % 2,0 zen, eta okupatutako etxebizitzen artean % 30,3 jabeak okupatzen zituzten.<ref name="Zensus2022-GebWohn">{{Erreferentzia|izenburua=Zensus 2022 – Regionaltabelle: Gebäude und Wohnungen|hizkuntza=de|url=https://www.destatis.de/DE/Themen/Gesellschaft-Umwelt/Bevoelkerung/Zensus2022/Publikationen/publikationen-akkordeon-regionaltabellen.html%7Cargitaletxea=Statistisches Bundesamt (Destatis)|data=2024-07-11|urtea=2022}}</ref>

Gela kopuruari dagokionez, etxebizitza gehienek 3 gela zituzten (9.215). Etxebizitza gehienak 1970-1979 artean eraiki ziren (7.036); eraikin guztien % 86,4 1980 baino lehen eraiki zen. Berogailuari dagokionez, berogailu zentrala (zentralheizung) zen nagusi (18.241 etxebizitza).<ref name="Zensus2022-GebWohn" />

Guztira 10.877 bizitegi-eraikin zeuden. Eraikinen gehiengoa etxe bakartua zen (5.130, % 47,2). Eraikinen artean, gehienek etxebizitza bakarra zuten (6.290).<ref name="Zensus2022-GebWohn" /> Guztira 32.241 etxegune zeuden. Etxegune gehienak pertsona bakarrekoak ziren (15.066, % 46,7).<ref name="Zensus2022-Haushalte">{{Erreferentzia|izenburua=Zensus 2022 – Regionaltabelle: Haushalte und Familien|hizkuntza=de|url=https://www.destatis.de/DE/Themen/Gesellschaft-Umwelt/Bevoelkerung/Zensus2022/Publikationen/publikationen-akkordeon-regionaltabellen.html%7Cargitaletxea=Statistisches Bundesamt (Destatis)|data=2024-07-11|urtea=2022}}</ref>

• (Alemanez) Hiriko udal webgunea (Alemanez)