Racalmuto (sizilieraz: Racalmutu) Siziliako udalerri bat da, Agrigentoko probintziakoa, 9.023 biztanle dituena (2008ko datua) Leonardo Sciascia idazle italiar ezagunaren jaioterria da.
Geografia
Udalerri mugakideak
Honako udalerri hauek ditu mugakide: Bompensiere, Favara, Grotte, Milena, Montedoro, Canicattì eta Castrofilippo.
Demografia
BiztanleriaUrtea6000800010.00012.00014.00016.00018.0001860189019201950198020102040BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. Datuen jatorria: 1961-1991 artean, 1991etik aurrera, ISTAT.
Etxebizitza eta etxeguneak
ISTATen zentsu iraunkorraren arabera, 2021ean udalerrian 7.389 etxebizitza zeuden: 3.206 (% 43,4) okupatuta eta 4.183 (% 56,6) hutsik edo noizbehinka erabiliak. 2019an, okupatutako etxebizitzen % 84,3 jabetzan zeuden, % 6,2 alokairuan eta % 9,5 beste titulu batekin.
Erabilera (2021)
Okupatutako etxebizitzen jabetza-erregimena (2019)
2024an 3.275 etxegune (familia) zeuden udalerrian, eta horietatik 1.200 (% 36,6) pertsona bakarrekoak ziren. Etxegune bakoitzeko batez beste 2,3 kide zeuden.
Etxeguneak tamainaren arabera (2024)
Izenaren jatorria
Herriaren izenak arabierazko jatorria omen du, Rahal Maut esamoldean (herri hila), arabiarrak bertara iritsi zirenean bertako biztanle ia guztiak izurrite batek hil zituela ikusi zutelako.
Historia
Arabiarrak iritsi zirenean, kolono-bizigune txikitan banatu ziren, nekazaritzan jarduteko; izan ere, lekua lur emankorreko haran batean zegoen eta ura ere ugari zeukaten. Segur aski, gaztelu bat egon zen garai batean, herria babesteko. Bizantziarrek 1038an eta normandiarrek 1087an eraso eta azpiratu zuten gaztelua. Normandiarren agintaldia bukatu zenean, Racalmutoko lurrak Barresi izeneko familiaren eskura igaro ziren; hauek arabiarren garaiko gaztelu zaharra berreraiki omen zuten 1229an. XIII. mendearen ondoren, aragoitarrek lurrak Barresi familiari kendu eta Chiaramonte familiari eskaini zizkioten. Ezkontza baten bidez, 1307an Racalmuto Antonio Del Carretto markesaren familiaren eskumenera igaro zen. Izurrite larri bat egon zen 1355an, biztanle asko hil zituena, baina herria 1400an berpiztu zen, Matteo Del Carrettok hartutako neurriei esker. Gaztelua berritu egin zen eta bizitoki bihurtu zen berriro. 1576ra arte, Racalmuto baroi batzuen jabetza izan zen, baina ondoko urtea konde baten eskura igaro zen; XVI. mendearen amaieran, 4.000 biztanletik gora izatera iritsi zen, hainbat komentu, monasterio, eliza eta ospitale bat ere bazituelarik. 1700an, herriaren gainbehera nahiko nabarmena zen, gehiegizko zergen ondorioz; baina ondoko mendean, meatzaritza garapen handia izan zuen eta gatzaren industriaren hazkundea ere ezagutu zuen. Gaur egun, ordea, meatzaritza ere neurri batean gainbeheran dago eta nekazaritza, aldiz, handitu egin da.
Kanpo estekak
- (Italieraz) Sicilia Wiki
- (Italieraz) Consorzio Valle Templi - Racalmuto
