Palairac (frantsesez eta ofizialki: Palairac) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Aude departamenduan dago, Okzitania eskualdean. Azken erroldaren arabera 33 biztanle zituen 17,9 km²-ko azaleran.
Geografia
Udalerri mugakideak
Honako udalerri hauek ditu mugakide: Davejean, Félines-Termenès, Maisons, Quintillan, Talairan, Tuchan eta Villerouge-Termenès.
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Klima
CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima mediterraneo garbia du<ref name="Joly">{{erreferentzia | izena1 = Daniel | abizena1 = Joly | izena2 = Thierry | abizena2 = Brossard | izena3 = Hervé | abizena3 = Cardot | izena4 = Jean | abizena4 = Cavailhes | izena5 = Mohamed | abizena5 = Hilal | izena6 = Pierre | abizena6 = Wavresky | izenburua = Les types de climats en France, une construction spatiale | aldizkaria = Cybergéo: revue européenne de géographie | zenbakia = 501 | data = 2010-06-18 | doi = 10.4000/cybergeo.23155 | hizkuntza = fr }}</ref>. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Csa motakoa da: Mediterraneoko klima epela, uda bero eta lehorrarekin<ref name="Dubreuil2022">{{erreferentzia | izena1 = Vincent | abizena1 = Dubreuil | izenburua = Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen | aldizkaria = La Météorologie | zenbakia = 116 | data = 2022-02 | doi = 10.37053/lameteorologie-2022-0012 | hizkuntza = fr }}</ref>. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima mediterraneo du, eta Proventza eta Lengadoka-Roselloneko klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio urriak udan; eguzkialdi oso ona (2600 ordu/urte); uda beroa (21,5 °C); haize gogorrak; laino gutxi)<ref name="MFTipologia">{{erreferentzia | izenburua = Le climat en France hexagonale et Corse | url = https://meteofrance.com/comprendre-climat/france/le-climat-en-france-metropolitaine | webgunea = meteofrance.com | hizkuntza = fr }}</ref>. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H3 zonan dago<ref name="RE2020">{{erreferentzia | izenburua = Réglementation environnementale RE2020 | url = https://www.ecologie.gouv.fr/politiques-publiques/reglementation-environnementale-re2020 | webgunea = ecologie.gouv.fr | data = 2020-11-18 | hizkuntza = fr }}</ref>.
1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 13,3 °C-koa da, 1,2 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 887 mm-koa da, urtarrilean 8,7 euri-egun eta uztailean 4 egun izanik<ref name="Joly" />. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Mouthoumet udalerrian dago, 10,8 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 12,5 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 837,6 mm-koa delarik<ref name="FICHECLIM11260002">{{erreferentzia | izenburua = Station Météo-France « Mouthoumet », fiche climatologique | url = https://object.files.data.gouv.fr/meteofrance/data/synchro_ftp/REF_STATION/FICHECLIM_11260002.pdf | webgunea = data.gouv.fr | hizkuntza = fr }}</ref>. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 39,2 °C-koa da, 2025ko abuztuaren 12an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -10,8 °C-koa da, 2012ko otsailaren 8an lortua<ref group="oh">Estazioko erregistroak 1989ko urriaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.</ref><ref name="FICHECLIM11260002" />.
Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 12,7 °C-koa da.<ref group="oh" name="MF-SIM-sareta">Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 4,3 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.</ref> Hilabeterik beroena uztaila da (21,3 °C) eta hotzena urtarrila (5,5 °C). Urteko prezipitazioa 886 mm-koa da; hilabeterik euritsuena azaroa da (112 mm) eta lehorrena uztaila (31 mm).<ref name="MF-SIM">{{erreferentzia | izenburua = Données changement climatique - SIM quotidienne | url = https://www.data.gouv.fr/datasets/donnees-changement-climatique-sim-quotidienne | argitaletxea = Météo-France | webgunea = data.gouv.fr | hizkuntza = fr }}</ref>
1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,27 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (12,1 °C) baino 1,6 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2020, 2022, 2023, 2024 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (14,6 °C) eta hotzena 1963 (11,2 °C).<ref name="MF-SIM" />
 Datu klimatikoak (Palairac) 
| |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Batez besteko tenperatura (ºC) | 5.5 | 5.8 | 8.6 | 10.9 | 14.6 | 18.7 | 21.3 | 21.2 | 17.3 | 13.5 | 9.0 | 6.3 | 12.7 |
| Pilatutako prezipitazioa (mm) | 94 | 73 | 81 | 91 | 71 | 43 | 31 | 38 | 61 | 93 | 112 | 98 | 886 |
| Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua | |||||||||||||
Demografia
Biztanleria
2007an Palairac udalerrian erroldatutako biztanleak 28 ziren. Familiak 15 ziren, horien artean 4 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 7 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 4 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
BiztanleriaUrtea0501001502002501750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.
| Urtea | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | 2014 | 2015 | 2016 | 2017 | 2018 | 2019 | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Hazkunde begetatiboa | 0 | −1 | 0 | 0 | −1 | 0 | −1 | −1 | 1 | 0 | −1 | 0 | 0 | 0 | −1 | 0 | −2 | 0 |
| Jaiotzak | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 1 | 0 | 0 | 1 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| Heriotzak | 0 | 1 | 0 | 0 | 1 | 1 | 1 | 1 | 0 | 0 | 1 | 0 | 0 | 0 | 1 | 0 | 2 | 0 |
Familiak eta etxeguneak
2023 erroldaren arabera, Palairac udalerrian 33 biztanle zeuden eta 22 elkarbizitza unitate<ref group="oh">INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.</ref>, hau da, 1,50 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Horietatik 11 kide bakarrekoak ziren, 11 etxean seme-alabarik ez zuten bikoteek osatuak eta 0 seme-alabekin bizi ziren bikoteek. Datuok erroldaren laginketan oinarritzen direnez, udalerri honetako kopuruak biribilduta daude eta zehaztasun mugatukoak dira.<ref name="menages">{{erreferentzia|url=https://www.insee.fr/fr/statistiques/9006073?sommaire=9006187%7Cizenburua=Couples-Familles-Ménages en 2023|lana=Recensement de la population|argitaletxea=INSEE|hizkuntza=fr|urtea=2023}}</ref>
Udalerrian 11 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (11). 11 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.<ref name="menages" />
| Kopurua | |
|---|---|
| Elkarbizitza-unitateak | |
| Seme-alabekin bizi ziren bikoteak | 0 |
| Etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak | 11 |
| Guraso bakarrekoak | 0 |
| Kide bakarrekoak | 11 |
| Bestelakoak | 0 |
| Familiak | |
| Seme-alabarik gabeko bikoteak | 11 |
| Seme-alabadun bikoteak | 0 |
| Guraso bakarrekoak | 0 |
| 25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean | 11 |
| Seme-alaba bat | 0 |
| Bi seme-alaba | 0 |
| Hiru seme-alaba | 0 |
| Lau seme-alaba edo gehiago | 0 |
| Egoera zibila (15 urte edo gehiago) | |
| Ezkonduta | 19 |
| Izatezko bikotean | 3 |
| PACS bidez lotuta | 0 |
| Ezkongabea | 4 |
| Alarguna | 4 |
| Dibortziatuta | 3 |
| Erreferentziazko pertsonaren lanbidea | |
| Nekazariak | 0 |
| Artisau, merkatari eta enpresa-buruak | 0 |
| Goi-mailako langileak | 0 |
| Erdi-mailako lanbideak | 6 |
| Enplegatuak | 0 |
| Eskulangileak | 0 |
| Erretiratuak | 16 |
| Bestelakoak | 0 |
| Iturria: INSEE, RP2023. Laginketan oinarritutako datuak, biribilduta; ehunekorik ez da ematen udalerriaren tamaina dela eta. | |
Etxebizitza
2023 erroldaren arabera, udalerrian 45 etxebizitza zeuden. Horietatik 21 egoitza nagusi ziren, 21 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 3 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (44), eta apartamentuak gutxi ziren (1). Egoitza nagusietatik 18 beren jabearen bizilekuak ziren, 3 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 0 doan lagata.<ref name="etxebizitzak">{{erreferentzia|url=https://www.insee.fr/fr/statistiques/8997194%7Cizenburua=Logement en 2023|lana=Recensement de la population|argitaletxea=INSEE|hizkuntza=fr|urtea=2023}}</ref>
Etxebizitza multzoa
Etxe mota
Jabetza egoera
Eraikuntza garaia
Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (13). 16 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 9 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 11 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 10tan bi edo gehiago.<ref name="etxebizitzak" />
Gela kopurua
Berogailu mota
Aparkalekua eta ibilgailuak
| Kopurua | |
|---|---|
| Etxebizitza multzoa | |
| Egoitza nagusia | 21 |
| Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa | 21 |
| Hutsik | 3 |
| Etxe mota | |
| Etxeak | 44 |
| Apartamentuak | 1 |
| Gela kopurua (egoitza nagusiak) | |
| 1 gela | 0 |
| 2 gela | 1 |
| 3 gela | 4 |
| 4 gela | 4 |
| 5 gela edo gehiago | 13 |
| Eraikuntza garaia (egoitza nagusiak) | |
| 1919 aurretik | 8 |
| 1919-1945 | 4 |
| 1946-1970 | 1 |
| 1971-1990 | 3 |
| 1991-2005 | 5 |
| 2006-2020 | 1 |
| Jabetza egoera (egoitza nagusiak) | |
| Jabeak | 18 |
| Alokairuan | 3 |
| HLM | 0 |
| Doan lagata | 0 |
| Berogailu mota (egoitza nagusiak) | |
| Gas sarea | 0 |
| Fuel-olioa | 0 |
| Elektrizitatea | 5 |
| Gas botila | 0 |
| Bestelakoak | 16 |
| Aparkalekua eta ibilgailuak (egoitza nagusiak) | |
| Aparkalekua | 9 |
| Ibilgailu bat | 11 |
| Bi ibilgailu edo gehiago | 10 |
| Iturria: INSEE, RP2023. Laginketan oinarritutako datuak, biribilduta; ehunekorik ez da ematen udalerriaren tamaina dela eta. | |
Ekonomia
Enplegua
2023 urtean 15-64 urteko 18 biztanleetatik 13 aktibo ziren (% 72,2), horietako 12 lanean (% 66,7) eta 1 langabezian (aktiboen % 7,7).
6 ez-aktibotik 0 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 0,0), 4 erretiraturik zeuden (% 66,7) eta 2 bestelako ez-aktibo ziren (% 33,3).
Ez-aktiboak
Udalerrian 4 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 12 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.<ref group="oh">Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.</ref>
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 20 ziren, horien artean 10 aktiboak ziren eta 10 inaktiboak ziren. 10 pertsona aktiboetatik 8 lanean zeuden (5 gizon eta 3 emakume) eta 3 langabezian zeuden (2 gizon eta 1 emakume). 10 pertsona inaktiboetatik 4 erretiraturik zeuden, 2 ikasten zeuden eta 4 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an herrian zegoen saltoki bakarra eraikuntza enpresa batena zen.
2000. urtean Palairac udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden.
