Ornex Ain departamenduko udalerria da, Frantziako Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 5.082 biztanle zituen 5,6 km²-ko azaleran.
Geografia
Udalerri mugakideak
Honako udalerri hauek ditu mugakide: Ferney-Voltaire, Prévessin-Moëns, Ségny, Versonnex eta Collex-Bossy.
Klima
CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak mendiko klima du<ref name="Joly">{{erreferentzia | izena1 = Daniel | abizena1 = Joly | izena2 = Thierry | abizena2 = Brossard | izena3 = Hervé | abizena3 = Cardot | izena4 = Jean | abizena4 = Cavailhes | izena5 = Mohamed | abizena5 = Hilal | izena6 = Pierre | abizena6 = Wavresky | izenburua = Les types de climats en France, une construction spatiale | aldizkaria = Cybergéo: revue européenne de géographie | zenbakia = 501 | data = 2010-06-18 | doi = 10.4000/cybergeo.23155 | hizkuntza = fr }}</ref>. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe<ref name="Dubreuil2022">{{erreferentzia | izena1 = Vincent | abizena1 = Dubreuil | izenburua = Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen | aldizkaria = La Météorologie | zenbakia = 116 | data = 2022-02 | doi = 10.37053/lameteorologie-2022-0012 | hizkuntza = fr }}</ref>. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Jurako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio handiak urte osoan (1000-1500 mm/urte); negu gogorra; eguzkialdi eskasa)<ref name="MFTipologia">{{erreferentzia | izenburua = Le climat en France hexagonale et Corse | url = https://meteofrance.com/comprendre-climat/france/le-climat-en-france-metropolitaine | webgunea = meteofrance.com | hizkuntza = fr }}</ref>. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago<ref name="RE2020">{{erreferentzia | izenburua = Réglementation environnementale RE2020 | url = https://www.ecologie.gouv.fr/politiques-publiques/reglementation-environnementale-re2020 | webgunea = ecologie.gouv.fr | data = 2020-11-18 | hizkuntza = fr }}</ref>.
1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 9,6 °C-koa da, 8,5 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1258 mm-koa da, urtarrilean 11,3 euri-egun eta uztailean 9,1 egun izanik<ref name="Joly" />. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Cessy udalerrian dago, 3,9 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 10,9 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1063,2 mm-koa delarik<ref name="FICHECLIM01071001">{{erreferentzia | izenburua = Station Météo-France « Cessy », fiche climatologique | url = https://object.files.data.gouv.fr/meteofrance/data/synchro_ftp/REF_STATION/FICHECLIM_01071001.pdf | webgunea = data.gouv.fr | hizkuntza = fr }}</ref>. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 38,5 °C-koa da, 2023ko abuztuaren 24an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -16,3 °C-koa da, 2003ko otsailaren 1an lortua<ref group="oh">Estazioko erregistroak 2002ko maiatzaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.</ref><ref name="FICHECLIM01071001" />.
Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 10,2 °C-koa da.<ref group="oh" name="MF-SIM-sareta">Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 4,6 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.</ref> Hilabeterik beroena uztaila da (19,8 °C) eta hotzena urtarrila (1,3 °C). Urteko prezipitazioa 1224 mm-koa da; hilabeterik euritsuena abendua da (137 mm) eta lehorrena apirila (86 mm).<ref name="MF-SIM">{{erreferentzia | izenburua = Données changement climatique - SIM quotidienne | url = https://www.data.gouv.fr/datasets/donnees-changement-climatique-sim-quotidienne | argitaletxea = Météo-France | webgunea = data.gouv.fr | hizkuntza = fr }}</ref>
1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,23 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (9,7 °C) baino 1,6 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2020, 2022, 2023, 2024 eta 2025. Urterik beroena 2024 izan zen (12,1 °C) eta hotzena 1963 (8,7 °C).<ref name="MF-SIM" />
| | |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Batez besteko tenperatura (ºC) | 1.3 | 2.2 | 6.1 | 9.9 | 14.0 | 17.8 | 19.8 | 19.1 | 14.7 | 10.4 | 5.3 | 1.9 | 10.2 |
| Pilatutako prezipitazioa (mm) | 111 | 93 | 89 | 86 | 97 | 91 | 88 | 89 | 100 | 122 | 123 | 137 | 1224 |
| Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua | |||||||||||||
Demografia
BiztanleriaUrtea01000200030004000500060001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.
| Urtea | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | 2014 | 2015 | 2016 | 2017 | 2018 | 2019 | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Hazkunde begetatiboa | 9 | 25 | 20 | 28 | 17 | 19 | 32 | 9 | 30 | 33 | 23 | 21 | 16 | 8 | 25 | 9 | 19 | 21 |
| Jaiotzak | 24 | 36 | 38 | 43 | 34 | 36 | 49 | 34 | 41 | 51 | 36 | 44 | 46 | 36 | 46 | 43 | 46 | 52 |
| Heriotzak | 15 | 11 | 18 | 15 | 17 | 17 | 17 | 25 | 11 | 18 | 13 | 23 | 30 | 28 | 21 | 34 | 27 | 31 |
Familiak eta etxeguneak
2023 erroldaren arabera, Ornex udalerrian 4.977 biztanle zeuden eta 2.175 elkarbizitza unitate<ref group="oh">INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.</ref>, hau da, 2,29 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 36,0), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).<ref name="menages">{{erreferentzia|url=https://www.insee.fr/fr/statistiques/9006073?sommaire=9006187%7Cizenburua=Couples-Familles-Ménages en 2023|lana=Recensement de la population|argitaletxea=INSEE|hizkuntza=fr|urtea=2023}}</ref>
Udalerrian 1.382 familia zeuden, eta horien artean seme-alabak etxean zituzten bikoteak ziren ugarienak (659). Guraso bakarreko 182 familietatik 134etan ama zen guraso bakarra. 594 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 355k seme-alaba bakarra zuten etxean, 278k bi, eta 155k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 659 bikoteetatik 93tan (% 14,1) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.<ref name="menages" />
15 urte edo gehiago zituzten 4.035 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 7,6 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 24,9. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 74,6). 80 urte edo gehiagoko 181 biztanleetatik 116 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 65 kolektibitateren batean.<ref name="menages" />
15 urte edo gehiagoko biztanleen % 45,5 ezkonduta zegoen, eta beste % 15,6 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 10,5 izatezko bikotean eta % 5,1 PACS bidez lotuta). % 28,5 ezkongabeak ziren, % 3,8 alargunak eta % 6,7 dibortziatuak.<ref name="menages" />
Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: goi-mailako langileak (% 26,8), enplegatuak (% 21,0), erdi-mailako lanbideak (% 18,0), erretiratuak (% 15,5). Talde nagusia (goi-mailako langileak, % 26,8) Ain departamenduko batez bestekoaren (% 12,8) gainetik dago. Ez zen nekazaririk erregistratu erreferentziazko pertsona gisa.<ref name="menages" />
| Kopurua | % | |
|---|---|---|
| Elkarbizitza-unitateak | ||
| Seme-alabekin bizi ziren bikoteak | 659 | % 30,3 |
| Etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak | 531 | % 24,4 |
| Guraso bakarrekoak | 177 | % 8,1 |
| Kide bakarrekoak | 784 | % 36,0 |
| Bestelakoak | 24 | % 1,1 |
| Familiak | ||
| Seme-alabarik gabeko bikoteak | 541 | % 39,1 |
| Seme-alabadun bikoteak | 659 | % 47,7 |
| Guraso bakarrekoak | 182 | % 13,2 |
| 25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean | 594 | % 43,0 |
| Seme-alaba bat | 355 | % 25,7 |
| Bi seme-alaba | 278 | % 20,1 |
| Hiru seme-alaba | 104 | % 7,5 |
| Lau seme-alaba edo gehiago | 51 | % 3,7 |
| Egoera zibila (15 urte edo gehiago) | ||
| Ezkonduta | 1.835 | % 45,5 |
| Izatezko bikotean | 423 | % 10,5 |
| PACS bidez lotuta | 205 | % 5,1 |
| Ezkongabea | 1.149 | % 28,5 |
| Alarguna | 154 | % 3,8 |
| Dibortziatuta | 270 | % 6,7 |
| Erreferentziazko pertsonaren lanbidea | ||
| Nekazariak | 0 | % 0,0 |
| Artisau, merkatari eta enpresa-buruak | 92 | % 4,2 |
| Goi-mailako langileak | 583 | % 26,8 |
| Erdi-mailako lanbideak | 391 | % 18,0 |
| Enplegatuak | 456 | % 21,0 |
| Eskulangileak | 263 | % 12,1 |
| Erretiratuak | 338 | % 15,5 |
| Bestelakoak | 52 | % 2,4 |
| Iturria: INSEE, RP2023. | ||
Etxebizitza
2023 erroldaren arabera, udalerrian 2.442 etxebizitza zeuden. Horietatik 2.176 egoitza nagusi ziren, 116 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 150 hutsik zeuden. Apartamentuak ziren nagusi (1.477), etxeak baino gehiago (958). Egoitza nagusietatik 1.163 beren jabearen bizilekuak ziren, 951 alokairuan zeuden, 391 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 62 doan lagata.<ref name="etxebizitzak">{{erreferentzia|url=https://www.insee.fr/fr/statistiques/8997194%7Cizenburua=Logement en 2023|lana=Recensement de la population|argitaletxea=INSEE|hizkuntza=fr|urtea=2023}}</ref>
Etxebizitza multzoa
Etxe mota
Jabetza egoera
Eraikuntza garaiari dagokionez, 2006-2020 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (760).<ref name="etxebizitzak" />
Eraikuntza garaia
Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (858). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (1.210 etxebizitzatan). 1.826 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 1.072 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 909tan bi edo gehiago.<ref name="etxebizitzak" />
Gela kopurua
Berogailu mota
Aparkalekua eta ibilgailuak
| Kopurua | % | |
|---|---|---|
| Etxebizitza multzoa | ||
| Egoitza nagusia | 2.176 | % 89,1 |
| Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa | 116 | % 4,8 |
| Hutsik | 150 | % 6,1 |
| Etxe mota | ||
| Etxeak | 958 | % 39,2 |
| Apartamentuak | 1.477 | % 60,5 |
| Gela kopurua (egoitza nagusiak) | ||
| 1 gela | 121 | % 5,6 |
| 2 gela | 339 | % 15,6 |
| 3 gela | 461 | % 21,2 |
| 4 gela | 396 | % 18,2 |
| 5 gela edo gehiago | 858 | % 39,4 |
| Eraikuntza garaia (egoitza nagusiak) | ||
| 1919 aurretik | 43 | % 2,0 |
| 1919-1945 | 11 | % 0,5 |
| 1946-1970 | 109 | % 5,0 |
| 1971-1990 | 644 | % 29,6 |
| 1991-2005 | 396 | % 18,2 |
| 2006-2020 | 760 | % 34,9 |
| Jabetza egoera (egoitza nagusiak) | ||
| Jabeak | 1.163 | % 53,4 |
| Alokairuan | 951 | % 43,7 |
| HLM | 391 | % 18,0 |
| Doan lagata | 62 | % 2,8 |
| Berogailu mota (egoitza nagusiak) | ||
| Gas sarea | 1.210 | % 55,6 |
| Fuel-olioa | 90 | % 4,1 |
| Elektrizitatea | 699 | % 32,1 |
| Gas botila | 27 | % 1,2 |
| Bestelakoak | 150 | % 6,9 |
| Aparkalekua eta ibilgailuak (egoitza nagusiak) | ||
| Aparkalekua | 1.826 | % 83,9 |
| Ibilgailu bat | 1.072 | % 49,3 |
| Bi ibilgailu edo gehiago | 909 | % 41,8 |
| Iturria: INSEE, RP2023. | ||
Ekonomia
Enplegua
2023 urtean 15-64 urteko 3.417 biztanleetatik 2.777 aktibo ziren (% 81,3), horietako 2.499 lanean (% 73,1) eta 278 langabezian (aktiboen % 10,0).
Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).
Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera
Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 10,0). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.
640 ez-aktibotik 317 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 49,5), 77 erretiraturik zeuden (% 12,0) eta 245 bestelako ez-aktibo ziren (% 38,3).
Ez-aktiboak
Lanbide-kategoria<ref group="oh">Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.</ref>
Udalerrian 688 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 2.499 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.<ref group="oh">Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.</ref>
Diru sarrerak
2023 urtean, diru-sarreren mediana 39.600 eurokoa zen, eta biztanleen % 20 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).
Departamenduarekiko konparaketa xehea
|
|---|
|
Pobrezia-tasa adinaren arabera (departamendua) 18 urtez azpiko% 16,9 18-29 urte% 14,1 30-39 urte% 11,5 40-49 urte% 12,4 50-64 urte% 10,2 65-74 urte% 7,7 75 urte eta gehiago% 7,2 Pobrezia-tasa etxebizitza-erregimenaren arabera (departamendua) Jabeak% 5,5 Errentariak% 25,2 Eskuragarri dagoen errentaren osaera (departamendua) INSEEk «eskuragarri dagoen errenta» horrela eraikitzen du: jarduera-errenta + pentsioak + ondarea + gizarte-prestazioak (batuz % 100 baino gehiago ematen dute) ken zuzeneko zergak (batez ere errentaren gaineko zerga). Jarduera-errenta% 77,7 Pentsio/erretiroak% 24,2 Ondarea, bestelakoak% 10,4 Gizarte-prestazioak% 3,3 Zuzeneko zergak−% 15,6 Jarduera-errenta zatitzen bada: soldatak % 72,0, ez-soldatapekoen errenta % 3,5, langabezia-sariak % 2,2. |
Kanpo estekak
Artikulu hau Frantziako geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.