Menat (frantsesez eta ofizialki: Menat) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Puy-de-Dôme departamenduan dago, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 547 biztanle zituen 20,3 km²-ko azaleran.
Geografia
Udalerri mugakideak
Honako udalerri hauek ditu mugakide: Moureuille, Ayat-sur-Sioule, Neuf-Église, Pouzol, Saint-Éloy-les-Mines, Saint-Rémy-de-Blot, Servant eta Youx.
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Klima
CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Erdialdeko eta Iparraldeko lautaden klima ozeaniko degradatua du<ref name="Joly">{{erreferentzia | izena1 = Daniel | abizena1 = Joly | izena2 = Thierry | abizena2 = Brossard | izena3 = Hervé | abizena3 = Cardot | izena4 = Jean | abizena4 = Cavailhes | izena5 = Mohamed | abizena5 = Hilal | izena6 = Pierre | abizena6 = Wavresky | izenburua = Les types de climats en France, une construction spatiale | aldizkaria = Cybergéo: revue européenne de géographie | zenbakia = 501 | data = 2010-06-18 | doi = 10.4000/cybergeo.23155 | hizkuntza = fr }}</ref>. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe<ref name="Dubreuil2022">{{erreferentzia | izena1 = Vincent | abizena1 = Dubreuil | izenburua = Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen | aldizkaria = La Météorologie | zenbakia = 116 | data = 2022-02 | doi = 10.37053/lameteorologie-2022-0012 | hizkuntza = fr }}</ref>. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Massif Centraleko mendebaldea eta ipar-mendebaldeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 900-1500 mm artekoa, gehiena udazkenean eta neguan)<ref name="MFTipologia">{{erreferentzia | izenburua = Le climat en France hexagonale et Corse | url = https://meteofrance.com/comprendre-climat/france/le-climat-en-france-metropolitaine | webgunea = meteofrance.com | hizkuntza = fr }}</ref>. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago<ref name="RE2020">{{erreferentzia | izenburua = Réglementation environnementale RE2020 | url = https://www.ecologie.gouv.fr/politiques-publiques/reglementation-environnementale-re2020 | webgunea = ecologie.gouv.fr | data = 2020-11-18 | hizkuntza = fr }}</ref>.
1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 10,5 °C-koa da, 15,9 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 737 mm-koa da, urtarrilean 10,2 euri-egun eta uztailean 7,1 egun izanik<ref name="Joly" />. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Échassières udalerrian dago, 10,5 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 10,3 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 847,3 mm-koa delarik<ref name="FICHECLIM03108001">{{erreferentzia | izenburua = Station Météo-France « Echassières_sapc », fiche climatologique | url = https://object.files.data.gouv.fr/meteofrance/data/synchro_ftp/REF_STATION/FICHECLIM_03108001.pdf | webgunea = data.gouv.fr | hizkuntza = fr }}</ref>. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 37,3 °C-koa da, 2012ko abuztuaren 19an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -21 °C-koa da, 1985ko urtarrilaren 16an lortua<ref group="oh">Estazioko erregistroak 1967ko urtarrilaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.</ref><ref name="FICHECLIM03108001" />.
Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 10,2 °C-koa da.<ref group="oh" name="MF-SIM-sareta">Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 2,3 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.</ref> Hilabeterik beroena uztaila da (18,8 °C) eta hotzena urtarrila (2,8 °C). Urteko prezipitazioa 863 mm-koa da; hilabeterik euritsuena maiatza da (86 mm) eta lehorrena otsaila (55 mm).<ref name="MF-SIM">{{erreferentzia | izenburua = Données changement climatique - SIM quotidienne | url = https://www.data.gouv.fr/datasets/donnees-changement-climatique-sim-quotidienne | argitaletxea = Météo-France | webgunea = data.gouv.fr | hizkuntza = fr }}</ref>
1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,24 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (9,6 °C) baino 1,4 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2018, 2020, 2022, 2023 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (11,8 °C) eta hotzena 1963 (8,4 °C).<ref name="MF-SIM" />
 Datu klimatikoak (Menat) 
| |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Batez besteko tenperatura (ºC) | 2.8 | 3.2 | 6.3 | 9.0 | 13.0 | 16.7 | 18.8 | 18.4 | 14.3 | 10.8 | 6.2 | 3.5 | 10.2 |
| Pilatutako prezipitazioa (mm) | 65 | 55 | 56 | 75 | 86 | 80 | 77 | 72 | 75 | 70 | 82 | 70 | 863 |
| Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua | |||||||||||||
Demografia
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
BiztanleriaUrtea300600900120015001800210024001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.
| Urtea | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | 2014 | 2015 | 2016 | 2017 | 2018 | 2019 | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Hazkunde begetatiboa | 1 | −1 | −6 | −3 | −3 | −3 | −9 | −9 | −6 | −3 | −2 | −1 | −5 | −9 | −7 | −13 | −9 | −8 |
| Jaiotzak | 6 | 5 | 2 | 2 | 5 | 4 | 6 | 4 | 2 | 3 | 7 | 5 | 9 | 6 | 4 | 5 | 4 | 1 |
| Heriotzak | 5 | 6 | 8 | 5 | 8 | 7 | 15 | 13 | 8 | 6 | 9 | 6 | 14 | 15 | 11 | 18 | 13 | 9 |
Familiak eta etxeguneak
2023 erroldaren arabera, Menat udalerrian 528 biztanle zeuden eta 274 elkarbizitza unitate<ref group="oh">INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.</ref>, hau da, 1,93 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 46,4), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).<ref name="menages">{{erreferentzia|url=https://www.insee.fr/fr/statistiques/9006073?sommaire=9006187%7Cizenburua=Couples-Familles-Ménages en 2023|lana=Recensement de la population|argitaletxea=INSEE|hizkuntza=fr|urtea=2023}}</ref>
Udalerrian 152 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (73). Guraso bakarreko 24 familietatik 15etan ama zen guraso bakarra. 83 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 34k seme-alaba bakarra zuten etxean, 34k bi, eta 0k hiru edo gehiago.<ref name="menages" />
Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 40,9), eskulangileak (% 19,7), enplegatuak (% 14,2), erdi-mailako lanbideak (% 7,3). Talde nagusia (erretiratuak, % 40,9) Puy-de-Dôme departamenduko batez bestekoaren (% 31,8) gainetik dago. 15 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 5,5).<ref name="menages" />
| Kopurua | % | |
|---|---|---|
| Elkarbizitza-unitateak | ||
| Seme-alabekin bizi ziren bikoteak | 54 | % 19,7 |
| Etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak | 73 | % 26,6 |
| Guraso bakarrekoak | 20 | % 7,3 |
| Kide bakarrekoak | 127 | % 46,4 |
| Bestelakoak | 0 | % 0,0 |
| Familiak | ||
| Seme-alabarik gabeko bikoteak | 73 | % 48,0 |
| Seme-alabadun bikoteak | 54 | % 35,5 |
| Guraso bakarrekoak | 24 | % 15,8 |
| 25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean | 83 | % 54,6 |
| Seme-alaba bat | 34 | % 22,4 |
| Bi seme-alaba | 34 | % 22,4 |
| Hiru seme-alaba | 0 | % 0,0 |
| Lau seme-alaba edo gehiago | 0 | % 0,0 |
| Egoera zibila (15 urte edo gehiago) | ||
| Ezkonduta | 190 | % 39,9 |
| Izatezko bikotean | 56 | % 11,8 |
| PACS bidez lotuta | 24 | % 5,0 |
| Ezkongabea | 122 | % 25,6 |
| Alarguna | 46 | % 9,7 |
| Dibortziatuta | 38 | % 8,0 |
| Erreferentziazko pertsonaren lanbidea | ||
| Nekazariak | 15 | % 5,5 |
| Artisau, merkatari eta enpresa-buruak | 10 | % 3,6 |
| Goi-mailako langileak | 15 | % 5,5 |
| Erdi-mailako lanbideak | 20 | % 7,3 |
| Enplegatuak | 39 | % 14,2 |
| Eskulangileak | 54 | % 19,7 |
| Erretiratuak | 112 | % 40,9 |
| Bestelakoak | 10 | % 3,6 |
| Iturria: INSEE, RP2023. | ||
Etxebizitza
2023 erroldaren arabera, udalerrian 437 etxebizitza zeuden. Horietatik 281 egoitza nagusi ziren, 96 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 60 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (414), eta apartamentuak gutxi ziren (19). Egoitza nagusietatik 222 beren jabearen bizilekuak ziren, 49 alokairuan zeuden, 1 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 10 doan lagata.<ref name="etxebizitzak">{{erreferentzia|url=https://www.insee.fr/fr/statistiques/8997194%7Cizenburua=Logement en 2023|lana=Recensement de la population|argitaletxea=INSEE|hizkuntza=fr|urtea=2023}}</ref>
Etxebizitza multzoa
Etxe mota
Jabetza egoera
Eraikuntza garaiari dagokionez, 1919 aurretik artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (92).<ref name="etxebizitzak" />
Eraikuntza garaia
Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (139). 106 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 215 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 154 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 108tan bi edo gehiago.<ref name="etxebizitzak" />
Gela kopurua
Berogailu mota
Aparkalekua eta ibilgailuak
| Kopurua | % | |
|---|---|---|
| Etxebizitza multzoa | ||
| Egoitza nagusia | 281 | % 64,3 |
| Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa | 96 | % 22,0 |
| Hutsik | 60 | % 13,7 |
| Etxe mota | ||
| Etxeak | 414 | % 94,7 |
| Apartamentuak | 19 | % 4,3 |
| Gela kopurua (egoitza nagusiak) | ||
| 1 gela | 4 | % 1,4 |
| 2 gela | 14 | % 5,0 |
| 3 gela | 46 | % 16,4 |
| 4 gela | 78 | % 27,8 |
| 5 gela edo gehiago | 139 | % 49,5 |
| Eraikuntza garaia (egoitza nagusiak) | ||
| 1919 aurretik | 92 | % 32,7 |
| 1919-1945 | 49 | % 17,4 |
| 1946-1970 | 63 | % 22,4 |
| 1971-1990 | 56 | % 19,9 |
| 1991-2005 | 10 | % 3,6 |
| 2006-2020 | 11 | % 3,9 |
| Jabetza egoera (egoitza nagusiak) | ||
| Jabeak | 222 | % 79,0 |
| Alokairuan | 49 | % 17,4 |
| HLM | 1 | % 0,4 |
| Doan lagata | 10 | % 3,6 |
| Berogailu mota (egoitza nagusiak) | ||
| Gas sarea | 3 | % 1,1 |
| Fuel-olioa | 103 | % 36,7 |
| Elektrizitatea | 59 | % 21,0 |
| Gas botila | 10 | % 3,6 |
| Bestelakoak | 106 | % 37,7 |
| Aparkalekua eta ibilgailuak (egoitza nagusiak) | ||
| Aparkalekua | 215 | % 76,5 |
| Ibilgailu bat | 154 | % 54,8 |
| Bi ibilgailu edo gehiago | 108 | % 38,4 |
| Iturria: INSEE, RP2023. | ||
Ekonomia
Enplegua
2023 urtean 15-64 urteko 296 biztanleetatik 220 aktibo ziren (% 74,3), horietako 201 lanean (% 67,9) eta 19 langabezian (aktiboen % 8,6).
Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).
Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera
Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 8,6). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.
76 ez-aktibotik 16 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 21,1), 32 erretiraturik zeuden (% 42,1) eta 28 bestelako ez-aktibo ziren (% 36,8).
Ez-aktiboak
Lanbide-kategoria<ref group="oh">Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.</ref>
Udalerrian 151 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 201 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.<ref group="oh">Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.</ref>
Diru sarrerak
2023 urtean, diru-sarreren mediana 22.450 eurokoa zen.
Departamenduarekiko konparaketa xehea
|
|---|
|
Pobrezia-tasa adinaren arabera (departamendua) 18 urtez azpiko% 21,0 18-29 urte% 21,2 30-39 urte% 14,2 40-49 urte% 14,2 50-64 urte% 12,3 65-74 urte% 9,0 75 urte eta gehiago% 8,5 Pobrezia-tasa etxebizitza-erregimenaren arabera (departamendua) Jabeak% 6,3 Errentariak% 31,2 Eskuragarri dagoen errentaren osaera (departamendua) INSEEk «eskuragarri dagoen errenta» horrela eraikitzen du: jarduera-errenta + pentsioak + ondarea + gizarte-prestazioak (batuz % 100 baino gehiago ematen dute) ken zuzeneko zergak (batez ere errentaren gaineko zerga). Jarduera-errenta% 68,7 Pentsio/erretiroak% 30,0 Ondarea, bestelakoak% 11,9 Gizarte-prestazioak% 4,7 Zuzeneko zergak−% 15,3 Jarduera-errenta zatitzen bada: soldatak % 61,8, ez-soldatapekoen errenta % 4,8, langabezia-sariak % 2,0. |
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 351 ziren, horien artean 248 aktiboak ziren eta 103 inaktiboak ziren. 248 pertsona aktiboetatik 219 lanean zeuden (126 gizon eta 93 emakume) eta 29 langabezian zeuden (10 gizon eta 19 emakume). 103 pertsona inaktiboetatik 38 erretiraturik zeuden, 26 ikasten zeuden eta 39 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Menat udalerrian 275 unitate fiskal zeuden, 607,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.832 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 29 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 3 eraikuntza enpresak ziren, 7 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 5 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 3 higiezinen enpresak ziren, 2 zerbitzu enpresak ziren, 2 administrazio publikoko enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 9 zerbitzu publikoetatik, 1 jendarmeria zen, 1 posta bulegoa, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 1 margolaria, 1 zurgina, 2 jatetxeak eta 2 higiezinen agentziak.
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 okindegi zen eta 1 drogeria zen.
2000. urtean Menat udalerrian 23 nekazaritza-ustiategi zeuden, 850 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
