factograf
EU
Sign in

Medina

Medina

Key facts

biztanleria1.411.599
azalera589km²
honako hau dahiri handi
estatu burujabeSaudi Arabia
sorrera data900 BC
itsas mailaren gainetiko altuera608m
All data from the card 12
Herrialdea
Saudi Arabia
Probintzia
Medinako probintzia
Alkatea
Salman ibn Sultan (en)
Izen ofiziala
مدينة
Jatorrizko izena
المدينة المنورة
Koordenatuak
24°28′N 39°37′E / 24.47°N 39.61°E
Azalera
589 km²
Altitudea
608
Biztanleria
1.411.599 (2022)
Dentsitatea
2.397 bizt/km²
Sorrera
K.a. IX. mendea
Hiri senidetuak
Meka
Artikulu hau Saudi Arabiako hiriari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Medina (argipen)».

Medina (arabieraz مدينة madīna) Saudi Arabiako hiri bat da, Hiyaz eskualdean dagoena. Bere izen osoa Madīnat an-Nabī ("Profetaren Hiria"), Madīnat Rasūl Allāh ("Jainkoaren mandatariaren hiria") edo Al-Madīna al-Munawwara ("Hiri Argitsua") da, bertan, lehen elkarte musulmana sortu zelako. Aurretik Jatrib deitzen zen. Medinak, 2006an, 1.300.000 biztanle zituen.

Mekak eta Medinak osatutako multzoari, arabieraz, Al-Haramayn Ash-Sharifayn deitzen zaio, hau da "Bi Toki Santuak".

Medina hitzak "hiria" esan nahi du. Batzuetan Europako hizkuntzetan erabiltzen da, hiri arabiarren hirigune zaharra izendatzeko.

Izena

Jatrib edo Yatrib, gaur egungo Saudi Arabiako Medina hiriak, Mahoma profeta Mekatik 622an Hejiran, bere jarraitzaileekin ihesi iritsi zenean jasotzen zuen izena da. Ondoren, izena, gaur egun duen Medinara aldatu zuen, arabieraz Madināt an Nābi dena eta Profetaren Hiria esan nahi du.

Hiri honetan, arabiar politeistez gain, elkarte judu bat ere bazegoen, bi tributan banatua zegoena: Banu Nadir eta Banu Qurayza tribuak.

Klima

    Datu klimatikoak (Medina)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura maximoa (°C) 23 26 29 34 39 42 42 42 41 36 29 25 34
Batez besteko tenperatura minimoa (°C) 12 14 17 22 26 28 29 29 28 23 18 13 21.6
Pilatutako prezipitazioa (mm) 5 0 10 13 5 0 0 0 0 0 10 5 48.3
Iturria: Weatherbase

Historia

622. urtean, hau da, bere predikazioa hasi eta hamabi urtera, Mahomak eta hazten ari zen Mekako elkarte musulmanak, ondoan zegoen Jatrib hirira joatea erabakitzen dute, jasaten ari ziren jazarpenetik ihes egiteko. Urte horrek, Hejirarena deituak (arabieraz hijra, "migrazioa"), islamdar egutegiaren hasiera adierazten du. Mahoma eta bere erlijiokideak Jatribera joatera gonbidatuak izan ziren, hiriko bi tribuak ziren 'Aws eta Jazrayen arteko etengabeko ika-miketan epaile izan zitezen. Hiriko biztanle gehienek onartu zuten Mahoma buruzagi bezala. Hiritik gertu eraiki zen lehen meskita, Qubako meskita deitua, eta jada hirian, Mahomaren etxea izan zen lehen otoitz eta musulmanen toki nagusia. Bere egiturak, aurretik patio bat zuen eraikina, meskitak eraikitzeko eredu bezala balio izan zuen aurrerantzean.

Jatribeko musulman biztanleek, gatazka asko izan zituzten Mekako politeisten aurka, horietako azkena, profetari, bere jaioterrira 629an erromesaldia egitea ahalbidetu zion armistizio batera iritsi zelarik, mekatar garrantzitsu asko Islamera bihurtzea eragin zuen bisita. Hilabete beranduago, Medinako musulmanek, Mekara joatea erabaki zuten. Abu Sufyan buruzagia, geldiaraztera bidalia, Islamera bihurtu zen, eta hiriari, amore ematea beste erremediorik ez zitzaion geratu. Meka, honela, Islamaren gune izpirituala bihurtu zen, botere gunea, omeiatarren dinastia iritsi zen arte, Jatrib edo Medinan izaten jarraitu zuen arren. Dinastia honek, hiriburua Damaskora pasa zuen. Medinan hil zen Mahoma, 632ko ekainean. Bere etxeko patioan lurperatua izan zen, ondoren, Profetaren meskita edo Masjid al-Nabawi meskita bihurtu zena, bigarren garrantzitsuena, Mekakoaren ondoren, nora musulmanak makurtzen diren otoitz egiterakoan.

Medina izena duten beste hiri batzuk

Read next

In 146 languages

EuskaraAcèhAfrikaansAlemannischአማርኛالعربيةمصرىঅসমীয়াasturianuаварazərbaycancaتۆرکجهбашҡортсаBasa BaliBikol Centralбеларуская (тарашкевіца)беларускаябългарскиBanjarবাংলাbrezhonegbosanskiBatak MandailingcatalàнохчийнCebuanoکوردیčeštinaчӑвашлаCymraegdanskdagbanliDeutschZazakiދިވެހިބަސްΕλληνικάEnglishEsperantoespañoleestiفارسیsuomifrançaisNordfriiskFryskgalegoGhanaian PidginગુજરાતીHausaעבריתहिन्दीhrvatskimagyarհայերենԱրեւմտահայերէնBahasa IndonesiaInterlingueIlokanoгӀалгӀайIdoíslenskaitaliano日本語JawaქართულიQaraqalpaqshaKumoringқазақшаភាសាខ្មែរಕನ್ನಡ한국어کٲشُرkurdîкыргызчаLatinaлаккулезгиlietuviųlatviešuMadhurâMalagasyMinangkabauмакедонскиമലയാളംмонголमराठीBahasa MelayuMaltiمازِرونیनेपालीNederlandsnorsk nynorsknorskߒߞߏиронਪੰਜਾਬੀPapiamentupolskiپنجابیپښتوportuguêsRuna SimiromânăрусскийрусиньскыйᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤsicilianuScotsسنڌيsrpskohrvatski / српскохрватскиTaclḥitSimple EnglishslovenčinaسرائیکیslovenščinaSoomaaligashqipсрпски / srpskiSundasvenskaKiswahiliꠍꠤꠟꠐꠤślůnskiதமிழ்తెలుగుтоҷикӣไทยTürkmençeTagalogtolışiTürkçeтатарча / tatarçaئۇيغۇرچە / Uyghurcheукраїнськаاردوoʻzbekcha / ўзбекчаvepsän kel’Tiếng ViệtVolapükWinaray吴语მარგალური文言閩南語 / Bân-lâm-gí粵語中文

Text from Wikipedia, CC BY-SA 4.0 · Source article