Limas Frantziako udalerria da, Rodano departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 4.750 biztanle zituen 5,5 km²-ko azaleran.
Geografia
Udalerri mugakideak
Honako udalerri hauek ditu mugakide: Villefranche-sur-Saône, Pommiers, Anse, Gleizé eta Porte des Pierres Dorées.
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Klima
CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko aldatua du<ref name="Joly">{{erreferentzia | izena1 = Daniel | abizena1 = Joly | izena2 = Thierry | abizena2 = Brossard | izena3 = Hervé | abizena3 = Cardot | izena4 = Jean | abizena4 = Cavailhes | izena5 = Mohamed | abizena5 = Hilal | izena6 = Pierre | abizena6 = Wavresky | izenburua = Les types de climats en France, une construction spatiale | aldizkaria = Cybergéo: revue européenne de géographie | zenbakia = 501 | data = 2010-06-18 | doi = 10.4000/cybergeo.23155 | hizkuntza = fr }}</ref>. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfa motakoa da: klima epela, uda beroa, sasoi lehorrik gabe<ref name="Dubreuil2022">{{erreferentzia | izena1 = Vincent | abizena1 = Dubreuil | izenburua = Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen | aldizkaria = La Météorologie | zenbakia = 116 | data = 2022-02 | doi = 10.37053/lameteorologie-2022-0012 | hizkuntza = fr }}</ref>. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Borgoina eta Saonako haranako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: eguzkialdi ona (1900 ordu/urte), uda beroa (18,5 °C); aire lehorra udaberrian eta udan, haize ahulak)<ref name="MFTipologia">{{erreferentzia | izenburua = Le climat en France hexagonale et Corse | url = https://meteofrance.com/comprendre-climat/france/le-climat-en-france-metropolitaine | webgunea = meteofrance.com | hizkuntza = fr }}</ref>. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago<ref name="RE2020">{{erreferentzia | izenburua = Réglementation environnementale RE2020 | url = https://www.ecologie.gouv.fr/politiques-publiques/reglementation-environnementale-re2020 | webgunea = ecologie.gouv.fr | data = 2020-11-18 | hizkuntza = fr }}</ref>.
1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 11,7 °C-koa da, 17,8 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 786 mm-koa da, urtarrilean 9,2 euri-egun eta uztailean 6,8 egun izanik<ref name="Joly" />. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Villefranche-sur-Saône udalerrian dago, 2,8 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 13,1 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 790,9 mm-koa delarik<ref name="FICHECLIM69264001">{{erreferentzia | izenburua = Station Météo-France « Villefranche », fiche climatologique | url = https://object.files.data.gouv.fr/meteofrance/data/synchro_ftp/REF_STATION/FICHECLIM_69264001.pdf | webgunea = data.gouv.fr | hizkuntza = fr }}</ref>. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 43,5 °C-koa da, 1947ko uztailaren 30an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -21,9 °C-koa da, 1963ko urtarrilaren 25an lortua<ref group="oh">Estazioko erregistroak 1934ko urtarrilaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.</ref><ref name="FICHECLIM69264001" />.
Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 11,8 °C-koa da.<ref group="oh" name="MF-SIM-sareta">Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 4,1 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.</ref> Hilabeterik beroena uztaila da (21,1 °C) eta hotzena urtarrila (3,2 °C). Urteko prezipitazioa 980 mm-koa da; hilabeterik euritsuena urria da (107 mm) eta lehorrena otsaila (61 mm).<ref name="MF-SIM">{{erreferentzia | izenburua = Données changement climatique - SIM quotidienne | url = https://www.data.gouv.fr/datasets/donnees-changement-climatique-sim-quotidienne | argitaletxea = Météo-France | webgunea = data.gouv.fr | hizkuntza = fr }}</ref>
1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,32 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (10,9 °C) baino 1,9 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2020, 2022, 2023, 2024 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (13,7 °C) eta hotzena 1963 (9,6 °C).<ref name="MF-SIM" />
 Datu klimatikoak (Limas) 
| |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Batez besteko tenperatura (ºC) | 3.2 | 4.0 | 7.8 | 11.3 | 15.4 | 19.2 | 21.1 | 20.4 | 16.0 | 12.0 | 7.0 | 4.0 | 11.8 |
| Pilatutako prezipitazioa (mm) | 73 | 61 | 64 | 78 | 92 | 75 | 80 | 77 | 87 | 107 | 106 | 81 | 980 |
| Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua | |||||||||||||
Demografia
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
BiztanleriaUrtea0100020003000400050001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.
| Urtea | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | 2014 | 2015 | 2016 | 2017 | 2018 | 2019 | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Hazkunde begetatiboa | 27 | 25 | 24 | 35 | 35 | 26 | 39 | 23 | 12 | 32 | 26 | 30 | 28 | 5 | 19 | 5 | 11 | 16 |
| Jaiotzak | 51 | 54 | 47 | 61 | 52 | 48 | 58 | 53 | 42 | 58 | 49 | 60 | 57 | 42 | 47 | 40 | 39 | 44 |
| Heriotzak | 24 | 29 | 23 | 26 | 17 | 22 | 19 | 30 | 30 | 26 | 23 | 30 | 29 | 37 | 28 | 35 | 28 | 28 |
Familiak eta etxeguneak
2023 erroldaren arabera, Limas udalerrian 4.735 biztanle zeuden eta 1.983 elkarbizitza unitate<ref group="oh">INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.</ref>, hau da, 2,39 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 31,4), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).<ref name="menages">{{erreferentzia|url=https://www.insee.fr/fr/statistiques/9006073?sommaire=9006187%7Cizenburua=Couples-Familles-Ménages en 2023|lana=Recensement de la population|argitaletxea=INSEE|hizkuntza=fr|urtea=2023}}</ref>
Udalerrian 1.341 familia zeuden, eta horien artean seme-alabak etxean zituzten bikoteak ziren ugarienak (609). Guraso bakarreko 160 familietatik 145etan ama zen guraso bakarra. 672 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 240k seme-alaba bakarra zuten etxean, 238k bi, eta 192k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 609 bikoteetatik 79tan (% 13,0) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.<ref name="menages" />
15 urte edo gehiago zituzten 3.790 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 4,0 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 40,1. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 79,0).<ref name="menages" />
15 urte edo gehiagoko biztanleen % 50,1 ezkonduta zegoen, eta beste % 14,6 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 8,5 izatezko bikotean eta % 6,1 PACS bidez lotuta). % 22,7 ezkongabeak ziren, % 5,9 alargunak eta % 6,7 dibortziatuak.<ref name="menages" />
Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 33,0), erdi-mailako lanbideak (% 16,6), eskulangileak (% 14,1), enplegatuak (% 13,4). Talde nagusia (erretiratuak, % 33,0) Rodano departamenduko batez bestekoaren (% 24,7) gainetik dago. 10 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,5).<ref name="menages" />
| Kopurua | % | |
|---|---|---|
| Elkarbizitza-unitateak | ||
| Seme-alabekin bizi ziren bikoteak | 609 | % 30,7 |
| Etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak | 572 | % 28,8 |
| Guraso bakarrekoak | 160 | % 8,1 |
| Kide bakarrekoak | 622 | % 31,4 |
| Bestelakoak | 20 | % 1,0 |
| Familiak | ||
| Seme-alabarik gabeko bikoteak | 572 | % 42,7 |
| Seme-alabadun bikoteak | 609 | % 45,4 |
| Guraso bakarrekoak | 160 | % 11,9 |
| 25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean | 672 | % 50,1 |
| Seme-alaba bat | 240 | % 17,9 |
| Bi seme-alaba | 238 | % 17,7 |
| Hiru seme-alaba | 138 | % 10,3 |
| Lau seme-alaba edo gehiago | 54 | % 4,0 |
| Egoera zibila (15 urte edo gehiago) | ||
| Ezkonduta | 1.899 | % 50,1 |
| Izatezko bikotean | 322 | % 8,5 |
| PACS bidez lotuta | 230 | % 6,1 |
| Ezkongabea | 860 | % 22,7 |
| Alarguna | 224 | % 5,9 |
| Dibortziatuta | 255 | % 6,7 |
| Erreferentziazko pertsonaren lanbidea | ||
| Nekazariak | 10 | % 0,5 |
| Artisau, merkatari eta enpresa-buruak | 150 | % 7,6 |
| Goi-mailako langileak | 225 | % 11,3 |
| Erdi-mailako lanbideak | 330 | % 16,6 |
| Enplegatuak | 265 | % 13,4 |
| Eskulangileak | 279 | % 14,1 |
| Erretiratuak | 654 | % 33,0 |
| Bestelakoak | 70 | % 3,5 |
| Iturria: INSEE, RP2023. | ||
Etxebizitza
2023 erroldaren arabera, udalerrian 2.139 etxebizitza zeuden. Horietatik 1.987 egoitza nagusi ziren, 22 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 130 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (1.339), eta apartamentuak gutxi ziren (795). Egoitza nagusietatik 1.378 beren jabearen bizilekuak ziren, 585 alokairuan zeuden, 309 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 24 doan lagata.<ref name="etxebizitzak">{{erreferentzia|url=https://www.insee.fr/fr/statistiques/8997194%7Cizenburua=Logement en 2023|lana=Recensement de la population|argitaletxea=INSEE|hizkuntza=fr|urtea=2023}}</ref>
Etxebizitza multzoa
Etxe mota
Jabetza egoera
Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (718).<ref name="etxebizitzak" />
Eraikuntza garaia
Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (987). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (1.156 etxebizitzatan). 1.464 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 922 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 930tan bi edo gehiago.<ref name="etxebizitzak" />
Gela kopurua
Berogailu mota
Aparkalekua eta ibilgailuak
| Kopurua | % | |
|---|---|---|
| Etxebizitza multzoa | ||
| Egoitza nagusia | 1.987 | % 92,9 |
| Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa | 22 | % 1,0 |
| Hutsik | 130 | % 6,1 |
| Etxe mota | ||
| Etxeak | 1.339 | % 62,6 |
| Apartamentuak | 795 | % 37,2 |
| Gela kopurua (egoitza nagusiak) | ||
| 1 gela | 19 | % 1,0 |
| 2 gela | 123 | % 6,2 |
| 3 gela | 328 | % 16,5 |
| 4 gela | 530 | % 26,7 |
| 5 gela edo gehiago | 987 | % 49,7 |
| Eraikuntza garaia (egoitza nagusiak) | ||
| 1919 aurretik | 135 | % 6,8 |
| 1919-1945 | 83 | % 4,2 |
| 1946-1970 | 359 | % 18,1 |
| 1971-1990 | 718 | % 36,1 |
| 1991-2005 | 426 | % 21,4 |
| 2006-2020 | 249 | % 12,5 |
| Jabetza egoera (egoitza nagusiak) | ||
| Jabeak | 1.378 | % 69,4 |
| Alokairuan | 585 | % 29,4 |
| HLM | 309 | % 15,6 |
| Doan lagata | 24 | % 1,2 |
| Berogailu mota (egoitza nagusiak) | ||
| Gas sarea | 1.156 | % 58,2 |
| Fuel-olioa | 146 | % 7,3 |
| Elektrizitatea | 526 | % 26,5 |
| Gas botila | 17 | % 0,9 |
| Bestelakoak | 142 | % 7,1 |
| Aparkalekua eta ibilgailuak (egoitza nagusiak) | ||
| Aparkalekua | 1.464 | % 73,7 |
| Ibilgailu bat | 922 | % 46,4 |
| Bi ibilgailu edo gehiago | 930 | % 46,8 |
| Iturria: INSEE, RP2023. | ||
Ekonomia
Enplegua
2023 urtean 15-64 urteko 2.771 biztanleetatik 2.111 aktibo ziren (% 76,2), horietako 1.902 lanean (% 68,6) eta 208 langabezian (aktiboen % 9,9).
Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).
Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera
Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 9,9). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.
661 ez-aktibotik 279 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 42,2), 159 erretiraturik zeuden (% 24,1) eta 222 bestelako ez-aktibo ziren (% 33,6).
Ez-aktiboak
Lanbide-kategoria<ref group="oh">Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.</ref>
Udalerrian 2.823 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 1.902 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.<ref group="oh">Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.</ref>
Diru sarrerak
2023 urtean, diru-sarreren mediana 28.140 eurokoa zen, eta biztanleen % 13 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).
Departamenduarekiko konparaketa xehea
|
|---|
|
Pobrezia-tasa adinaren arabera (departamendua) 18 urtez azpiko% 23,2 18-29 urte% 20,2 30-39 urte% 14,3 40-49 urte% 15,5 50-64 urte% 12,9 65-74 urte% 10,4 75 urte eta gehiago% 8,9 Pobrezia-tasa etxebizitza-erregimenaren arabera (departamendua) Jabeak% 4,7 Errentariak% 30,0 Eskuragarri dagoen errentaren osaera (departamendua) INSEEk «eskuragarri dagoen errenta» horrela eraikitzen du: jarduera-errenta + pentsioak + ondarea + gizarte-prestazioak (batuz % 100 baino gehiago ematen dute) ken zuzeneko zergak (batez ere errentaren gaineko zerga). Jarduera-errenta% 77,5 Pentsio/erretiroak% 22,4 Ondarea, bestelakoak% 13,3 Gizarte-prestazioak% 4,8 Zuzeneko zergak−% 18,0 Jarduera-errenta zatitzen bada: soldatak % 70,6, ez-soldatapekoen errenta % 4,4, langabezia-sariak % 2,5. |
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 383 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 2 janari enpresak ziren, 2 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 15 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 30 eraikuntza enpresak ziren, 109 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 8 garraio enpresak ziren, 16 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 17 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 40 finantziazio enpresak ziren, 15 higiezinen enpresak ziren, 87 zerbitzu enpresak ziren, 30 administrazio publikoko enpresak ziren eta 11 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 64 zerbitzu publikoetatik, 6 banku bulegoak ziren, 8 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 2 ibilgailuen alokairu bulegoak, 1 autoeskola, 3 igeltseroak, 6 margolariak, 3 zurginak, 4 iturginak, 1 argiketaria, 4 ile apaindegiak, 9 aldi baterako lan enpresak, 8 jatetxeak, 5 higiezinen agentziak, 2 tintoreriak eta 1 apaindegia.
2009an zeuden 22 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 3 brikolaje denda handika, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 2 okindegiak, 2 harategiak, 1 arropa denda zen, 3 etxerako tresna dendak, 1 elektrotresna denda zen, 3 altzari dendak, 4 kirol-dendak eta 1 lore-denda zen.
2000. urtean Limas udalerrian 14 nekazaritza-ustiategi zeuden, 72 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zeuden 2 osasun-ekipamenduak botika ziren.
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen. Limas udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 782 ikaslekin.
