Beas de Granada Granadako probintziako (Espainia) udalerria da. Azken erroldaren arabera 1.007 biztanle zituen 23,2 km²-ko azaleran.
Geografia
Udalerri mugakideak
Honako udalerri hauek ditu mugakide: Huétor Santillán, Quéntar, Dúdar eta Granada.
Demografia
Jatorria
Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 56,7 udalerri berean jaioak ziren, probintziako batez bestekoaren (% 46) gainetik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 5 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 4,7 —probintzian % 12,3—.
Biztanleria atzerritarra
Espainiar estatutik kanpo jaiotako 47 biztanleren artean, gehienak Europan jaioak dira (% 42,6). Jaiotza herrialde nagusiak Maroko, Ukraina, Argentina dira.
Etxebizitza
INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 647 etxebizitza zeuden: 388 (% 60,0) nagusiak eta 259 (% 40,0) ez-nagusiak.<ref name="INE-59525">{{erreferentzia|izenburua=Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera|lana=2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua|argitaletxea=Espainiako Estatistika Institutua|url=https://www.ine.es/jaxi/Tabla.htm?tpx=59525%7Chizkuntza=es%7Curtea=2021}}</ref>
Etxebizitza multzoa Granadako mapa
Guztira 388 etxegune zeuden, eta horietatik 99 (% 25,5) pertsona bakarrekoak ziren.<ref name="INE-59543">{{erreferentzia|izenburua=Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera|lana=2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua|argitaletxea=Espainiako Estatistika Institutua|url=https://www.ine.es/jaxi/Tabla.htm?tpx=59543%7Chizkuntza=es%7Curtea=2021}}</ref>
Etxeguneak tamainaren arabera
Hezkuntza-maila
INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 899 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 25,4 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 20,9; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 38,6; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 15,1.<ref name="ine-ikasketa-maila">{{erreferentzia|argitaletxea=INE|izenburua=Población de 15 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y nivel de estudios (Municipios de 500 habitantes o más)|lana=Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua|url=https://www.ine.es/jaxiT3/Tabla.htm?t=66621%7Chizkuntza=es}}</ref> Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 23,4 zen 2021ean eta % 25,4 2024an; beraz, 2,0 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 18,3 izatetik % 15,1 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 26,4 ziren, eta gizonen artean % 24,5; 1,9 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 17,6 eta gizonen % 12,9 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.
Xeheago, goi-mailako ikasketak zituztenen % 66,7 unibertsitate-tituludunak ziren (gradua, diplomatura, lizentziatura, masterra edo doktoretza), eta % 33,3 goi-mailako lanbide-heziketakoak. Guztira, 10 pertsonak zuten doktore-titulua. Bigarren etapakoen artean, batxilergoa zutenak % 41,0 ziren, eta erdi-mailako lanbide-heziketa zutenak % 59,0. Ikasketarik gabekoak, azkenik, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 4,7 ziren.<ref name="ine-ikasketa-maila" />
| Ikasketa-maila | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Goi-mailako ikasketak | 228 | % 25,4 | 116 | % 24,5 | 112 | % 26,4 |
| Bigarren hezkuntzako bigarren etapa | 188 | % 20,9 | 115 | % 24,3 | 73 | % 17,2 |
| Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) | 347 | % 38,6 | 182 | % 38,4 | 165 | % 38,8 |
| Lehen hezkuntza edo gutxiago | 136 | % 15,1 | 61 | % 12,9 | 75 | % 17,6 |
| Guztira | 899 | % 100,0 | 474 | % 100,0 | 425 | % 100,0 |
| Urtea | Goi-mailakoak | Batx. / erdi LH | DBH | Lehen H. edo gutx. | 15 urte edo + |
|---|---|---|---|---|---|
| 2021 | % 23,4 | % 18,5 | % 39,8 | % 18,3 | 872 |
| 2022 | % 23,6 | % 19,0 | % 39,6 | % 17,8 | 881 |
| 2023 | % 24,8 | % 19,8 | % 39,2 | % 16,3 | 886 |
| 2024 | % 25,4 | % 20,9 | % 38,6 | % 15,1 | 899 |
Ikasten ari direnak
2024an, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 9,9 ikasten ari zen (89 pertsona).<ref name="ine-ikasten">{{erreferentzia|argitaletxea=INE|izenburua=Población de 15 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y nivel de estudios en curso (Municipios de 500 habitantes o más)|lana=Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua|url=https://www.ine.es/jaxiT3/Tabla.htm?t=66627%7Chizkuntza=es}}</ref> Ikasten ari zirenetatik, % 42,7 goi-mailako ikasketetan zebilen, % 24,7 erdi-mailako lanbide-heziketan, % 20,2 batxilergoan eta % 9,0 DBHn edo antzekoetan. Sexuaren arabera, ikasten ari ziren emakumeen % 46,7 goi-mailako ikasketetan zebilen, eta gizonen % 38,6; erdi-mailako lanbide-heziketan, aldiz, gizonen % 25,0 eta emakumeen % 24,4. Adinaren arabera, 15–19 urtekoen % 74,0 ikasten ari zen, 20–24 urtekoen % 46,2 eta 25–29 urtekoen % 16,3; 30 urtetik gorakoen artean, berriz, % 2,8 baino ez.<ref name="ine-ikasten-adina">{{erreferentzia|argitaletxea=INE|izenburua=Población de 15 y más años por sexo, edad (grupos quinquenales) y nivel de estudios en curso (Municipios de 500 habitantes o más)|lana=Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua|url=https://www.ine.es/jaxiT3/Tabla.htm?t=66629%7Chizkuntza=es}}</ref> 20–24 urtekoen artean, emakumeen % 37,5 ari zen goi-mailako ikasketak egiten, eta gizonen % 32,1.
Jaiolekuaren arabera
2024an, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 95,9 estatuan jaio zen, eta % 4,1 atzerrian.<ref name="ine-ikasketa-maila" /> Ikasketa-egiturak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, goi-mailako ikasketak zituztenak % 23,7 ziren eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 12,8; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 50,0 eta % 14,3, hurrenez hurren. Estatuan jaiotako emakumeen artean, goi-mailako ikasketak zituztenak % 25,4 ziren eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 17,2; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 43,5 eta % 26,1, hurrenez hurren.
Ikasten ari zirenei dagokienez, 2024an estatuan jaiotako 15 urte edo gehiagokoen % 9,7 ari zen ikasten, eta atzerrian jaiotakoen % 13,5.<ref name="ine-ikasten" /> Ikasten ari zirenen artean, goi-mailako ikasketetan zebiltzanak % 44,0 ziren estatuan jaiotakoetan eta % 20,0 atzerrian jaiotakoetan. Konparazio hauek ez daude adinaren arabera doituta: talde bakoitzaren adin-egiturak (gazteen proportzioak, batez ere) eragin handia du emaitzan.
Ekonomia
Diru-sarrerak
2023. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 12.899 euro-koa zen, eta etxegune bakoitzeko 31.756 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (12.709 euro) parean dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.036 euro) azpitik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 17.850 euro zen. Errenta gordina 15.319 euro-koa izan zen pertsonako.
Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 56,3. Gainerako iturriak: pentsioak (% 26,5), beste diru-sarrerak (% 7), langabezia-prestazioak (% 2,3), beste prestazioak (% 8).
Desberdintasuna
Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da. Udalerrian indizea 26,4 da, probintziakoaren (32,3; Granadako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (32,1) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,3 da, probintziakoaren (2,7; Granadako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (2,8) azpitik.
Jarduera ekonomikoa
INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Beas de Granada udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 484 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 54,3; gainerako % 45,7 inaktibo zeuden (erretiratuak % 56,6, beste inaktiboak % 31,4 eta ikasleak % 12,0).<ref name="ine-harremana">{{erreferentzia|argitaletxea=INE|izenburua=Población de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y relación con la actividad (agrupado) (Municipios de 500 habitantes o más)|lana=Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua|url=https://www.ine.es/jaxiT3/Tabla.htm?t=66846%7Chizkuntza=es}}</ref> Aktiboen artean, langabezia-tasa % 14,5 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 56,8 zen eta emakumezkoena % 51,4; langabezia-tasa, aldiz, % 9,4 eta % 20,7 zen, hurrenez hurren.<ref name="ine-harremana" />
Okupatuen kopurua 407 zen 2023ean, 2021eko 368etik gora.<ref name="ine-jarduera">{{erreferentzia|argitaletxea=INE|izenburua=Ocupados de 16 y más años por sexo y actividad económica (1 letra) (Municipios de 500 habitantes o más)|lana=Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua|url=https://www.ine.es/jaxiT3/Tabla.htm?t=69992%7Chizkuntza=es}}</ref> Emakumeek okupatuen % 42,3 osatzen dute, eta gizonek % 57,7.
| Egoera | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Okupatuak | 414 | % 46,4 | 242 | % 51,5 | 172 | % 40,8 |
| Langabeak | 70 | % 7,8 | 25 | % 5,3 | 45 | % 10,7 |
| Inaktiboak | 408 | % 45,7 | 203 | % 43,2 | 205 | % 48,6 |
| Guztira | 892 | % 100,0 | 470 | % 100,0 | 422 | % 100,0 |
Jarduera-sektoreak
Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 72,7), industria (% 17,2), eraikuntza (% 4,9) eta nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 4,4).<ref name="ine-jarduera" /> Xeheago, jarduera-adarrik handiena manufaktura-industria da (% 14,0), ondoren osasuna eta gizarte-zerbitzuak (% 13,8) eta administrazio publikoa (% 10,8) datoz.
Okupazioa eta lan-egoera
Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 55,3; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 21,4), eta oinarrizko okupazioak % 16,2.<ref name="ine-okupazioa">{{erreferentzia|argitaletxea=INE|izenburua=Ocupados de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y ocupación (agregada) (Municipios de 500 habitantes o más)|lana=Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua|url=https://www.ine.es/jaxiT3/Tabla.htm?t=69998%7Chizkuntza=es}}</ref> Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 63,8 eta emakumeen % 43,6).
| Okupazioa | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak | 87 | % 21,4 | 43 | % 18,3 | 44 | % 25,6 |
| Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak | 225 | % 55,3 | 150 | % 63,8 | 75 | % 43,6 |
| Oinarrizko okupazioak | 66 | % 16,2 | 27 | % 11,5 | 39 | % 22,7 |
| Ez dago jasota | 29 | % 7,1 | 15 | % 6,4 | 14 | % 8,1 |
| Guztira | 407 | % 100,0 | 235 | % 100,0 | 172 | % 100,0 |
Okupatuen % 80,1 besteren konturako langileak dira, eta % 19,9 norberaren konturakoak.<ref name="ine-egoera">{{erreferentzia|argitaletxea=INE|izenburua=Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (Municipios de 500 habitantes o más)|lana=Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua|url=https://www.ine.es/jaxiT3/Tabla.htm?t=69993%7Chizkuntza=es}}</ref>
| Lan-egoera | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Norberaren kontura | 81 | % 19,9 | 46 | % 19,6 | 35 | % 20,3 |
| Besteren kontura | 326 | % 80,1 | 189 | % 80,4 | 137 | % 79,7 |
| Guztira | 407 | % 100,0 | 235 | % 100,0 | 172 | % 100,0 |
Jaiolekuaren arabera
Jarduera
16 urte edo gehiagokoen % 96,2 estatuan jaio zen, eta % 3,8 atzerrian.<ref name="ine-harremana" /> Jarduera-egoerak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, % 50,3 okupatuak dira, % 31,7 erretiratuak, % 6,9 ikasleak, % 6,7 bestelako inaktiboak eta % 4,4 langabeak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 61,5 okupatuak dira, % 30,8 bestelako inaktiboak eta % 7,7 langabeak. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 41,8 okupatuak dira, % 21,5 erretiratuak, % 17,7 bestelako inaktiboak, % 12,4 langabeak eta % 6,6 ikasleak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 35,0 okupatuak dira, % 30,0 langabeak, % 30,0 bestelako inaktiboak eta % 5,0 ikasleak.
Okupazioa
Okupatuen % 96,3 estatuan jaio zen, eta % 3,7 atzerrian.<ref name="ine-okupazioa" /> Okupazio-egiturak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, % 63,9 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 18,1 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari eta % 11,5 oinarrizko okupazioetakoak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 62,5 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 25,0 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari eta % 12,5 oinarrizko okupazioetakoak. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 44,8 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 23,6 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari eta % 23,0 oinarrizko okupazioetakoak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 71,4 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari dira, % 14,3 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial eta % 14,3 oinarrizko okupazioetakoak.
Jarduera-sektoreak
Jarduera-egituran badira aldeak jatorriaren arabera.<ref name="ine-jarduera-jaiolekua">{{erreferentzia|argitaletxea=INE|izenburua=Ocupados de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y rama de actividad (Municipios de 500 habitantes o más)|lana=Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua|url=https://www.ine.es/jaxiT3/Tabla.htm?t=70000%7Chizkuntza=es}}</ref> Estatuan jaiotako gizonen artean, % 61,2 zerbitzuetan ari dira, % 25,1 industrian, % 8,8 eraikuntzan eta % 4,4 nekazaritzan; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 75,0 zerbitzuetan ari dira, % 12,5 industrian eta % 12,5 nekazaritzan. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 87,3 zerbitzuetan ari dira, % 7,3 industrian eta % 4,2 nekazaritzan; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, guztiak zerbitzuetan ari dira.
Lehen sektorea
Nekazaritza
2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 184 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 322 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten. Udalerriaren azalera 23,2 km² denez, NAE lurraldearen % 13,9 da. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 79,1 arbolak (255 ha, 180 ustiategitan), % 18,4 larre iraunkorrak (59,4 ha, 17 ustiategitan), % 2,1 lur goldagarria (6,8 ha, 39 ustiategitan), % 0,3 norberaren kontsumorako baratzeak (0,91 ha, 25 ustiategitan) eta berotegiak edo babes garai irisgarriak (0,01 ha, ustiategi batean).
Abeltzaintza
2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 774 ardi eta ahuntz zeuden.
Ibilgailu-parkea
Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 578 gidari zeuden erroldatuta: 382 gizon (% 66,1) eta 196 emakume (% 33,9). Biztanleen % 57,3 gidatzeko gai zen.
Ibilgailu-parkea 1.113 ibilgailuk osatzen zuten: 608 turismo, 163 motozikleta, 117 furgoneta, 68 ziklomotor eta 64 kamioi. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 603 turismokoa zen, probintziako batez bestekoaren (536) gainetik.
Turismoen batez besteko adina 13,7 urtekoa zen; turismoen % 6,3k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 14k 25 urte baino gehiago. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 53,5 diesel zen eta % 45,1 gasolinazko; 8 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 0,8; probintzian % 0,7). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 4,1k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 34,3k ez zuen etiketarik.
Kanpo estekak
- (Gaztelaniaz) Beas de Granadako Udala
Artikulu hau Andaluziako geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.
