Barxas (leonesez) edo Barjas (gaztelaniaz) Leongo Herriko udalerri bat da, Leongo probintzian kokatuta. Bierzo eskualdean dago, itsas mailatik 844 m metrora, eta 57.63 km²-ko azalera hartzen du. Azken erroldaren arabera 140 biztanle zituen.
Geografia
Udalerri mugakideak
Honako udalerri hauek ditu mugakide: A Veiga do Valcarce, Trabadelo, Corullón, Oencia, Folgoso do Courel eta Pedrafita do Cebreiro.
Demografia
Jatorria
Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 82,1 udalerri berean jaioak ziren, probintziako batez bestekoaren (% 42,7) gainetik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 5 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 1,4 —probintzian % 10,1—.
Biztanleria atzerritarra
Espainiar estatutik kanpo jaiotako 2 biztanleren artean, gehienak Amerikan jaioak dira (% 50). Jaiotza herrialde nagusiak Kanada, Erresuma Batua dira.
Etxebizitza
INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 259 etxebizitza zeuden: 86 (% 33,2) nagusiak eta 173 (% 66,8) ez-nagusiak.<ref name="INE-59525">{{erreferentzia|izenburua=Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera|lana=2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua|argitaletxea=Espainiako Estatistika Institutua|url=https://www.ine.es/jaxi/Tabla.htm?tpx=59525%7Chizkuntza=es%7Curtea=2021}}</ref>
Etxebizitza multzoa Leóngo mapa
Guztira 86 etxegune zeuden, eta horietatik 46 (% 53,5) pertsona bakarrekoak ziren.<ref name="INE-59543">{{erreferentzia|izenburua=Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera|lana=2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua|argitaletxea=Espainiako Estatistika Institutua|url=https://www.ine.es/jaxi/Tabla.htm?tpx=59543%7Chizkuntza=es%7Curtea=2021}}</ref>
Etxeguneak tamainaren arabera
Hezkuntza-maila
INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 144 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 10,4 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 18,1; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 38,2; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 33,3.<ref name="ine-ikasketa-maila">{{erreferentzia|argitaletxea=INE|izenburua=Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)|lana=Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua|url=https://www.ine.es/jaxiT3/Tabla.htm?t=66623%7Chizkuntza=es}}</ref> Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 10,3 zen 2021ean eta % 10,4 2024an; beraz, ia aldatu gabe mantendu zen. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 41,2 izatetik % 33,3 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 9,8 ziren, eta gizonen artean % 10,8; 1,0 puntuko aldea, gizonen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 44,3 eta gizonen % 25,3 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.
| Ikasketa-maila | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Goi-mailako ikasketak | 15 | % 10,4 | 9 | % 10,8 | 6 | % 9,8 |
| Bigarren hezkuntzako bigarren etapa | 26 | % 18,1 | 15 | % 18,1 | 11 | % 18,0 |
| Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) | 55 | % 38,2 | 38 | % 45,8 | 17 | % 27,9 |
| Lehen hezkuntza edo gutxiago | 48 | % 33,3 | 21 | % 25,3 | 27 | % 44,3 |
| Guztira | 144 | % 100,0 | 83 | % 100,0 | 61 | % 100,0 |
| Urtea | Goi-mailakoak | Batx. / erdi LH | DBH | Lehen H. edo gutx. | 15 urte edo + |
|---|---|---|---|---|---|
| 2021 | % 10,3 | % 13,3 | % 35,2 | % 41,2 | 165 |
| 2022 | % 9,6 | % 14,6 | % 35,7 | % 40,1 | 157 |
| 2023 | % 10,0 | % 16,3 | % 37,5 | % 36,3 | 160 |
| 2024 | % 10,4 | % 18,1 | % 38,2 | % 33,3 | 144 |
Ekonomia
Diru-sarrerak
2024. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 14.903 euro-koa zen, eta etxegune bakoitzeko 26.277 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (16.041 euro) azpitik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.948 euro) azpitik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 18.550 euro zen. Errenta gordina 16.436 euro-koa izan zen pertsonako.
Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 37,6. Gainerako iturriak: pentsioak (% 42,6), beste diru-sarrerak (% 5,7), langabezia-prestazioak (% 3,8), beste prestazioak (% 10,3).
Desberdintasuna
Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da. Udalerrian indizea 23,8 da, probintziakoaren (28,5; Leóngo mapa) azpitik eta Espainiakoaren (31,9) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,5 da, probintziakoaren (2,4; Leóngo mapa) gainetik eta Espainiakoaren (2,6) azpitik.
Jarduera ekonomikoa
INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Barjas udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 49 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 34,0; gainerako % 66,0 inaktibo zeuden.<ref name="ine-harremana">{{erreferentzia|argitaletxea=INE|izenburua=Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)|lana=Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua|url=https://www.ine.es/jaxiT3/Tabla.htm?t=67080%7Chizkuntza=es}}</ref> Aktiboen artean, langabezia-tasa % 16,3 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 34,9 zen eta emakumezkoena % 32,8; langabezia-tasa, aldiz, % 17,2 eta % 15,0 zen, hurrenez hurren.<ref name="ine-harremana" />
Okupatuen kopurua 47 zen 2023ean, 2021eko 45etik gora.<ref name="ine-jarduera">{{erreferentzia|argitaletxea=INE|izenburua=Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)|lana=Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua|url=https://www.ine.es/jaxiT3/Tabla.htm?t=70002%7Chizkuntza=es}}</ref> Emakumeek okupatuen % 40,4 osatzen dute, eta gizonek % 59,6.
| Egoera | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Okupatuak | 41 | % 28,5 | 24 | % 28,9 | 17 | % 27,9 |
| Langabeak | 8 | % 5,6 | 5 | % 6,0 | 3 | % 4,9 |
| Inaktiboak | 95 | % 66,0 | 54 | % 65,1 | 41 | % 67,2 |
| Guztira | 144 | % 100,0 | 83 | % 100,0 | 61 | % 100,0 |
Jarduera-sektoreak
Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 72,3), eraikuntza (% 12,8), industria (% 8,5) eta nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 6,4).<ref name="ine-jarduera" />
Okupazioa eta lan-egoera
Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 66,0; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 17,0), eta oinarrizko okupazioak % 8,5.<ref name="ine-okupazioa">{{erreferentzia|argitaletxea=INE|izenburua=Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)|lana=Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua|url=https://www.ine.es/jaxiT3/Tabla.htm?t=70001%7Chizkuntza=es}}</ref> Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 64,3 eta emakumeen % 68,4).
| Okupazioa | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak | 8 | % 17,0 | 3 | % 10,7 | 5 | % 26,3 |
| Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak | 31 | % 66,0 | 18 | % 64,3 | 13 | % 68,4 |
| Oinarrizko okupazioak | 4 | % 8,5 | 3 | % 10,7 | 1 | % 5,3 |
| Ez dago jasota | 4 | % 8,5 | 4 | % 14,3 | 0 | % 0,0 |
| Guztira | 47 | % 100,0 | 28 | % 100,0 | 19 | % 100,0 |
Okupatuen % 78,7 besteren konturako langileak dira, eta % 21,3 norberaren konturakoak.<ref name="ine-egoera">{{erreferentzia|argitaletxea=INE|izenburua=Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)|lana=Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua|url=https://www.ine.es/jaxiT3/Tabla.htm?t=70003%7Chizkuntza=es}}</ref>
| Lan-egoera | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Norberaren kontura | 10 | % 21,3 | 5 | % 17,9 | 5 | % 26,3 |
| Besteren kontura | 37 | % 78,7 | 23 | % 82,1 | 14 | % 73,7 |
| Guztira | 47 | % 100,0 | 28 | % 100,0 | 19 | % 100,0 |
Lehen sektorea
Nekazaritza
2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 17 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 899 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten. Udalerriaren azalera 57,6 km² denez, NAE lurraldearen % 15,6 da. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 99,1 larre iraunkorrak (891 ha, 14 ustiategitan), % 0,9 arbolak (8,2 ha, 5 ustiategitan), lur goldagarria (0,25 ha, ustiategi batean) eta norberaren kontsumorako baratzeak (0,08 ha, 2 ustiategitan).
Abeltzaintza
2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 513 behi zeuden.
Ibilgailu-parkea
Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 56 gidari zeuden erroldatuta: 39 gizon (% 69,6) eta 17 emakume (% 30,4). Biztanleen % 40 gidatzeko gai zen.
Ibilgailu-parkea 198 ibilgailuk osatzen zuten: 132 turismo, 30 furgoneta, 15 motozikleta, 11 kamioi eta 7 ziklomotor. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 943 turismokoa zen, probintziako (606) eta Espainiako (525) batez bestekoen gainetik.
Turismoen batez besteko adina 16,2 urtekoa zen; turismoen % 2,3k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 31,1k 25 urte baino gehiago. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 55,3 diesel zen eta % 44,7 gasolinazko. Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 2k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 58,4k ez zuen etiketarik.
Kanpo estekak
Artikulu hau Gaztela eta Leongo geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.
