Astea astelehenetik igandera doan zazpi egun jarraikietako denbora da. Zazpi egun jarraikiko edozein denbora tarteri, berriz, astea edo astebetea deritzo. Astearen zazpi egunen izenik ohikoenak, euskaraz, hauek dira:
Nazioarteko ISO 8601 arauak eta Europako herrialde gehienek astelehena asteko lehen eguntzat hartzen dute. Europatik kanpoko mendebaldeko herrialde askotan igandea asteko lehen eguntzat hartzen da eta Ekialde Hurbileko zati handi batean astea larunbatean hasten da.
Asteko egunen izenak, euskalkietan
Asteko egunen izen ezagunenez gainera, badira beste izen batzuk, euskalkietan (forma zabalduenaren berdina baldin bada, ez dugu ezer jarriko):
| Izen zabalduena | Bizkaieraren aldaera gehienetan |
Bizkaieraren mendebaldeko zenbait aldaeratan |
Bizkaieraren ekialdeko aldaeretan |
Gipuzkeraren mendebaldeko aldaeretan |
Nafarreraz eta nafar-lapurteraz |
Behe nafarreraz | Zubereraz eta erronkarieraz |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| astelehen | ilen | ||||||
| astearte | martitzen | ||||||
| asteazken | eguazten | ||||||
| ostegun | eguen | ortzegun | |||||
| ostiral | bariku | egubakoitz | ortzirale | ||||
| larunbat | zapatu | ebiakoitz | neskenegun | ||||
| igande | domeka | jai |
Asteko egunen laburtzapenak
| Izena | Laburtzapena |
|---|---|
| astelehen | al. |
| astearte | as. |
| asteazken | az. |
| ostegun | og. |
| ostiral | or. |
| larunbat | lr. |
| igande | ig. |
Esaerak
Esaera ugari dago asteko egunak adierazgarri dituena, esaterako, hauek:
- "Aste guziz bada ostiral bat".
- "Astegun guztiak balira jai! Alferrak hori nahi" (edota "Ja, ja, jai! asteak balira jai! Neska alferrak hori nahi")
- "Jai ta aste? Mal traste!"
- "Jaiek aste, ni beti izateko gazte".
