Argentan Frantziako udalerria da, Orne departamenduan dagoena, Normandia eskualdean. Azken erroldaren arabera 13.527 biztanle zituen 18,2 km²-ko azaleran.
Geografia
Udalerri mugakideak
Honako udalerri hauek ditu mugakide: Sévigny, Juvigny-sur-Orne, Moulins-sur-Orne, Sai, Boischampré, Sarceaux eta Gouffern en Auge.
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Klima
CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko aldatua du<ref name="Joly">{{erreferentzia | izena1 = Daniel | abizena1 = Joly | izena2 = Thierry | abizena2 = Brossard | izena3 = Hervé | abizena3 = Cardot | izena4 = Jean | abizena4 = Cavailhes | izena5 = Mohamed | abizena5 = Hilal | izena6 = Pierre | abizena6 = Wavresky | izenburua = Les types de climats en France, une construction spatiale | aldizkaria = Cybergéo: revue européenne de géographie | zenbakia = 501 | data = 2010-06-18 | doi = 10.4000/cybergeo.23155 | hizkuntza = fr }}</ref>. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe<ref name="Dubreuil2022">{{erreferentzia | izena1 = Vincent | abizena1 = Dubreuil | izenburua = Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen | aldizkaria = La Météorologie | zenbakia = 116 | data = 2022-02 | doi = 10.37053/lameteorologie-2022-0012 | hizkuntza = fr }}</ref>. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeanikoa du, eta Normandia (Cotentin, Orne)eko klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio nahiko handiak (850 mm/urte); uda freskoa (15,5 °C), haizetsua)<ref name="MFTipologia">{{erreferentzia | izenburua = Le climat en France hexagonale et Corse | url = https://meteofrance.com/comprendre-climat/france/le-climat-en-france-metropolitaine | webgunea = meteofrance.com | hizkuntza = fr }}</ref>. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1a zonan dago<ref name="RE2020">{{erreferentzia | izenburua = Réglementation environnementale RE2020 | url = https://www.ecologie.gouv.fr/politiques-publiques/reglementation-environnementale-re2020 | webgunea = ecologie.gouv.fr | data = 2020-11-18 | hizkuntza = fr }}</ref>.
1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 10,4 °C-koa da, 13,4 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 720 mm-koa da, urtarrilean 1,2 euri-egun eta uztailean 7,5 egun izanik<ref name="Joly" />. 1991-2020 aldirako, udalerrian bertan dagoen Météo-France estazioan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11,1 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 691,9 mm-koa delarik<ref name="FICHECLIM61006005">{{erreferentzia | izenburua = Station Météo-France « Argentan », fiche climatologique | url = https://object.files.data.gouv.fr/meteofrance/data/synchro_ftp/REF_STATION/FICHECLIM_61006005.pdf | webgunea = data.gouv.fr | hizkuntza = fr }}</ref>. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 40,2 °C-koa da, 2019ko uztailaren 25an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -14,7 °C-koa da, 1997ko urtarrilaren 2an lortua<ref group="oh">Estazioko erregistroak 1994ko uztailaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.</ref><ref name="FICHECLIM61006005" />.
Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 10,7 °C-koa da.<ref group="oh" name="MF-SIM-sareta">Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 1,0 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.</ref> Hilabeterik beroena uztaila da (17,9 °C) eta hotzena urtarrila (4,5 °C). Urteko prezipitazioa 742 mm-koa da; hilabeterik euritsuena abendua da (83 mm) eta lehorrena uztaila (51 mm).<ref name="MF-SIM">{{erreferentzia | izenburua = Données changement climatique - SIM quotidienne | url = https://www.data.gouv.fr/datasets/donnees-changement-climatique-sim-quotidienne | argitaletxea = Météo-France | webgunea = data.gouv.fr | hizkuntza = fr }}</ref>
1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,28 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (9,8 °C) baino 1,6 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2020, 2022, 2023, 2024 eta 2025. Urterik beroena 2020 izan zen (12,1 °C) eta hotzena 1963 (8,5 °C).<ref name="MF-SIM" />
 Datu klimatikoak (Argentan) 
| |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Batez besteko tenperatura (ºC) | 4.5 | 4.7 | 7.0 | 9.3 | 12.8 | 16.0 | 17.9 | 17.7 | 14.6 | 11.3 | 7.5 | 4.9 | 10.7 |
| Pilatutako prezipitazioa (mm) | 70 | 56 | 53 | 55 | 62 | 53 | 51 | 56 | 55 | 74 | 75 | 83 | 742 |
| Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua | |||||||||||||
Demografia
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
BiztanleriaUrtea40006000800010.00012.00014.00016.00018.0001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.
| Urtea | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | 2014 | 2015 | 2016 | 2017 | 2018 | 2019 | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Hazkunde begetatiboa | 13 | 45 | 36 | 6 | 2 | −20 | −15 | −9 | −13 | −58 | −59 | −49 | −52 | −91 | −32 | −31 | −30 | −51 |
| Jaiotzak | 148 | 172 | 169 | 146 | 151 | 139 | 141 | 141 | 137 | 121 | 105 | 134 | 110 | 102 | 134 | 133 | 112 | 112 |
| Heriotzak | 135 | 127 | 133 | 140 | 149 | 159 | 156 | 150 | 150 | 179 | 164 | 183 | 162 | 193 | 166 | 164 | 142 | 163 |
Familiak eta etxeguneak
2023 erroldaren arabera, Argentan udalerrian 12.576 biztanle zeuden eta 6.872 elkarbizitza unitate<ref group="oh">INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.</ref>, hau da, 1,83 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 52,6), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).<ref name="menages">{{erreferentzia|url=https://www.insee.fr/fr/statistiques/9006073?sommaire=9006187%7Cizenburua=Couples-Familles-Ménages en 2023|lana=Recensement de la population|argitaletxea=INSEE|hizkuntza=fr|urtea=2023}}</ref>
Udalerrian 3.243 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (1.625). Guraso bakarreko 710 familietatik 599etan ama zen guraso bakarra. 1.816 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 611k seme-alaba bakarra zuten etxean, 476k bi, eta 339k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 908 bikoteetatik 185tan (% 20,4) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.<ref name="menages" />
15 urte edo gehiago zituzten 11.585 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 19,4 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 49,2. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 65-79 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 59,3). 80 urte edo gehiagoko 1.192 biztanleetatik 1.095 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 97 kolektibitateren batean.<ref name="menages" />
15 urte edo gehiagoko biztanleen % 34,1 ezkonduta zegoen, eta beste % 14,3 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 11,2 izatezko bikotean eta % 3,2 PACS bidez lotuta). % 34,0 ezkongabeak ziren, % 8,9 alargunak eta % 8,6 dibortziatuak.<ref name="menages" />
Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 40,4), eskulangileak (% 17,3), enplegatuak (% 17,1), erdi-mailako lanbideak (% 9,2). Talde nagusia (erretiratuak, % 40,4) Orne departamenduko batez bestekoaren (% 39,4) gainetik dago. 10 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,1).<ref name="menages" />
| Kopurua | % | |
|---|---|---|
| Elkarbizitza-unitateak | ||
| Seme-alabekin bizi ziren bikoteak | 907 | % 13,2 |
| Etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak | 1.615 | % 23,5 |
| Guraso bakarrekoak | 694 | % 10,1 |
| Kide bakarrekoak | 3.615 | % 52,6 |
| Bestelakoak | 41 | % 0,6 |
| Familiak | ||
| Seme-alabarik gabeko bikoteak | 1.625 | % 50,1 |
| Seme-alabadun bikoteak | 908 | % 28,0 |
| Guraso bakarrekoak | 710 | % 21,9 |
| 25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean | 1.816 | % 56,0 |
| Seme-alaba bat | 611 | % 18,8 |
| Bi seme-alaba | 476 | % 14,7 |
| Hiru seme-alaba | 214 | % 6,6 |
| Lau seme-alaba edo gehiago | 125 | % 3,9 |
| Egoera zibila (15 urte edo gehiago) | ||
| Ezkonduta | 3.953 | % 34,1 |
| Izatezko bikotean | 1.296 | % 11,2 |
| PACS bidez lotuta | 365 | % 3,2 |
| Ezkongabea | 3.934 | % 34,0 |
| Alarguna | 1.035 | % 8,9 |
| Dibortziatuta | 1.001 | % 8,6 |
| Erreferentziazko pertsonaren lanbidea | ||
| Nekazariak | 10 | % 0,1 |
| Artisau, merkatari eta enpresa-buruak | 205 | % 3,0 |
| Goi-mailako langileak | 340 | % 4,9 |
| Erdi-mailako lanbideak | 629 | % 9,2 |
| Enplegatuak | 1.176 | % 17,1 |
| Eskulangileak | 1.191 | % 17,3 |
| Erretiratuak | 2.778 | % 40,4 |
| Bestelakoak | 545 | % 7,9 |
| Iturria: INSEE, RP2023. | ||
Etxebizitza
2023 erroldaren arabera, udalerrian 7.674 etxebizitza zeuden. Horietatik 6.862 egoitza nagusi ziren, 176 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 636 hutsik zeuden. Apartamentuak ziren nagusi (4.153), etxeak baino gehiago (3.346). Egoitza nagusietatik 2.239 beren jabearen bizilekuak ziren, 4.420 alokairuan zeuden, 2.863 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 202 doan lagata.<ref name="etxebizitzak">{{erreferentzia|url=https://www.insee.fr/fr/statistiques/8997194%7Cizenburua=Logement en 2023|lana=Recensement de la population|argitaletxea=INSEE|hizkuntza=fr|urtea=2023}}</ref>
Etxebizitza multzoa
Etxe mota
Jabetza egoera
Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (2.433).<ref name="etxebizitzak" />
Eraikuntza garaia
Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (1.829). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (3.107 etxebizitzatan). 3.136 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 3.675 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 1.437tan bi edo gehiago.<ref name="etxebizitzak" />
Gela kopurua
Berogailu mota
Aparkalekua eta ibilgailuak
| Kopurua | % | |
|---|---|---|
| Etxebizitza multzoa | ||
| Egoitza nagusia | 6.862 | % 89,4 |
| Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa | 176 | % 2,3 |
| Hutsik | 636 | % 8,3 |
| Etxe mota | ||
| Etxeak | 3.346 | % 43,6 |
| Apartamentuak | 4.153 | % 54,1 |
| Gela kopurua (egoitza nagusiak) | ||
| 1 gela | 465 | % 6,8 |
| 2 gela | 1.032 | % 15,0 |
| 3 gela | 1.733 | % 25,3 |
| 4 gela | 1.803 | % 26,3 |
| 5 gela edo gehiago | 1.829 | % 26,7 |
| Eraikuntza garaia (egoitza nagusiak) | ||
| 1919 aurretik | 413 | % 6,0 |
| 1919-1945 | 355 | % 5,2 |
| 1946-1970 | 2.345 | % 34,2 |
| 1971-1990 | 2.433 | % 35,5 |
| 1991-2005 | 642 | % 9,4 |
| 2006-2020 | 644 | % 9,4 |
| Jabetza egoera (egoitza nagusiak) | ||
| Jabeak | 2.239 | % 32,6 |
| Alokairuan | 4.420 | % 64,4 |
| HLM | 2.863 | % 41,7 |
| Doan lagata | 202 | % 2,9 |
| Berogailu mota (egoitza nagusiak) | ||
| Gas sarea | 3.107 | % 45,3 |
| Fuel-olioa | 437 | % 6,4 |
| Elektrizitatea | 2.201 | % 32,1 |
| Gas botila | 58 | % 0,8 |
| Bestelakoak | 1.058 | % 15,4 |
| Aparkalekua eta ibilgailuak (egoitza nagusiak) | ||
| Aparkalekua | 3.136 | % 45,7 |
| Ibilgailu bat | 3.675 | % 53,6 |
| Bi ibilgailu edo gehiago | 1.437 | % 20,9 |
| Iturria: INSEE, RP2023. | ||
Ekonomia
Enplegua
2023 urtean 15-64 urteko 7.932 biztanleetatik 5.190 aktibo ziren (% 65,4), horietako 4.230 lanean (% 53,3) eta 960 langabezian (aktiboen % 18,5).
Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).
Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera
Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 18,5). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.
2.742 ez-aktibotik 625 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 22,8), 637 erretiraturik zeuden (% 23,2) eta 1.480 bestelako ez-aktibo ziren (% 54,0).
Ez-aktiboak
Lanbide-kategoria<ref group="oh">Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.</ref>
Udalerrian 8.373 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 4.230 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.<ref group="oh">Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.</ref>
Diru sarrerak
2023 urtean, diru-sarreren mediana 21.530 eurokoa zen, eta biztanleen % 26 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).
Departamenduarekiko konparaketa xehea
|
|---|
|
Pobrezia-tasa adinaren arabera (departamendua) 18 urtez azpiko% 24,3 18-29 urte% 20,3 30-39 urte% 17,8 40-49 urte% 17,5 50-64 urte% 14,8 65-74 urte% 10,1 75 urte eta gehiago% 8,8 Pobrezia-tasa etxebizitza-erregimenaren arabera (departamendua) Jabeak% 7,5 Errentariak% 33,1 Eskuragarri dagoen errentaren osaera (departamendua) INSEEk «eskuragarri dagoen errenta» horrela eraikitzen du: jarduera-errenta + pentsioak + ondarea + gizarte-prestazioak (batuz % 100 baino gehiago ematen dute) ken zuzeneko zergak (batez ere errentaren gaineko zerga). Jarduera-errenta% 61,3 Pentsio/erretiroak% 35,5 Ondarea, bestelakoak% 11,4 Gizarte-prestazioak% 5,3 Zuzeneko zergak−% 13,5 Jarduera-errenta zatitzen bada: soldatak % 52,9, ez-soldatapekoen errenta % 6,5, langabezia-sariak % 1,9. |
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 814 komertzioetatik, 19 erauzte enpresak ziren, 17 janari enpresak ziren, 6 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 4 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresak ziren, 32 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 45 eraikuntza enpresak ziren, 230 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 32 garraio enpresak ziren, 66 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 11 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 47 finantziazio enpresak ziren, 41 higiezinen enpresak ziren, 99 zerbitzu enpresak ziren, 111 administrazio publikoko enpresak ziren eta 54 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 168 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 2 lan bilaketa bulegoak, 1 jendarmeria, 2 posta bulegoak, 13 banku bulegoak, 4 funerariak, 12 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 2 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekuak, 1 ibilgailuen alokairu bulegoa, 5 autoeskolak, 7 igeltseroak, 4 margolariak, 12 zurginak, 6 iturginak, 3 argiketariak, 2 eraikuntza enpresak, 20 ile apaindegiak, 3 albaitariak, 6 aldi baterako lan enpresak, 36 jatetxeak, 15 higiezinen agentziak, 7 tintoreriak eta 4 apaindegiak.
2009an zeuden 112 establezimendu komertzialetatik, 2 hipermerkatuak, 5 supermerkatuak, 5 brikolaje denda handika, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 3 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 9 okindegiak, 15 harategiak, 10 liburu dendak, 30 arropa dendak, 5 etxerako tresna dendak, 6 zapata-dendak, 2 elektrotresna dendak, 2 altzari dendak, 3 kirol-dendak, 2 drogeria, 2 lurrin-dendak, 5 bitxi-dendak eta 5 lore-dendak ziren.
2000. urtean Argentan udalerrian 16 nekazaritza-ustiategi zeuden, 720 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 2 tratamendu laburretarako ospitale, iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale 1 bat, 3 psikiatriko, urgentzia zentro 1 bat, amatasun-klinika 1 bat, 2 osasun-zentro, 7 botika eta 2 anbulantzia zegoen.
2009an 2 haur-eskola eta 8 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Argentan udalerrian 3 Bigarren Hezkuntzako ikastetxe, 3 hezkuntza orokorreko lizeo eta 1lizeo teknologikoaBigarren Hezkuntzako ikastetxeetan 1.155 ikasle zeuden, Hezkuntza orokorreko lizeoetan ez zegoen 1.183 eta lizeo teknologikoetan 217.
Argentan udalerrian 2 goi-mailako hezkuntza ez-unibertsitarioko zentroak zeuden, horietatik1 osasun-formakuntzako zentroa eta 1 bestelako formakuntzazentroa.
