factograf
EO

klaso de kvarpieduloj

Synapsida

Synapsida

Key facts

estastaksono
taksonomia nomoSynapsida
priskribita en fontoenciklopedia vortaro Brockhaus-Jefron

Sinapsidoj (Synapsida = "unu arko") estas klaso de amniuloj kiuj evoluigis unu truon en ĉiu flanko de la kranio, antaŭ 300 milionoj da jaroj dum la malfrua Karbonio. Sinapsidoj ĝisvivis ĝis la frua Kretaceo.

La truo menciita permesas al la makzelo malfermiĝi pli larĝe; sekve, ĝi permesas la alligadon de pli grandaj, pli fortaj makzelomuskoloj.

La klaso Synapsida estas parafiletika aro. Tio signifas, ke ĝi ne enhavas prapatron kaj ĉiujn ties idojn, ĉar en ili estas la mamuloj. Male ĝi estas evolua grado, kuniĝante uloj kiuj intersimilas forme kaj ekologie. Ili do ne estas aro rigardata en arkreskiĝa klasigo. En kladistiko oni rigardas la naturan kladon Theromorpha, kiu enhavas du klasojn: la parafiletikan klason Synapsida kaj la monofiletikan klason Mammalia (t.e. Mamuloj).

Konforme kun nuntempaj esploroj, la klasifiko de sinapsidoj povas esti donita en formo du kladogramoj:

Caseasauria

†Eothyrididae



†Caseidae



Eupelycosauria

†Varanopidae




†Ophiacodontidae




†Edaphosauridae


Sphenacodontia

†Haptodus garnettensis




†Palaeohatteria




†Pantelosaurus




†Cutleria


Sphenacodontoidea

†Sphenacodontidae



THERAPSIDA










Synapsida


†Biarmosuchia




†Eotitanosuchidae


Eutherapsida

†Dinocephalia


Neotherapsida
Anomodontia

†Venjukoviidae




†Galeopsidae



†Dicynodontia




Theriodontia

†Gorgonopsia


Eutheriodontia

†Therocephalia




Cynodontia (inkl. MAMMALIA)








Therapsida

Por pli detala priskribo de la deveno de mamuloj jenas ankoraŭ unu kladogramo — por la subordo Cynodontia (laŭ rezultoj de la esploro far Liu Jiun kaj P. Olsen (2010)):



†Dviniidae



†Procynosuchidae





†Madysauridae


Epicynodontia

†Galesauridae




†Thrinaxodontidae


Eucynodontia

Cynognathia

†Cynognathidae


Gomphodontia

†Diademodontidae




†Trirachodontidae



†Traversodontidae





Probainognathia

†Chiniquodontidae




†Probainognathidae


Prozostrodontia

†Prozostrodon




† Therioherpetidae




† Tritheledontidae




† Tritylodontidae




† Brasilodontidae




MAMMALIA















Cynodontia

Read next

In 61 languages

Text from Wikipedia, CC BY-SA 4.0 · Source article