| Por samtitolaj artikoloj vidu la paĝojn Nyon (distrikto) kaj Nyon (stacidomo). |
Nyon (esperante Niono, homonimo de urbo en Malio: Niono) estas la ĉefurbo de la samnoma distrikto de Kantono Vaŭdo en Svislando. Ĝi havis 17 916 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.
Geografio
La urbo Nyon situas ĉe la norda bordo de Lago Lemano, 39 km okcident-sudokcidente de Laŭzano kaj 22 km nord-nordoriente de Ĝenevo.
Najbaraj komunumoj
La urbo limas en nordo al Trélex kaj Duillier, en oriento al Prangins, en sudo al la lago kaj aliflanke de ĝi al la franca komunumo Messery, en sudokcidento al Crans-près-Céligny, kaj en okcidento al Eysins, Signy-Avenex kaj Grens.
Trafiko
Nyon situas ĉe la trajnlinio de Svisaj Federaciaj Fervojoj de Ĝenevo al Laŭzano. Mallarĝŝpura fervojo kondukas de Nyon tra Saint-Cergue al La Cure ĉe la franca landlimo.
La urbo ankaŭ disponas pri propra aliro al la nacia aŭtoŝoseo A1 de Ĝenevo tra Laŭzano, Berno, Zuriko, Sankt-Galo al Sankt-Margreto.
Historio
La urbo estis fondita inter la jaroj 44 kaj 46 antaŭ kristo, kiam la romianoj koloniigis la regionon. La unua dokumenta mencio de Nyon tekstas civitas Equestrium id est Noiodunus kaj troviĝas en la dokumento Notitia Galliarum el la jaro 396 post Kristo.
Dum mezepoko Nyon supozeble unue apartenis al la grafejo de Ĝenevo kaj poste formis parton de Burgonjo kaj poste de Savojo. De la savojoj Nyon ricevis en la 13-a jarcento la urborajton. Kiam la bernanoj en 1536 konkeris Vaŭdon, Nyon fariĝis la sidejo de berna vokto, tamen gardis parton de siaj privilegioj.
Per la Helveta Revolucio en la jaro 1798 Nyon fariĝis ĉefurbo de la nove kreita samnoma distrikto.
Ekonomio
La urbo estas grava regiona industricentro, kiu profitas de sia bona trafik-situo inter Laŭzano kaj Ĝenevo. Tradicie ĉe la deklivoj norde de la Lago Lemano ekzistas grandaj vitejoj. La urbo estas la sidejo de UEFA, la Unio de Eŭropaj Futbal-Asocioj.
Vidindaĵoj
- La romia anastilozo kun du kaj duono kolonoj estas la simbolo de la urbo.
- La romia muzeo.
- La muzeo de Lemano.
- La kastelo, en kiu videblas la muzeo pri historio kaj porcelano.
Atrakcio
En la lasta semajno da julio, Nyon aranĝas festivalon, la Paléo Festival, unu el la plej grandaj muzikaj festivaloj en Svislando.
Famuloj
- Alfred Cortot (1877-1962), dirigento
- Jean-Luc Godard (1930-2022), kinisto
Vidu ankaŭ
Eksteraj ligiloj
- Oficiala retejo de la urbo Nyon
- Nyon en la Historia Leksikono de Svislando
