Afrikay Veroci mıntıqa ra verocê qıtay Afrika dera. Zımeyê Afrikay Veroci de Namibya, Botswana u Zimbabwe; veroc de Okyanuso Hind; rocvetış de Eswatini u Mozambik; rocawan de Okyanuso Atlantik estê. Dewleta Lesothoy sinorê Afrikay Veroci miyan de ronayiya. Paytextê Afrikay Veroci Johannesburgo. Afrikay Veroci ezaa Mıletê Yewbiyayey u Yewiya Afrikawa. Sistemê idarey siyasetê xo demokrasiya.
Tarix
Verênde ra eşirê Zenciyan Afrikay Veroci de cıwiyêne. Serra 1652ıne de Jan van Riebeecki (yew Hollandıc) Afrikay Veroci keşf kerda u Afrikay Veroci biya koloniya/mıstemera Holanda. Peyniye de zaf şarê Holanda şiyo Afrikay Veroci. Labelê serra 1797ıne de Britanya Gırde Afrikay Veroci işğal kerda u Afrikay Veroci biya koloniya/mıstemera Britanyaya Gırde. Serra 1866ıne de merdumê Afrikay Veroci zern u kristali diy u Afrikay Veroci biya yew merkezê mıhaciran. Serra 1861ıne de Afrikay Veroci xo reynao ra, xoser ilan kerdo.
İklım u sûki
Seba ke erdê Afrikay Veroci zaf hera u gırdo, iklım u hewayê xo zaf vuriyeno. Verocê (cenubê) Afrikay Veroci honıko; labelê zımeyê xo zaf germıno. Tede çoli ki zaf estê.
Sûkê (Bacarê) gırdi:
- 1. Durban, nıfus: 3.5 milyoni
- 2. Johannesburg, nıfus: 3.2 milyoni
- 3. Cape Town, nıfus: 2.9 milyoni
- 4. Pretoria, nıfus: 2.8 milyoni
- 5. Kimberley, nıfus: 170.000
Sûka Johannesburgi zaf raver şiya. Tede bina u banê xeylê berzi estê. Johannesburg bacarê dewizi u merkezê iqtısadê Afrika Verocio. Cape Town merkezê siyasetio.
Nıfus
Nıfusê Afrikay Veroci 47 milyono. Zaf mıxtelıf mılleti tede cıwiyenê; şarê Ewropa, Afrika, Asya tede zafê. Mabênê Sıpê u Zenciyan, riyê siyaseti ra seba cêrakerdışê verêni ra serdıno. Derd u qehrê weşiya Zenciyan gıranêro. Labelê heyatê Zenciyan her roc beno hewl.
Dinê Afrikay Veroci Xrıstiyanina. Afrikay Veroci de zaf zıwani qesey benê: İngılızki, Afrikanki, Ndebele, Sothoyê Zımey, Sothoyê Veroci, Swati, Tsonga, Tswana, Venda, Xhosa u Zulu. Nuskar u wendoğê xo senıkê. Seba /Semedê nêweşiya HIV/AIDS ra zaf merdumê Afrikaya Veroci merdi.
İqtısad
İqtısadê Afrikay Veroci ne zaf qewetıno, ne ki zaf hewlo. Mıntıqeyê Zenciyan zaf peyser mendê. Zaf merdumê Zenciyan sindorê feqirine de cıwiyenê; standardê heyati nızmo. Labelê heyatê Sıpêyan zaf hewlo. Endustriya iqtisad u enerciye zaf raver şiya.
