factograf
CY
Sign in

trydydd ynys fwyaf yn y byd yn ôl ardal, a leolir yn ne-ddwyrain Asia

Borneo

Borneo

Key facts

poblogaeth18,590,000
arwynebedd748,168km²
enghraifft o'r canlynolynys
gwladwriaethIndonesia
uchder uwch na lefel y môr4,095m
cyfandirAsia
All data from the card 9
Math
ynys
Poblogaeth
18,590,000
Rhan o'r canlynol
Ynysfor Maleia
Gwlad
Indonesia Maleisia Brwnei
Arwynebedd
748,168 km²
Uwch y môr
4,095 metr, 113 metr
Gerllaw
Y Cefnfor Tawel, Môr Sulu, Môr De Tsieina, Y Môr Java, Môr Celebes, Makassar Strait
Cyfesurynnau
1°S 114°E
Hyd
1,366 cilometr
Ynys Borneo. Melyn yn donodi rhannau sy'n perthyn i Indonesia, brown i Maleisia, gwyrdd i Brwnei.
Ynys Borneo. Melyn yn donodi rhannau sy'n perthyn i Indonesia, brown i Maleisia, gwyrdd i Brwnei.

Mae Borneo yn ynys yn ne-ddwyrain Asia. Gydag arwynebedd o 743,330 km² (287,000 milltir sgwar), hi yw'r drydedd ynys yn y byd o ran maint. Mae rhan ddeheuol a chanol yr ynys yn perthyn i Indonesia, dan yr enw Kalimantan. Yn Indonesia defnyddir "Kalimantan" am yr ynys i gyd. Rhennir y rhan ogleddol rhwng Maleisia a gwladwriaeth annibynnol Brwnei.

I'r gorllewin o Borneo mae Rhagynys Malaya ac ynys Sumatera. I'r de mae ynys Jawa ac i'r dwyrain Sulawesi. Y mynydd uchaf yw Mynydd Kinabalu yn Sabah, Maleisia, sy'n 4,095 m (13,435 troedfedd) o uchder.

Rhennir rhan Indonesia o'r ynys yn bedair talaith: Dwyrain Kalimantan, De Kalimantan, Gorllewin Kalimantan a Canolbarth Kalimantan. Rhennir rhan Maleisia yn ddwy dalaith, Sabah a Sarawak.

Mae cyfoeth eithriadol o fywyd gwyllt ar Borneo, er enghraifft 15,000 o rywogaethau o blanhigion blodeuog, yn cynnwys 3,000 o rywogaethau o goeden, 221 rhywogaeth o famal a 420 rhywogaeth o aderyn. Ar un adeg roedd fforest law drofannol yn gorchuddio rhan fawr o'r ynys, ond yn y blynyddoedd diwethaf mae llawer o'r fforest yma wedi diflannu. Mae poblogaeth ddynol yr ynys yn cynnwys tua 30 grŵp ethnig.

Read next

In 132 languages

cyAcèhAfrikaansአማርኛaragonésالعربيةasturianuazərbaycancaбашҡортсаBasa BaližemaitėškaBikol Centralбеларуская (тарашкевіца)беларускаябългарскиBanjarবাংলাbrezhonegbosanskiBatak MandailingcatalàCebuanočeštinaчӑвашлаdanskDeutschKadazandusunΕλληνικάEnglishEsperantoespañoleestieuskaraفارسیsuomivõroføroysktfrançaisNordfriiskFryskGaeilgeGàidhliggalegoAvañe'ẽHausa客家語 / Hak-kâ-ngîעבריתहिन्दीFiji HindihrvatskihornjoserbscemagyarհայերենJaku IbanBahasa IndonesiaInterlingueIlokanoIdoíslenskaitaliano日本語JawaქართულიQaraqalpaqshaKumoringқазақшаភាសាខ្មែរYerwa Kanuri한국어kernowekкыргызчаLatinaLimburgslombardlietuviųlatviešuBasa BanyumasanMalagasyMāoriмакедонскиമലയാളംमराठीкырык марыBahasa Melayuမြန်မာဘာသာمازِرونیनेपाल भाषाNederlandsnorsk nynorsknorskChi-Chewaoccitanиронpolskiپنجابیportuguêsromânăрусскийсаха тылаᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤsicilianuScotssrpskohrvatski / српскохрватскиSimple Englishslovenčinaslovenščinashqipсрпски / srpskiSeelterskSundasvenskaKiswahiliதமிழ்తెలుగుтоҷикӣไทยTürkmençeTagalogtoki ponaTok PisinTürkçeукраїнськаاردوoʻzbekcha / ўзбекчаTiếng ViệtWinaray吴语მარგალურიⵜⴰⵎⴰⵣⵉⵖⵜ ⵜⴰⵏⴰⵡⴰⵢⵜ閩南語 / Bân-lâm-gí粵語中文

Text from Wikipedia, CC BY-SA 4.0 · Source article