factograf
BR

Neutron

Neutron

An neutron zo anezho rannigoù danatomel.

Kavadenn

Ar fizikour saoz Ernest Rutherford a savas e 1920 damkaniezh bezañs ar rannigoù-se en atom, hep bezañ he c'hadarnaet avat.
Gant ar c'himiour stadunanat William D. Harkins (1873-1951) e voe roet an anv neutron dezho, diwar bennrann ar ger saoznek neutral (dre m'en devoa goulakaet E. Rutherford e oa neptu ar rannig-se) hag an dibenn-ger -on.
Kavet e voe ar rannigoù e 1932 gant ar fizikour saoz James Chadwick.

Perzhioù

An neutron n'o deus bec'hiad tredanel ebet, na muiel (+) na leiel (-). An neutron hag ar proton eo kenaozantoù nukleüs an atom. Evit an atom e vez notet Z an niver a brotonennoù (a vez anvet niver atomek pe niverenn atomek), A an niver a brotonennoù hag a neutronennoù. Setu eo {\displaystyle (A-Z)} an niver a neutronennoù.

Kevatal da 939,56533 ± 0,00004 MeV/c² eo tolz un neutronenn.

Lodenn eo an neutron eus ar barion (hadron) furmet gant tri c'hwark, ha kenaozet int gant ur c'hwark up (karg 2/3 e) ha gant daou gwark down (2 garg -1/3 e).

Read next

In 143 languages

brAfrikaansAlemannischaragonésअंगिकाالعربيةالدارجةمصرىঅসমীয়াasturianuazərbaycancaتۆرکجهžemaitėškaBikol Centralбеларуская (тарашкевіца)беларускаябългарскиবাংলাbosanskiBasa Ugicatalà閩東語 / Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄CebuanoکوردیčeštinaчӑвашлаCymraegdanskDeutschΕλληνικάEnglishEsperantoespañoleestieuskaraفارسیsuomivõroføroysktfrançaisNordfriiskFryskGaeilgekriyòl gwiyannengalegoעבריתहिन्दीFiji HindihrvatskiKreyòl ayisyenmagyarհայերենinterlinguaBahasa IndonesiaInterlingueIdoíslenskaitaliano日本語PatoisქართულიTaqbaylitKabɩyɛқазақшаಕನ್ನಡ한국어къарачай-малкъарکٲشُرRipoarischkurdîкыргызчаLatinaLëtzebuergeschLingua Franca NovaLimburgsLigurelombardlingálaລາວlietuviųlatviešuमगहीмакедонскиമലയാളംмонголमराठीBahasa Melayuမြန်မာဘာသာPlattdüütschनेपालीनेपाल भाषाNederlandsnorsk nynorsknorskNovialoccitanlivvinkarjalaਪੰਜਾਬੀpolskiPiemontèisپنجابیپښتوportuguêsRuna Simiromânăрусскийsicilianuسنڌيsrpskohrvatski / српскохрватскиසිංහලSimple EnglishslovenčinaسرائیکیslovenščinaSoomaaligashqipсрпски / srpskiSeelterskSundasvenskaKiswahiliதமிழ்తెలుగుไทยTagalogTürkçeтатарча / tatarçaукраїнськаاردوoʻzbekcha / ўзбекчаvènetoTiếng ViệtWinarayWolof吴语хальмгმარგალურიייִדיש文言閩南語 / Bân-lâm-gí粵語中文isiZulu

Text from Wikipedia, CC BY-SA 4.0 · Source article