NGC 1300 (іншыя абазначэнні — ESO 547-31, MCG ?3-9-18, UGCA 66, IRAS03174-1935, PGC 12412) — спіральная галактыка з перамычкай, знаходзіцца на адлегласці каля 70 мільёнаў светлавых гадоў у сузор’і Эрыдан. Памер NGC 1300—110 тысяч светлавых гадоў, гэта трохі больш нашай галактыкі, Млечны Шлях. Яна лічыцца эталонам спіральнай галактыкі з перамычкай (тып SBbc паводле класіфікацыі Хабла).
Гісторыя вывучэння
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
Тэлескоп «Хабл» зрабіў яе здымак з высокім разрозненнем, што дазволіла навукоўцам падрабязна вывучыць яе анатомію. Выява атрымана ў верасні 2004 года. Яна з’яўляецца адной з самых вялікіх выяў тэлескопа Хабл, якія паказваюць галактыку цалкам.
Апісанне
Галактыка NGC 1300 мае выразную, сіметрычную і вельмі маштабную структуру, якая складаецца з трох асноўных кампанентаў. Цэнтральная перамычка (бар) гэта доўгая, просталінейная структура, якая праходзіць праз увесь цэнтр галактыкі. Перамычка складаецца пераважна са старых, чырванаватых зорак. Яна выконвае ролю «гравітацыйнага рухавіка»: яе неаднароднае гравітацыйнае поле перанакіроўвае газ і пыл з навакольнай прасторы да цэнтра галактыкі, што сілкуе ядро і стымулюе зоркаўтварэнне. З абодвух канцоў перамычкі выходзяць два велічныя спіральныя рукавы. У адрозненне ад бара, рукавы напоўнены маладымі аб’ектамі. На здымках яны выглядаюць блакітнымі з-за гіганцкіх скопішчаў гарачых маладых зорак (OB-асацыяцый). Удоўж усёй перамычкі і ва ўнутраных краях спіральных рукавоў выразна бачныя цёмныя, тонкія валокны касмічнага пылу. Яны выглядаюць як тонкае «карункі» і з’яўляюцца месцам, дзе газ сціскаецца з перспектывай да будучага зоркаўтварэння.
Унікальная асаблівасць NGC 1300 звязана з анамаліяй ядра. У самым цэнтры асноўнай галактыкі існуе свая ўласная, незалежная спіральная структура памерам каля 3300 светлавых гадоў у дыяметры. Гэта азначае, што ядро NGC 1300 само выглядае як мініяцюрная спіральная галактыка, укладзеная ўнутр вялікай. Такія структуры сустракаюцца рэдка і патрабуюць вельмі тонкага гравітацыйнага балансу. Нягледзячы на тое, што перамычка актыўна гоніць газ і пыл да цэнтра (што звычайна прыводзіць да абуджэння чорнай дзіркі), ядро NGC 1300 застаецца аптычна неактыўным. У самым ядры працэсы бурнага зоркаўтварэння адсутнічаюць, там дамінуюць старыя зоркі жоўтага і чырвонага колераў. Аднак на мяжы гэтай унутранай спіралі назіраюцца невялікія ачагі іанізаванага газу, дзе зоркі ўсё ж нараджаюцца, але ў вельмі нізкім тэмпе.
Гл. таксама
Спасылкі
- Інфармацыя на англійскай і французскай з арыгінальнага Новага агульнага каталога
- Інфармацыя (англ.) з Перагледжанага Новага агульнага каталога
- SIMBAD (англ.)
- VizieR (англ.)
- NASA/IPAC Extragalactic Database (англ.)
- Спіс публікацый, прысвечаных NGC 1300
