Резерфордий

1 min read
In 138 languages

All data from the card 16

ХФА-лағы транскрицияһы: ˌrʌðərˈfɔːrdiəm
Кем хөрмәтенә аталған: Эрнест Резерфорд
Асыусы йәки уйлап табыусы: Альберт Гиорсо[d]
Асыу датаһы: 1964
Табылыу урыны: Дубна
Элемент символы: Rf
Химик формула: Rf
Каноническая формула SMILES: [Rf]
Атом һаны: 104
Электронная конфигурация: [Rn] 5f¹⁴ 6d² 7s²
Энергия ионизации: 6,02 ± 0,04 электронвольт, 14,35 ± 0,04 электронвольт һәм 23,84 ± 0,04 электронвольт
Әселәнеү дәрәжәһе: 3 һәм 4
Иреү температураһы: 2400 K
Ҡайнау нөктәһе: 5800 K
Кристаллик система: гексагональная сингония[d]
Масса: 267,12179 ± 0,00062 массаның атом берәмеге

104	Резерфордий
Rf 261
5f¹⁴6d²7s²

Резерфордий (лат. Rutherfordium, Rf) — Менделеевтың периодик таблицаһының 7-се осор, 4-се төркөм элементы. Тәртип номеры — 104.

1997 йылға тиклем СССР-ҙа һәм Рәсәй-ҙә курчатовий(Ku) булараҡ билдәле булған — периодик системала 104-се элемент.

Резерфордий — яһалма синтезланған юғары радиоактив элемент, ярым тарҡалыу осоро 1,3 сәғәт самаһы тәшкил иткән иң билдәле тотороҡло изотоп (²⁶⁷ Rf). Элемент тураһында аҙ билдәле, ҡайҙалыр ҡулланыла алмай, сөнки ул бер ваҡытта ла макроскопик күләмдә алынғаны юҡ. Резерфордий — беренсе трансактиноид элемент, уларҙың һиҙемләнгән химик үҙенсәлектәре гафнийға яҡын.

Символы

Резерфордий элементының символы — Rf (Резерфордий тип уҡыла).

Тарих

Резерфордий 1964-69 йылдарҙа Г.Флёров тарафынан асыла.

Тәүге тапҡыр периодик системаның 104-се элементы 1964 йылда Дубналағы Берләштерелгән ядро тикшеренеүҙәре институты ғалимдары тарафынан Г.Флёровет етәкселегендә алынған. Улар 115 МэВ энергия ҡеүәте менән плутоний-242 сәбен неон-22 ядролары менән аттырған:

\mathrm {^{242}_{94}{Pu}+_{10}^{22}Ne\rightarrow _{104}^{264}Rf^{*}} {\begin{matrix}\nearrow \mathrm {^{260}_{104}Rf+4_{0}^{1}n} \\\searrow \mathrm {^{259}_{104}Rf+5_{0}^{1}n} \end{matrix}}

Барлыҡҡа килгән 104-се элемент атомдары газ хәлендәге цирконий хлориды мөхитенә эләгә, унда хлор менән бәйләнә һәм үҙлегенән бүленеү детекторына күсә.

Изотоптары

2016 йылдың башына резерфордийҙың 16 изотобы билдәле (шулай уҡ 4 атом изомеры), масса һандары 253—270 һәм ярым тарҡалыу осоро микросекунд өлөштәренән алып 1,3 сәғәткә тиклем тиклем (²⁶⁷ Rf).

Һылтанмалар

Резерфордий//Большая российская энциклопедия(недоступная ссылка)
Резерфордий на Webelements 2008 йыл 9 май архивланған.
Резерфордий в Популярной библиотеке химических элементов 2011 йыл 11 август архивланған.
О синтезе элемента на сайте ОИЯИ 2017 йыл 4 ноябрь архивланған.