factograf
AZ

Volter

Volter

Key facts

doğum tarixi21 noyabr 1694
ölüm tarixi30 may 1778
təhsiliBöyük Lüdovik Liseyi
fəaliyyətifilosof, şair, tarixçi
doğum yeriParis
ölüm yeriParis
All data from the card 12
Doğum adı
François-Marie Arouet
Təxəllüsü
Voltaire, Bénédictin
Doğum tarixi
21 noyabr 1694
Doğum yeri
Paris, Fransa krallığı
Vəfat tarixi
30 may 1778 (83 yaşında)
Vəfat yeri
Paris, Fransa krallığı
Dəfn yeri
Panteon[d]Fransa
Təhsili
Böyük Lüdovik Liseyi[d]
Fəaliyyəti
filosof, tarixçi, esseist, dramaturq, avtobioqraf[d], gündəlik yazıçısı[d], şair-vəkil[d], fantastika yazıçısı, ensiklopediyaçı[d], müxbir[d], politoloq
Əsərlərinin dili
fransız dili
İstiqamət
azad düşüncə, Maarifçilik dövrü, deizm
Üzvlüyü
Rusiya Elmlər Akademiyası,London Kral Cəmiyyəti (1743-cü ildən),Fransa Akademiyası (1746-cı ildən),Prussiya Elmlər Akademiyası (1746-cı ildən),masonluq (1778-ci ildən)

Volter (fr. Voltaire; 21 noyabr 1694, Paris – 30 may 1778, Paris) — XVIII əsr Fransa maarifçilərinin görkəmli nümayəndəsi, şair, publisist, tarixçi, insan hüquqları müdafiəçisi. Əsl adı Fransua-Mari Aruedir.

Həyatı

Volter üçüncü silkə məxsus olan ailədə anadan olmuşdur. O, feodal qaydalarına və katolik kilsəsinə qarşı çıxışları ilə şöhrət qazanmışdı. Volter yaradıcılığının əsas məqsədi maarifi yaymaq, xalqın beynindən dini xürafatları çıxarmaq vəzifəsini həyata keçirməkdən ibarət idi.

Volter mövcud köhnəlmiş qaydaların dəyişdirilməsini inqilabda deyil, "maariflənmiş monarxdan" gözləyirdi. Sadə xalqa o, bir qədər ehtiyatla yanaşırdı. O, bütün adamların qanun qarşısında bərabər olmasını, hər cür imtiyazların ləğv edilməsini tələb edirdi. Son nəticədə Volter istəyirdi ki, kralın hakimiyyətini məhdudlaşdıran konstitusiya meydana gəlsin. Eyni zamanda Volter şair və yazıçı olmaqla yanaşı insanlarla mükəmməl münasibət qurmağı bacaran bir ictimai xadim olmuşdur. Mari Aruyenin həyatı haqqında yazılan gündəliklərdən birində onun öz yazılarını yataqda kağızı sevgilisinin kürəyinə söykəməklə yazdığını xatırlamışlar.

Read next

In 180 languages

azAfrikaansAlemannischአማርኛaragonésअंगिकाالعربيةالدارجةمصرىঅসমীয়াasturianuаварअवधीتۆرکجهбашҡортсаBasa BaližemaitėškaBikol Centralбеларуская (тарашкевіца)беларускаябългарскиभोजपुरीবাংলাbrezhonegbosanskiBatak MandailingбуряадcatalàChavacano de Zamboanga閩東語 / Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄нохчийнCebuanoᏣᎳᎩکوردیqırımtatarcačeštinaчӑвашлаCymraegdanskDeutschZazakiΕλληνικάemiliàn e rumagnòlEnglishEsperantoespañoleestieuskaraestremeñuفارسیsuomivõrofrançaisNordfriiskFryskGaeilgeGàidhliggalegoAvañe'ẽगोंयची कोंकणी / Gõychi KonknniHausaעבריתहिन्दीFiji HindihrvatskiKreyòl ayisyenmagyarհայերենԱրեւմտահայերէնinterlinguaBahasa IndonesiaInterlingueIlokanoIdoíslenskamedžuslovjanskyitaliano日本語la .lojban.JawaქართულიTaqbaylitKabɩyɛқазақшаភាសាខ្មែរYerwa Kanuri한국어kurdîkernowekкыргызчаLatinaLëtzebuergeschLingua Franca NovaLimburgsLigureLadinlombardlietuviųlatviešuMadhurâमैथिलीMalagasyмакедонскиമലയാളംмонголमराठीкырык марыBahasa MelayuMaltiMirandésမြန်မာဘာသာэрзяньمازِرونیNāhuatlPlattdüütschनेपालीNederlandsnorsk nynorsknorskoccitanlivvinkarjalaਪੰਜਾਬੀPapiamentuPicardpolskiPiemontèisپنجابیNawatپښتوportuguêsRuna Simiရခိုင်românătarandíneрусскийрусиньскыйсаха тылаᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤsardusicilianuScotsسنڌيsrpskohrvatski / српскохрватскиTaclḥitසිංහලSimple Englishslovenčinaslovenščinashqipсрпски / srpskisvenskaKiswahiliSakizayaதமிழ்తెలుగుтоҷикӣไทยTagalogTok PisinTürkçeтатарча / tatarçaудмуртئۇيغۇرچە / Uyghurcheукраїнськаاردوoʻzbekcha / ўзбекчаvènetovepsän kel’Tiếng ViệtVolapükWinaray吴语მარგალურიייִדישVahcuenghⵜⴰⵎⴰⵣⵉⵖⵜ ⵜⴰⵏⴰⵡⴰⵢⵜ文言閩南語 / Bân-lâm-gí粵語中文

Text from Wikipedia, CC BY-SA 4.0 · Source article