Tüklümeyvə ərik (lat. Prunus × dasycarpa) — bitkilər aləminin gülçiçəklilər dəstəsinin gülçiçəyikimilər fəsiləsinin gavalı cinsinə aid bitki növü.
Arealı
Vətəni Çindir. Təbii halda ABŞ-də, Əfqanıstanda, İranda, Orta Asiyada, cənubi Qafqazda yayılmışdır.
Botaniki xarakteristikası
Hündürlüyü 6 m-ə çatan, qırmızımtıl zoğlara malik ağacdır. Yarpaqları yumurtavaridir, ayanın kənarları xırda mişar dişlidir, 6 sm uzunluqda saplağa malikdir. Çiçəkləri ağdır, aprel ayında çiçəkləyir. Meyvəsi çəyirdəkdir, meyvə yanlığının səthi çox kiçik tükcüklərlə örtülüdür, yumrudur, açıq-qırmızıdan bənövşəyiyə qədər müxtəlif rənglərdə olur, çəyirdəyi kələ-kötürdür, lətdən ayrılmır, iyulda yetişir. Bu növ adi əriyə nisbətən gec çiçəkləyir.
Ekologiyası
İşıqsevən, quraqlığa, soyuğa və göbələk xəstəliklərinə davamlı, istisevəndir.
Azərbaycanda yayılması
Naxçıvan MR-da, Ordubad rayonunda yayılmışdır. Azərbaycanda bu növün qırmızıyanaq, ağ növrəstə, sarı Naxçıvan, və s. yarımnövləri becərilir. Belə güman edilir ki, bu növ əriklə alçanın təbii hibrididir, ona görə bəzən qaysı gavalı da adlanır. Abşeronda həyatyanı sahələrdə rast gəlinir.
İstifadəsi
Qida kimi istifadə olunur. Qış mövsümündə yaşıllaşdırılmada həmişəyaşıl bitkilər fonunda gözəl görünür.
Sinonimləri
Homotipik sinonimləri
- Armeniaca × dasycarpa (Ehrh.) Borkh.
- × Armenoprunus dasycarpa (Ehrh.) Janch.
- Prunus armeniaca subsp. dasycarpa (Ehrh.) Dippel
- Prunus armeniaca var. dasycarpa (Ehrh.) Hook.f.
Heterotipik sinonimləri
- Armeniaca × atropurpurea Loisel.
- Armeniaca atropurpurea var. persicifolia Loisel.
- Armeniaca × dasycarpa var. patakii Pénzes
- Armeniaca × dasycarpa persicifolia (Loisel.) Ser.
- Armeniaca × fusca Poit. & Turpin
- Armeniaca × nigra Pers.
- Armeniaca × persicifolia Loisel.
- Prunus armeniaca nigra Desf.
- Prunus armeniaca f. persicifolia (Loisel.) Zabel
- Prunus × dasycarpa var. patakii (Pénzes) Pénzes
- Prunus × dasycarpa f. persicifolia (Loisel.) Rehder
