İnvestisiya

• P/E əmsalı — Qiymət (price) və mənfəət (earnings) nisbəti. İnvestorların hər qazanc vahidi üçün ödədiyi məbləği göstərir. P/E əmsalı səhmin qiymətini onun səhm başına düşən qazanc ilə müqayisə edir və bu nisbət həm analitiklər, həm də investorlar tərəfindən təhlil zamanı əsas göstəricilərdən biri kimi qəbul edilir. Yüksək P/E şirkətin bazar qiymətinin balans dəyərinə nisbətən yüksək olduğunun göstəricisi, aşağı P/E isə ucuz qiymətləndirmə və ya risk göstəricisi ola bilər. Eyni səhm üçün müxtəlif zaman ərzində P/E əmsalı dəyişir.
• P/B əmsalı — şirkətin bazar qiymətini balans dəyəri ilə müqayisə edir. Yüksək P/B avtivlərin baha, aşağı P/B isə ucuz qiymət ola bilər. Burada sərhəd limit 1.0 hesab olunur. Birdən yuxarı əmsal inkişafın, ondan aşağı göstərici isə kiçilmənin göstəricisidir. P/B əmsalı eyni sahədən olan şirkətləri müqayisə etmək üçün olduqca effektiv ölçü alətidir və yüksək P/B əmsalında investorlar şirkətin yaxın iqtisadi göstəricilərə çatacağını və ya dəyərli qeyri-maddi aktivlərə malik olduğunu düşünə bilər.
• ROE — səhmdar kapitalından istifadə səmərəliliyini göstərir. Yüksək ROE güclü gəlir, aşağı ROE isə zəif gəlir ola bilər.
• Beta — bazara nisbətən dəyişkənliyi ifadə edir. Yüksək beta yüksək risk, aşağı beta stabillik ola bilər.
• Dividend — şirkətin səhmdarlara mənfəətdən ödədikləri məbləğdir. Açıq səhmdar cəmiyyətləri dividendləri adətən sabit bir cədvəl üzrə həyata keçirirlər. Planlaşdırılmamış dividend ödənişləri xüsusi dividendlər və ya əlavə dividendlər kimi tanınır. Dividendlər azaldıla, təxirə salına və ya ləğv oluna bilər.
• İllik Faiz Dərəcəsi (Annual Percentage Rate - APR) — investisiyalardan qazanc və ya borclanma xərclərinin standart ölçüsüdür və ödənişləri də əhatə edən illik faiz dərəcəsi kimi istifadə olunur.
• İllik Faiz Gəliri (Annual Percentage Yield) — faizli hesab üçün 1 illik müddət ərzində əldə edilən real ümumi gəlirlilik dərəcəsidir. İllik faiz gəliri bu düstur ilə hesablanır: İFG = [1 + (i / n)]ⁿ − 1. Mürəkkəb faizlər vaxtaşırı olaraq ümumi investisiya məbləğinə əlavə olunur və bu da yığımı artırır.
• Mürəkkəb İllik Artım Tempi (Compound Annual Growth Rate - CAGR) — müəyyən bir dövr ərzində investisiya və ya maliyyə metrikinin dəyərinin illik artım sürətidir. Bu, müxtəlif aktivlər və ya müddətlər üzrə uzunmüddətli göstəriciləri müqayisə etməyə imkan versə də, qısamüddətli dəyişkənlik, risk səviyyələri və ya pul vəsaitlərinin hərəkətinə təsir göstərmir.
• Daxili Gəlir Dərəcəsi (Internal Rate of Return - IRR) — maliyyə təhlilində potensial investisiyaların gəlirliliyini qiymətləndirmək üçün istifadə olunan bir rmetrikdir və investisiyanın xalis cari dəyərini sıfıra bərabər edən, illik artım tempini qiymətləndirən diskont dərəcəsidir.
• Şarp nisbəti (Sharpe ratio) — investisiyanın riskə nisbətən nə qədər gəlir gətirdiyinin göstəricisidir. Nə qədər yüksəkdirsə, riskə görə gəlir də bir o qədər yüksəkdir.
• ETF (Exchange-Traded Fund) — "Birjada alınıb-satılan fond" deməkdir. Fondun içində müxtəlif aktivlər, məsələn: səhmlər, istiqrazlar və ya xammallar ola bilər. ETF-ə sərmayə qoymaqla bu aktivlərin hamısına birlikdə investisiya etmiş olunur.
• Altkoin — "alternativ coin" ifadəsinin qısaldılmış formasıdır. Bitkoindən başqa bütün kriptovalyutalara verilən ümumi addır. Adətən, daha kiçik layihələrə aiddir və qiymətləri çox dəyişkən olduğundan yüksək risk daşıyır.
• Penny stocks — ingiliscə qəpiklik səhmlər deməkdir. Çox ucuz qiymətə satılan səhm paylarını ifadə edir.
• "Forex" — "Foreign Exchange" ifadəsinin qısaldılmış formasıdır. Xarici valyutaların alqı-satqısı deməkdir.
• Leveraj — investisiyada borc və ya kənar vəsaitdən istifadə etməklə öz kapitalının təsir gücünü artırmaq.

Milli iqtisadiyyata qoyulan investisiyalar, ÜDM-in investisiya həcmini əhəmiyyətli dərəcədə üstələyən bir artıma səbəb olur. Keyns ilk investisiya məbləğinin ÜDM-də müvafiq artım təmin edəcəyinə inanırdı. Ancaq bu pulu alan insanlar bunun bir hissəsini istehlaka göndərəcəklər (bu da əlavə ÜDM artımını formalaşdıracaq) və bir hissəsi qənaətə gedəcək (mallarla mübadilə edilməyəcək, effektiv tələb bu miqdarda azalacaq). Gələcəkdə istehlak üçün ayrılan vəsaitlər yenə də yeni istehlaka (daha da az miqdarda olsa da, ÜDM-ə yeni bir töhfə verməyə) və yeni yığılmağa bölünəcəkdir. Bunu aşağıdakı diaqram göstərir. İnvestisiya 100 iş yeri yaradan əlavə tələb yaratsın. İş alan insanlar qazanclarının bir hissəsini istehlaka yönəldəcəklər ki, bu da 80 işçini iş yerləri ilə təmin edəcəkdir. Bu işçilər öz növbəsində gəlirlərinin bir hissəsini istehlaka yönəldəcəklər ki, bu da 64 iş yeri yaradacaq. Və beləcə ilkin investisiya qənaət ilə tamamilə mənimsənilənə qədər davam edir.

Buna görə, tək bir investisiya azalan həndəsi silsiləsinin cəmi kimi bir çox dövr ərzində ümumi ÜDM-i təşkil edir , burada ilkin sərmayədir, — istehlak meyilinə meyil,  — qənaət etməyə marjinal meyil. əmsalı, və müəyyən bir marjinal qənaət meyili üçün investisiyalardan ÜDM-yə mümkün məcmu təsirini göstərən Keynes çarpan vardır.

Akselerator — investisiya artımının gəlir, istehlak tələbi və buna səbəb olan hazır məhsul nisbi artım nisbətidir. Sürətləndirici istehsal artımının yalnız induksiya edilmiş investisiyalara, yəni yeni kapitala nisbətini əks etdirir.

İnvestisiyaların müxtəlif təsnifatları mövcuddur.

İnvestisiya obyektinə görə, Real investisiyalar (real kapitalın müxtəlif formalarda birbaşa alınması):

• maddi aktivlər (əsas fondlar, torpaq), tikinti və ya yenidənqurma üçün ödəniş şəklində;
• əsas fondların əsaslı təmiri;
• qeyri-maddi aktivlərə investisiya qoyuluşları: patentlər, lisenziyalar, istifadə hüquqları, müəllif hüquqları, ticarət nişanları, nou-hau və s.;
• insan kapitalına investisiyalar (tərbiyə, təhsil, elm);
• hazır bir işin alınması.

Maliyyə investisiyaları (maliyyə aktivləri vasitəsilə dolayı kapital alınması):

• pay fondları daxil olmaqla qiymətli kağızlar;
• verilmiş kreditlər;
• lizinq (icarəyə verən üçün).

Müəssisə investisiyaları

Spekulyativ investisiyalar (yalnız mümkün qiymət dəyişikliyi üçün aktivlərin alınması):

• valyutalar;
• qiymətli və nadir torpaq metalları (ayrılmamış metal hesabları şəklində);
• qiymətli kağızlar (səhmlər, istiqrazlar, ortaq investisiya qurumlarının sertifikatları və s.).

Əsas investisiya məqsədlərinə görə

• Birbaşa investisiyalar.
• Portfel investisiyaları.
• Real investisiya.
• Qeyri-maliyyə investisiyaları.
• İntellektual investisiyalar (mütəxəssislərin hazırlanması, kursların keçirilməsi və daha çox şeylə əlaqəli).

İnvestisiya şərtləri ilə

• qısamüddətli (bir ilə qədər);
• orta müddətli (1–3 il);
• uzunmüddətli (3–5 ildən yuxarı).

İnvestisiya ehtiyatlarına sahiblik forması ilə

• özəl;
• dövlət;
• xarici;
• qarışıq.

Çoxalma yolu ilə

• ümumi investisiya — yeni tikintiyə, fondlar və əmək obyektlərinin əldə edilməsinə, ehtiyatların və intellektual dəyərlərin artmasına qoyulan vəsaitlərin ümumi həcmi;
• təmir investisiyaları (təmir investisiyaları) — əsas fondların və amortizasiya oluna bilən qeyri-maddi aktivlərin sadə istehsalına qoyulan investisiyalar (ümumiyyətlə amortizasiya ayırmaları məbləğində).
• xalis investisiya — amortizasiya xərcləri çıxılmaqla ümumi investisiyanın cəmi.

İnvestisiya tələbinin həcmini təyin edən amillər üzrə:

• muxtar, yəni məcmu tələbin (yəni milli gəlirin) artması ilə nəticələnməyən, lakin yeniliklərin, elmi və texniki tərəqqinin nəticəsi olan investisiyalar;
• məcmu tələbin (milli gəlir) artması nəticəsində yaranan

• Arktika İnvestisiya Protokolu
• Akselerator effekti

• Зви Боди, Алекс Кейн, Алан Маркус. Принципы инвестиций. М.: «Вильямс». 2004 [Essentials of Investments]. ISBN 978-5-8459-1311-1.
• Петров, Валерий Станиславович. Теория и практика инвестиционного анализа фондовых активов. Информанализ. М: Маркет ДС. 2008. ISBN 978-5-7958-0201-5.
• Савенок, Владимир Степанович. Личный финансовый план. Первый шаг к финансовой независимости. Питер. 2009. ISBN 978-5-91180-994-2.
• Факторы инвестиционной активности. Глава из книги "Системный мониторинг: Глобальное и региональное развитие". М.: Либроком/URSS, 2010 (ISBN 978-5-397-00917-1). С. 259–292.
• Ноам Вассерман. Главная книга основателя бизнеса: Кого брать с собой, как делить прибыль, как распределять роли и другие вопросы, которые надо решить с самого начала. М.: Альпина Паблишер. 2014 [The Founder’s Dilemmas Anticipating and Avoiding The Pitfalls that Can Sink a Startup]. ISBN 978-5-9614-4445-2.
• Федеральный закон от 25 февраля 1999 г. N 39-ФЗ "Об инвестиционной деятельности в Российской Федерации, осуществляемой в форме капитальных вложений"
• Жеральд Отье. Из ряда вон! Как зарабатывать на альтернативных инвестициях. М.: Интеллектуальная Литература. 2019. ISBN 978-5-6042878-6-6.