Enrique II de Castiella

Foi'l cuartu de los diez fíos estramatrimoniales d'Alfonso XI y de Leonor de Guzmán (tresnieta d'Alfonso IX de Lleón). Productu d'un embaranzu gemelar, foi'l primeru de los fíos de la pareya en llegar a la vida adulta al igual que'l so hermanu, al que sobrevivió. Enrique y el so hermanu mellizu o ximielgu Fadrique Alfonso de Castiella, nacieron nel Alcázar de Sevilla. Prohijado na so nacencia por Rodrigo Álvarez de Asturias heredó al añu siguiente, a la muerte d'este, el so señoríu del condáu de Noreña. El so padre concediólu más tarde el condáu de Trastámara y los señoríos sobre Lemos y Sarria, en Galicia, y les villes de Cabrera y Ribera, colo que-y constituyó un pergrande ya importante patrimoniu nel noroeste de la Península. Ye la cabeza de la nueva dinastía que surde de la caña principal de la de Borgoña-Ivrea, la dinastía Trastámara.

Mientres vivió Alfonso XI, el so amante Leonor consiguió títulos y privilexos en númberu esaxeráu pa los sos fíos teníos col rei. Ello foi la causa del descontentu de numberosos nobles, y sobre manera de la reina llexítima, María de Portugal, y del infante herederu, Pedro, más conocíu como Pedro I el Cruel o'l Xusticieru. Estos tuvieron ocasión pa la revancha cuando Alfonso XI morrió inesperadamente de peste nel asediu de Xibraltar, en marzu de 1350. Nin siquier soterraren al rei y yá munchos siguidores de Leonor y de los sos fíos diéron-yos de llau, y Enrique y los sos hermanos fuxeron y tremáronse, medrosos de les midíes que pudiera tomar el so hermanascu, el nuevu rei.

Tres la muerte d'Alfonso XI

Anque Leonor y los sos fíos llegaron a un alcuerdu con Pedro I pa integrase pacíficamente na so corte, la situación siguió siendo inestable. Enrique y los sos hermanos Fadrique, Tello y Sancho protagonizaron numberoses rebeliones dende l'entamu del reináu. Amás, p'afitar la so posición y consiguir aliaos, Enrique casóse con Xuana Manuel de Villena, fía de Don Juan Manuel, adelantado mayor de Murcia y Señor de Villena, el noble más poderosu del reináu anterior. En 1351 el monarca (o'l so conseyeru Juan Alfonso de Alburquerque, home d'enfotu de María de Portugal), convencíu de que l'amante del so padre yera la instigadora de les sulevaciones, ordenó que Leonor fuera encarcelada y finalmente executada en Talavera de la Reina.

Dempués d'esto Enrique fuxó a Portugal. Perdonáu por Pedro I y vueltu a Castiella, sulevar n'Asturies (1352). Reconciliar col so hermanu solu pa remontase contra él nuna guerra llarga ya intermitente que terminó cola fuxida del conde de Trastámara a Francia, onde entró al serviciu de Xuan II de Francia.

Poco dempués Enrique y los sos homes pasaron a militar nes files de Pedro IV d'Aragón, na guerra qu'esti caltuvo contra Castiella (1358). Mientres esti conflictu foi vencíu y prindáu en Nájera (1360), pero foi lliberáu (cola ayuda de Juan Ramírez de Arellano, ente otros) y se exilió en Francia.

Atacáu Aragón de nuevu, Enrique allegó na so ayuda, pero en cuenta de que se-y sofitara pa destronar al so hermanu Pedro. L'ataque combináu d'Enrique y de los sos aliaos castellanos, aragoneses y franceses (les compañíes de mercenarios de Bertrand Du Guesclin) consiguió espulsar a Pedro, que s'abellugó en Guyena. Enrique foi proclamáu rei en Calahorra (1366), pero a cambéu tuvo que conceder a los sos aliaos títulos y riqueces ensin triñíu, como pagu pola ayuda recibida. Ello valió-y el nomatu de el de les Mercedes.

Mentanto, Pedro I entamó una invasión de Castiella dende los dominios ingleses al norte de los Pirineos. Eduardo, príncipe de Gales (conocíu como'l Príncipe Negru), punxo a la so disposición un gran exércitu de caballeros y de Tiru con arcu arqueros.

Pedro I ganó a Enrique na batalla de Nájera, llibrada'l 3 d'abril de 1367. Enrique retornó a Francia, protexíu por Carlos V. Dende'l castiellu de Peyrepertuse reorganizó los sos exércitos, y ayudáu polos sulevaos de numberoses ciudaes castellanes y polos franceses de Bertrand Du Guesclin venció a Pedro na batalla de Montiel el 14 de marzu de 1369. Pedro I, yá prisioneru, foi asesináu a manes d'Enrique, que xubió definitivamente al tronu de Castiella col nome d'Enrique II.

Antes de trate consolidáu nel so tronu y poder tresmití-ylo al so fíu Juan, Enrique tuvo que ganar a Fernandu I de Portugal, al qu'hubo de ganar en dos de les llamaes Guerres Fernandinas, y dempués a Xuan de Gante, I duque de Lancaster, casáu cola infanta Constanza de Castiella, fía de Pedro I. Nel so conflictu colos ingleses d'Eduardu III d'Inglaterra, Enrique II foi aliáu de Carlos V de Francia, a que la so disposición punxo la flota castellana, pieza fundamental nel asediu de la Rochelle, en que la so primer fase l'almirante Ambrosio Bocanegra ganó dafechu a la escuadra inglesa.

Enrique II compensó a los sos aliaos, pero supo tamién defender los intereses del reinu de Lleón y Castiella. Asina, negó al rei d'Aragón toles cesiones territoriales que lu prometiera nos tiempos difíciles.

En política interior, empecipió la reconstrucción del reinu; protexó a los xudíos, a los qu'él mesmu escorriera na guerra civil; aceleró'l tresformamientu de l'alministración real; y convocó numberoses Cortes. Coles mesmes incorporó definitivamente al patrimoniu real el señoríu de Vizcaya tres la muerte del so hermanu Tello de Castiella. En política esterior, foi favorable a Francia frente a Inglaterra.

Enrique II de Castiella finó'l 29 de mayu de 1379 en Santo Domingo de la Calzada. Foi asocedíu nel tronu castellanu pol so fíu, Xuan I de Castiella.

Dempués del so fallecimientu, el cadabre d'Enrique II de Castiella foi treslladáu a Burgos, dempués a Valladolid, y darréu a la ciudá de Toledo, onde sería soterráu na Capiya de los Reis Nuevos de la Catedral de Toledo, onde los sos restos mortales reposen na actualidá. El sepulcru del rei ta asitiáu sobre la sillería del coru, nel llau de la Epístola, y ye un sepulcru adosáu d'estilu platerescu. La caxa del sepulcru ta afatada colos escudos de Castiella y Lleón, y na parte baxa del interior del lucillo d'enterramientu tán asitiaos tres paneles decoraos con trofeos, y sobre los trés paneles dos neños qu'apaecen suxetando la cartela que contién l'epitafiu del monarca:

AQUI YAZE EL MUY AVENTURADO E NOBLE CAVALLERO REI DON ENRRIQUE DE DULCE MEMORIA, HIJO DEL MUI NOBLE REI DON ALFONSO, QUE VENCIO LA DE BENAMARIN E FINO EN SANTO DOMINGO DE LA CALÇADA, E ACABO MUI GLORIOSAMENTE A XXX DIAS DE MAYO, AÑO DEL NACIMIENTO DE NUESTRO SALVADOR JESUCRISTO DE MCCCLXXIX AÑOS.

Sobre'l sepulcru ta asitiada la estatua yacente que representa a Enrique II, realizada n'alabastru policromado. El monarca, vistíu colos atributos reales, suxeta cola so manzorga la espada y el talabarte afatáu con lleones y castiellos. Na mano derecha'l monarca empuña'l cetru, que'l so estremu superior reposa nos trés almohadones que sostienen la cabeza del monarca. El rei calza chapinos y los sos pies reposen sobre un lleón cháu.

Na Catedral de Santo Domingo de la Calzada tán soterraes les coraes del monarca.

Enrique II casóse'l 27 de xunetu de 1350 con Xuana Manuel de Villena, señora de Villena, Gradia y Peñafiel y fía del célebre magnate y escritor Don Juan Manuel y de Blanca Núñez de Lara, con quien tuvo trés fíos:

• Juan (1358-1390), socesor del so padre col nome de Xuan I.
• Leonor (1362-1415), casada con Carlos III de Navarra
• Xuana (1367-1374), finada na infancia.

Tuvo dellos fíos fuera de matrimoniu, dalgunos de los cualos menta nel testamentu qu'dio'l 29 de mayu de 1374:

• Pedro Enríquez de Castiella (m. 1366), fináu trágicamente al cayer per una ventana del alcázar de Segovia, foi enterráu na catedral de dicha ciudá.
• Alfonso Enríquez de Castiella (1355-c. 1400), fíu d'Elvira Íñiguez, I conde de Xixón y de Noreña, señor de Cabrera y Ribera de Ribeseya, Villaviciosa, Nava, Llaviana, Cuideiru, Ḷḷuarca y Pravia, los dos Babies y la tierra d'Argüellos.
• Constanza Enríquez de Castiella. El so padre nun menta'l nome de la so madre. Diz que nesa fecha, 1374, taba casada col infante Dionisio de Portugal, anque finalmente casóse col hermanu d'este, l'infante Xuan de Portugal. Heredó la villa d'Alba de Tormes, de la que foi I señora.
• Fadrique de Castiella (1360-1394), fíu del so pariente Beatriz Ponce de León. Nomáu pol so padre I duque de Benavente, morrió en prisión n'Almodóvar del Río en 1394. Tuvo una rellación amorosa cola so prima hermana Leonor Sánchez de Castiella, fía illexítima de Sancho de Castiella, I conde d'Alburquerque, de quien tuvo una fía.
• Leonor de Castiella la de los Lleones, fía de Leonor Álvarez. I señora de Dueñas.
• Fernando Enríquez de Castiella (1365-1438). Mentar el so padre como fíu de Beatriz Fernández. Foi señor de la metá de Dueñas por donación de la so hermana Leonor de Castiella la de los Lleones. Pasó a vivir a Portugal mientres el reináu de Xuan I, en que la so Casa tenía, en 1414, 27 000 llibres de moradía de caballeru. Foi'l I señor de les Alcáçovas en Portugal. Casar en 1406 con Leonor Sarmiento, fía de Diego Pérez Sarmiento, señor de Villamayor, y Mencía de Castro, y tuvo a Isabel Henriques, esposa de Afonso Álvares Rangel, y Fernando Henriques, II señor de les Alcáçovas, maríu de Branca de Melo, señora de Barbacena, con descendencia.
• Xuana de Castiella (1367-?), fía d'Elvira Íñiguez. El so padre mentar nel so testamentu y diz que si nun llega a contraer matrimoniu con Pedro d'Aragón, II marqués de Villena (1362—Aljubarrota, 1385), fíu d'Alfonso d'Aragón el Viejo, con quien taba casada, qu'heriede Urueña.
• Isabel Enríquez de Castiella (m. c. 1420), fía de Xuana de Cárcamo. Casóse con Gonzalo Núñez de Guzmán, anque'l matrimoniu foi eslleíu pol papa Clemente VII. Darréu ingresó nel conventu de Santa Clara la Real en Toledo, nel que aportó a abadesa y foi enterrada.
• Inés Enríquez de Castiella (m. c. 1443), fía de Xuana de Cárcamo. Igual que la so hermana Isabel, aportó a abadesa del monesteriu de Santa Clara la Real en Toledo, nel que foi enterrada.
• Xuana Enríquez de Castiella, fía de Juana, señora de Cifuentes. Casóse col infante Dionisio de Portugal, fíu de Pedro I de Portugal y d'Inés de Castro, y foi enterrada nel monesteriu de Guadalupe.
• Beatriz de Castiella (m. 1409), fía de Beatriz Ponce de León, I señora de Borrina, quien se casó en 1390 con Juan Alonso Pérez de Guzmán, IV señor de Sanlúcar de Barrameda y I conde de Borrina; darréu profesó como relixosa nel monesteriu de San Clemente de Sevilla, onde foi enterrada.
• María de Castiella (1375-c. 1393), fía de Beatriz Fernández. Casóse con Diego Hurtado de Mendoza, X señor de Mendoza, almirante de Castiella y mayordomu mayor del rei Xuan II de Castiella y foi I señora de les villes alcarreñes de realengu de Cogolludo y Loranca de Tajuña, les aldegues d'El Vado, Colmenar y El Cardoso na actual provincia de Guadalaxara, y la metá del Real de Manzanares.
• Enrique de Castiella o Enríquez (1377-1404) Foi fíu de la dama cordobesa Xuana de Sousa y ostentó los títulos d'I duque de Cabra y de Medina Sidonia y señor de Morón, Alcalá de los Gazules, Portillo y Aranda de Duero. Foi enterráu na Mezquita-Catedral de Córdoba.

A la fin del so reináu ostentaba los títulos de Rei de Castiella, Toledo, Lleón, Galicia, Sevilla, Córdoba, Murcia, Xaén, l'Algarve y Señor de Molina.

Rei de Castiella

Rei de Castiella

• Batalla de Montiel
• Primer Guerra Civil Castellana
• Guerra de los Cien Años

• Wikimedia Commons acueye conteníu multimedia sobre Enrique II de Castiella.