Don Cheadle

Donald Frank Cheadle nació'l 29 de payares de 1964 en Kansas City, Missouri, Estaos Xuníos. El so padre yera sicólogu infantil y la so madre profesora. Ye hermanu de Cindy Cheadle y Colin Cheadle. Camudar en numberoses ocasiones mientres la so infancia. Estudió nel California Institute of Arts y graduóse na East High School en Denver, Colorado, Estaos Xuníos. Escribe y compón música, amás de tocar el saxofón. Ta comprometíu col mediu ambiente y conduz un coche híbridu, un Toyota Prius. Anguaño vive con Bridgid Coulter, con quien tien dos fíos, nacíos en 1995 y 1997.

Primeres apaiciones

Los primeros papeles de Don Cheadle fueron nes series de televisión Fame (1986), L.A. Law (1986), Night Court (1988) o The Fresh Prince of Bel-Air (1990). Col pasu de los años siguió interviniendo de volao en nueves series de televisión como The Golden Palace (1992) o Hangin’ Mr. Cooper (1992) y con un personaxe fixu mientres 38 episodios en Picket Fences (1993-1995). En 1995 interpretó a Mouse Alexander nel filme Devil in a Blue Dress, protagonizáu por Denzel Washington. Supúnxo-y ser candidatu a los Premios del Sindicatu d'Actores como meyor actor de repartu. El críticu Luis Martínez dixo: "sobeyosu trabayu interpretativu, atención al mure Don Cheadle."

Nos años posteriores intervieno en producciones como Volcano (1997) na qu'un volcán entraba n'erupción na ciudá de Los Angeles, na que compartió protagonismu con Tommy Lee Jones. Tamién en 1997 interpretó a Buck Swope en Boogie Nights, que retrataba la puxanza del cine porno na década de los 70. Foi candidatu nuevamente a los SAG, na categoría de meyor repartu. Trabayó a les órdenes de Steven Soderbergh en Out of Sight (1998), protagonizada por George Clooney y Jennifer Lopez. Ganó'l Globu d'Oru al Meyor actor de repartu - serie, miniserie o telefilme y foi candidatu al Emmy na categoría de meyor actor secundariu en miniserie o telefilme pol so llabor nel telefilme El clan sinatra (1998), dirixíu por Rob Cohen, dando vida a Sammy Davis, Jr.. Nel añu 2000 estrenó tres producciones, el drama Family Man, xunto a Nicolas Cage, la cinta de ciencia-ficción Mission to Mars, con Tim Robbins, y un nuevu trabayu con Steven Soderbergh tituláu Traffic, nel que dio vida a Montel Gordon. Ganó'l Premiu del Sindicatu d'Actores al meyor repartu.

Dempués llegaríen Swordfish (2001) onde formó parte d'un repartu qu'incluyía a John Travolta, Hugh Jackman y Halle Berry. Realizó un cameo ensin acreitar en Ocean's Eleven (2001) y protagonizó The United States of Leland (2003), onde tamién apaecíen Ryan Gosling y Kevin Spacey. Per otru llau participó en cuatro capítulos de la serie ER mientres 2002 interpretando a Paul Nathan. Foi candidatu al Emmy como meyor actor convidáu nuna serie dramática.

Candidatura al Óscar – presente

En 2004 Cheadle recibió la so primer candidatura al Óscar al meyor actor pola so interpretación de Paul Rusesabagina en Hotel Rwanda (2004). Asina mesmu tamién foi candidatu al Globu d'Oru al meyor actor de drama y al Premiu del Sindicatu d'Actores como meyor actor, por dicha actuación. Thomas Delapa dixo: "por favor, acuten una candidatura al Óscar pa Don Cheadle pol so escelente interpretación de cuatro estrelles en Hotel Rwanda". Tamién foi candidatu esi mesmu añu como BAFTA al meyor actor de repartu, meyor actor de repartu y ganó na categoría de meyor repartu pol drama Crash (2004). Roger Ebert dixo: "la repartida ye uniformemente potente". En ta última formó parte del repartu coral qu'incluyía nomes como Sandra Bullock, Brendan Fraser o Matt Dillon. El filme taba escritu y dirixíu por Paul Haggis y ganó l'Óscar a la meyor película, al meyor montaxe y al meyor guión orixinal. Tamién formó parte del equipu de producción de la mesma.

Darréu volvió apaecer en Ocean's Twelve (2004) y Ocean's Thirteen (2007). Protagonizó xunto a Pierce Brosnan y Salma Hayek After the Sunset (2004), y repitió nes xeres de producción col drama Traitor (2008), de la que'l críticu cinematográficu Sandra Hall dixo: "Cheadle puede faer bien cualquier cosa, y nesta película, vuelve demostralo". Encabezó'l repartu de la cinta familiar Hotel pa perros (2009), trabayó en Brooklyn's Finest (2009) xunto a Richard Gere y Ethan Hawke, y sustituyó a Terrence Howard en Iron Man 2 (2010), convirtiéndose na cinta más taquillera de la so carrera n'Estaos Xuníos, con 312 millones de dólares.

• 2016- Broken part II
• 2016- Captain America: Civil War
• 2015- The Avengers: Age of Ultron
• 2013- Iron Man 3
• House of Lies (TV)
• Flight
• 2011 - The Guard
• 2010 - Iron Man 2
• 2009
  • Brooklyn's Finest
  • Hotel pa perros
• 2008 - Traitor "crash"

• 2007
  • Ocean's Thirteen
  • Reign Over Me
  • Talk to Me
• 2004
  • Ocean's Twelve
  • After the Sunset
  • Hotel Rwanda
  • Crash
• 2003 - The United States of Leland
• 2002
  • ER (TV)
  • Things Behind the Sun (TV)
• 2001
  • Ocean's Eleven
  • Swordfish
• 2000
  • Traffic
  • Family Man
  • Mission to Mars
• 1999 - A Lesson Before Dying (TV)
• 1998
  • The Rat Pack (TV)
  • Out of Sight
  • Bulworth
• 1997
  • Boogie Nights
  • Volcano
  • Rosewood
• 1996
  • Rebound the Legend of Earl "The Goat" Manigault (TV)
• 1995
  • Picket Fences (TV)
  • Devil in a Blue Dress
• 1993
  • Hangin' Mr. Cooper (TV)
  • The Golden Palace (TV)
• 1990 - The Fresh Prince of Bel-Air (TV)
• 1988 - Night Court (TV)
• 1987 - The Hamburger Hill
• 1986
  • L.A. Law (TV)
  • Fame (TV)

Óscar

Globu d'Oru

Premios BAFTA

Premios del Sindicatu d'Actores

Premios Emmy

• Don Cheadle na Internet Movie Database (n'inglés)
• Wikimedia Commons tien conteníu multimedia tocante a Don Cheadle.