Iste articlo ye en proceso de cambio enta la ortografía oficial de Biquipedia (la Ortografía de l'aragonés de l'Academia Aragonesa d'a Luenga). Puez aduyar a completar este proceso revisando l'articlo, fendo-ie los cambios ortograficos necesarios y sacando dimpués ista plantilla.
| Soricidae | |
|---|---|
Blarina carolinensis, un morganyo de Nortamerica.
| |
| Denominacions populars | |
soricidos
| |
| Clasificación cientifica | |
| Eukaryota | |
| Animalia | |
Filo:
|
Chordata |
| Mammalia | |
Subclase:
|
Theria |
Infraclase:
|
Placentalia |
| Soricomorpha | |
| Soricidae | |
| Descripción | |
Soricidae
FISCHER de WALDHEIM, 1817 | |
Os soricidos (nombre cientifico Soricidae (Fischer de Waldheim, 1817)) son una familia de mamiferos placentarios adintro d'a orden Soricomorpha. Arredol de 300 especies pertenecen a ista familia a traviés de 23 cheneros.
Tienen un aspecto que puede recordar a un zorz, pero no tienen cosa que veyer con os radedors. A familia incluye os animals que en aragonés se conoix como musaranyas y morganyos. Son animals de dieta insectivora.
Descripción
Son mamiferos de mida muit chica; a especie mas gran conoixida ye Suncus murinus que habita en Asia y gosa arribar a os 15 centimetros de largaria. A mas chiquinina ye Suncus etruscus, d'Europa, con dende 3,5 dica 5 cm y 1,8 dica 3 gr de peso, que podría estar a especie de mamifero mas chica. A mayoría d'especies no arriba ni a fer a mida d'un ratón.
O muixo ye largo y rematau en punta, y os uellos muit chicorrons y curtos de vista. O pelo, preto y fino, puet estar repelent a l'augua en bellas especies, o que ye beneficioso por l'habitat humedo a on que viven.
Tienen a capeza graniza en comparanza con o cuerpo. O cranio no tiene arcos zigomaticos, con a mandibula muit caracteristica, que se le une por medio de dos procesos condiloides. A formula dentaria caracteristica ye 3/1-2, 1/0-1, 1-3/1, 3/3 = 26-32, con os primers incisivos superiors, curtos, con una corona principal y una segunda mas discreta que fa pensar mas d'una vegada en un segundo dient. Os incisivos inferiors son largos y con una sola corona, recordando prou a os d'un radedor.
A diferencia d'os radedors, os soricidos esviellan os dients cuan encara son en l'utero de su mai y no les creixen os dients contino, y en naixer con os dients definitivos y sin que ixes creixcan en a vida, se piensa que s'eslucian dica gastar-los y os animals mas viellos podrían morir sulsius por no poder ni minchar.
Metabolismo
Os soricidos son conoixius por o metabolismo rapidismo que tienen. Cualques especies pueden gastar 3,22 centimetros cubicos d'oxicheno por hora, o que se muestra en una actividat cuasi perén, día y nueit, y a necesidat de minchar cuasi contino. Bellas especies pueden minchar 3 vegadas o suyo peso corporal en insectos, limacos, cucos y atros invertebraus cada día.
Etimolochía
O nombre Soricidae deriva de Sorex, -icis parola latina que designaba as musaranyas pero tamién os zorz mas chiquilins (bella cosa como «ratonet», «ratolichón») y que ye a radiz de parolas como o francés souris u l'italiano sorcio (ratón). Soricis + oidés significa «con a forma d'o ratón».
O chenero Sorex ye antimás un d'os mas numerosos en especies adintro d'a familia.
Se veiga tamién
Vinclos externos
- Se veigan as imáchens de Commons sobre Soricidae.
- Wikispecies tiene un articlo sobre Soricidae.
