Iste articlo ye en proceso de cambio enta la ortografía oficial de Biquipedia (la Ortografía de l'aragonés de l'Academia Aragonesa d'a Luenga). Puez aduyar a completar este proceso revisando l'articlo, fendo-ie los cambios ortograficos necesarios y sacando dimpués ista plantilla.
A Republica de Namibia ye un país d'o sud-ueste d'Africa que se troba en a costa atlantica, a lo norte de Sudafrica, a lo sud d'Angola y Zambia y a l'este de Botsuana. Tien una extensión de 824.295 km² y una población de 2.533.794 habitants en 2017. A suya capital ye Windhoek (221.000 h).
Cheografía
O paisache de Namibia por un regular consta de cinco arias cheograficas, cadaguna con condicions abioticas caracteristicas y vechetación con bella variación adintro y superposición entre ellas: o saso central, o disierto de Namibia, a Gran Escarpa, a sabana arbolada y lo disierto de Kalahari.
O disierto de Namibia, que da nombre lo país, y fueras a redolada norte, ye un puesto ixuto y desertico con radida precipitación pluvial. En dita redolada d'o norte se troba o parque nacional Etosha, un d'os mas grans d'o mundo y destacable per a gran diversidat vechetal y animal d'especies caracteristicas d'a sabana africana. Lo disierto de Kalahari s'extiende per l'este de Namibia.
Clima
Namibia s'extiende dende os 17 ° S dica os 25 ° S de latitut: climaticament o rango d'o cinto d'alta presión subtropical. A descripción climatica cheneral ye arida. Os maximos de temperatura son limitaus per a elevación cheneral de tota a rechión: nomás en l' extremo sud, Warmbad, per eixemplo, se rechistran maximos per dencima de 40 °C.
Normalment, o cinto subtropical d'alta presión, con ciels esclarexius frecuents, proporciona mas de 300 días de sol per anyo. Ye situau en o canto sud d'os tropicos; o Tropico de Capricorno curta lo país per metat. L'hibierno (junio-agosto) ye por un regular ixuto. Totas dos estacions pleviosas ocurren en verano: a chicota estación pleviosa entre setiembre y noviembre,y la gran entre febrero y abril. L'humedat ye baixa y a precipitación meya vareya dende cuasi zero en o disierto costero dica mas de 600 mm en a faxa de Caprivi. As precipitacions son muit variables y as sequeras son comuns. Enl'estiu de 2006/07, as precipitacions se rechistroron muit per debaixo d' a meya anyal. En mayo de 2019, Namibia declaró l'estau d'emerchencia en respuesta a la sequera, y lo prorrogó per atros 6 meses en octubre de 2019.
L'orache y lo clima en a redolada costera son dominaus per a corrient freda de Benguela de l'Oceano Atlantico que fluye enta lo norte, que representa una precipitación muit baixa (50 mm per anyo u menos), boira densa frecuent y temperaturas chenerals mas baixas que en a resta d'o país. En hibierno, ocasionalment ocurre una condición conoixida como Bergwind (alemán pa "brochina de montanya") u Oosweer (afrikaans pa "clima de l'este"), un aire ixuto y calient que bufa dende l'interior enta la costa. Como l'aria dezaga d'a costa ye un disierto, istos aires pueden convertir-se en tronadas d'arena, deixando depositos d'arena en l'Oceano Atlantico que son visibles en imáchens de satelite.
As arias d'o Saso Central y Kalahari tienen amplos rangos de temperatura diurna de dica 30 °C. L'Efundja, l'inundación estacional anyal d'as redoladas septentrionals d'o país, a ormino causa no solo mals a l'infraestructura sino tamién perda de vidas. As plevidas que causan estas inundacions s'orichinan en Angola, fluyen enta a cuenca Cuvelai-Etosha de Namibia y implen as planas aluvials astí. As piors inundacions ocurrioron dica agora en marzo de 2011 y desplazoron a 21.000 personas.
Demografía
A pesar d'a suya reducida población (nomás 2.055.080 habitants), Namibia conta con muitos grupos etnicos diferents. O grupo mas gran ye d'os owambos, que han controlau politicament a país dende la suya independencia. Atros grupos son hereros, himba, san, nama y basters. Toz éls conforman o 85 % d'a población. Se calcula que a población blanca suma arredol d'o 7 % d'o total (resident en a gran mayoría en a capital), y os mezclizos y mulatos suposan o 8 %. En total, os emigrants constituyen o 2 %. A convivencia y o radiu numero de conflictos caracterizan as relacions entre os cuantos grupos etnicos. Namibia, con 3,08 habitants per km2, tien a segunda densidat de población mas baixa de cualsequier estau sobirano (dimpués de Mongolia).
Organización politico-administrativa
Rechions
Namibia se trestalla en 14 rechions:
| # | Rechión | Capital | Habitants (2011) | Area (km2) | Densidat (habitants/km2) |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Rechión de Kunene | Opuwo | 86,856 | 115,260 | 0.8 |
| 2 | Rechión d'Omusati | Outapi | 243,166 | 26,551 | 9.1 |
| 3 | Oshana Region | Oshakati | 176,674 | 8,647 | 20 |
| 4 | Rechión d'Ohangwena | Eenhana | 245,446 | 10,706 | 22 |
| 5 | Rechión d'Oshikoto | Omuthiya | 181,973 | 38,685 | 4.7 |
| 14 | Rechión de Kavango Ueste | Nkurenkuru | 107,905 | 23,166 | 4.7 |
| 6 | Rechión de Kavango Este | Rundu | 115,447 | 25,576 | 4.5 |
| 7 | Rechión de Zambezi | Katima Mulilo | 90,596 | 14,785 | 6.1 |
| 8 | Rechión d'Erongo | Swakopmund | 150,809 | 63,539 | 2.4 |
| 9 | Rechión d'Otjozondjupa | Otjiwarongo | 143,903 | 105,460 | 1.4 |
| 10 | Rechión d'Omaheke | Gobabis | 71,233 | 84,981 | 0.8 |
| 11 | Rechión de Khomas | Windhoek | 342,141 | 36,964 | 9.2 |
| 12 | Rechión d'Hardap | Mariental | 79,507 | 109,781 | 0.7 |
| 13 | Rechión d'ǁKaras | Keetmanshoop | 77,421 | 161,514 | 0.5 |
Economía
A economía de Namibia tradicionalment ha dependiu d'a menería, sobretot a explotación de diamants y uranio; encara que bi chiquez chacimientos d'arambre, estanyo y plumo. A pesca ye important, encara que han disminuyiu as capturas a partir d'os anyos 1970. En anyos recients o turismo s'ha tornau muito mas important dada a polideza natural d'o país y l'interesant fauna nativa, tradicionalment africana, pero en un ambient diferent a comunament asociau con a sabana africana.
