Jan z Tobolska był prawosławnym metropolitą i teologiem ukraińskiego pochodzenia kozackiego, żyjącym w latach 1651–1715. Urodzony w Niżynie, awansował w hierarchii kościelnej, służąc jako arcybiskup Czernihowa i Nowhorodu Siewerskiego, zanim został mianowany przez cara Piotra I na następcę syberyjskiego tronu w Tobolsku. W trakcie swojej kariery był płodnym pisarzem i pedagogiem, wywierając znaczący wpływ na religijny i kulturowy krajobraz Syberii poprzez swoją działalność misyjną oraz wprowadzanie ukraińskich tradycji artystycznych w tym regionie.
Życie i działalność
Po studiach w Akademii Kijowskiej służył jako nauczyciel łaciny, poetyki i retoryki. Przyjął śluby zakonne w Ławrze Peczerskiej w Kijowie, zanim przeniósł się do Czernihowa. Jako wybitny teolog dokonał tłumaczenia dzieła Iliotropion z łaciny na słowiański i rosyjski. W 1711 roku przeniósł się na Syberię, aby nadzorować działania misyjne, gdzie zachęcał do zatrudniania ikonografów z Ukrainy do dekorowania lokalnych kościołów.
Kult
Uznawany za cudotwórcę, za życia był postrzegany przez lokalną ludność jako postać święta. Po jego śmierci w 1715 roku wielu przypisywało cudowne zdarzenia jego grobowi. Został oficjalnie kanonizowany przez Rosyjski Kościół Prawosławny w 1916 roku. Jego wspomnienie obchodzi się 21 czerwca, w rocznicę jego śmierci.