Türì

Türì
Comun Dats aministrativ Nom ofiçal Torino Stat Itàlia Rejon Piemont Provinça Provincia de Türì Lengue ofiçai lengua italiana Politega Sindeg Chiara Appendino
(30 giugn 2016) Orgen lejislativ consiglio comunale di Torino Territore Coordinade 45°04′45″N 7°40′34″E / 45.079167°N 7.676111°E OSM 43992 Voltituden 239 m s.l.m Superfix 130,01 km² Abitants 841 600 ab.
(1º genar 2023) Densitaa 6473.35 ab./km² Confin Baldissero Torinese, Beinasco, Borgaro Torinese, Collegno, Grugliasco, Mapan, Moncalieri, Nichelino, Orbassano, Pecetto Torinese, Pino Torinese, Rivoli, San Mauro Torinese, Settimo Torinese e Venaria Reale Fus orari Varie Prefiss 011 Codex postal 10121–10156 Sigla autom. TO Codex ISTAT 001272 Codex catastal L219 Sant protetor Madona de ła Consołasion e San Gioann Batista Cl. climatega Cl. sismega Localizazion Sit istituzional

Türì (anca Türìn; Italià: Torino; Piemontés e 'n vàrie lèngue d'Euròpa: Turin; Portoghés: Turim; Olandés: Turijn) l'è öna sità de l'Italia Nord-Ucidentàl, capitàl de la regiù Piemùt, con 902 137 abitàncc (dàto del Desember 2013), 'na superfice de 130,2 km² e 'na densità de de 6 929 ab./km². La sò "area urbana" la rìa 'nfina a ü miliü e més d'abitàncc. I abitàncc i è ciamàcc Türinés.

Ol sò nóm 'l sömèa che vègne dal cèltich Tau ch'a 'l völ dì Mùt, pò latinizàt in Augusta Taurinorum, in onùr de l'imperadùr Aügüst.

In del sich-sent la sità l'è dientàda la capitàl del Dücàt de Savòia e de alùra 'nàcc la sò stòria l'è 'ndàca 'nacc compàgna de chèla de la faméa sabàuda. Türì l'è stàcia la prìma capitàl del Regn d'Italia, dal 1861 al 1865.

La sità la se tróa i pé di Alp e l'è traersàda fò dal Po e da la Dora Riparia che pròpe a Türì la se böta 'n del Po.

La sò economìa la stà 'n pé sö l'indüstria automobilìstica e la FIAT l'è la sò 'ndüstria piö grànda.

Ol sìmbol de la sità l'è la Mole Antonelliana, ü grand palàs nasìt per vèss öna sinagoga e che al sò tép l'éra 'l piö ólt del mónd.

Gh'è ach ol Müséo Egìsio, ol piö 'mpurtànt del mónd dòpo chél del Cairo.

Ol sìndech de Türì l'è 'l Chiara Appendino.