| Quell articol qì l'è scrivud in Lombard, cond l'ortografia Scriver Lombard. |
|
|
| (detai) | |
| Dieu et mon droit | |
Regn Unid Daits aministrativ Nom intreg Regn Unid Nom ofiçal United Kingdom Lengue ofiçai ingles Capitala Londra Politega Forma de govern Monarqia parlamentara Capo de Stat Carl III del Regn Unid Capo de Govern Andy Burnham Superfix Totala 242 495 km² Popolazion Totala 67 326 569 ab.(2021) Densitaa 277.64 ab./km² Jeografia Continent Europa Confin Irlanda Fus orari Eoropa/Londra Economia Valuda sterlina britanega PIL (nominal) 3 070 667,73 milion de USD (2022) Varie Codex ISO 3166 GB, GBR, 826 TLD .uk Prefiss tel. +44 Sigla autom. UK Inn nazional God Save the King Evoluzion storega Proclamazion 1801
El Regn Unid de Gran Bretagna e Irlanda del Nord (in ingles: United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland), de solit breviad 'me Regn Unid o UK (sigla del nom orijinal, in ingles United Kingdom), l'è de sovent ciamad a volte cont el nom plussee jeneral Ingiltera, e l'è un istat de l'Europa ocidentala. Al moment la soa monarca l'è el Carl III.
Storia
El Regn Unid l'è el resultad d'un grup de acords d'union qe hann jontad insema i so nazion: Ingilterra, Irlanda del Nord, e Galles. La plupart de l'Irlanda la s'è spartida del 1922 con la costituzion del Stat Liber d'Irlanda (qella qe adess l'è ciamada Republega d'Irlanda), menter la part qe l'è anc'mò sota a'l Regn Unid l'è ciamad Irlanda del Nord.
Jeografia
El Regn Unid se trova ind su la costa ocidentala de l'Europa del nord. L'è circondada a est del Mar del Nord, a sud del Canal de la Manega, e a ovest de l'Ocean Atlanteg e del Mar d'Irlanda.
El Regn Unid l'è padron de quatordex teritori qe inn restads in ereditaa del so imper colonial (comè per esempi Bermuda, Gibilterra, i Isole Pitcairn e i Isole Falkland).
Lengov
El Regn Unid al g'ha no una lengua ofiçala, anca se i so abitants parlen tuts l'ingles. I lengov rejonai recognossude inn el galles, el gaeleg iscozes, l'irlandes, el cornovaies, el scots e el scots de l’Ulster.
Nom del Regn Unid ind i lengov locai
- Gales (Cymraeg): Deyrnas Unedig, Teyrnas Unedig Prydain Fawr a Gogledd Iwerddon.
- Ingles (English): United Kingdom, United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland
- Irlandes (Gaelige): Ríocht Aonthaite, Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann
- Cornovaies (Kernewek): Rywaneth Unys, Rywvaneth Unys Breten Veur hag Iwerdhon Gledh
- Gaeleg Scozes (Gàidhlig): Rìoghachd Aonaichte
- Manx (Gaelg): Reeriaght Unnaneysit, Reeriaght Unnaneysit ny Bretyn Mooar as Nerin Hwoaie
- Normann (Nouormand): Rouoyaume Unni, Rouoyaume Unni d'la Grande Brétangne et d'l'Irlande du Nord
- Ingles de Scozia (Scots): Unitit Kinrick, Unitit Kinrick o' Graet Breetain an Northren Ireland
Situazion Politega
Anca se el Grand Imper colonial l'è ormai finid e a'l so poter ind el mond l'è desminuir, el Regn Unid l'è restad istess una potenza mondiala. L'è vœna dei member del G7 e l'è intra i paes plussee desvilupad a'l mond, cont un'economia qe l'è considerada la quinta mondiala e la segonda in Europa. L'è staita anca vœna de prim stats a far part de la NATO e de l'ONU, indovè qe l'è un member permanent cont el dirit de vet.
El Re a l'è el Carl (del 2022).
La prima ministea a l'è la Liz Truss (del 2022).
| |
|---|---|
| Albania | Andora | Armenia2 | Austria | Azerbaigian1 | Belgi | Bielorussia | Bosnia e Erzegovina | Bulgaria | Cechia | Cipro2 | Citaa del Vatican | Croazia | Denimarca | Estonia | Finlandia | Frància | Georgia1 | Germania | Grecia | Irlanda | Islànda | Itàlia | Kazakhstan1 | Letònia | Liechtenstein | Lituània | Lussemburgh | Macedonia del Nord | Malta | Monaco | Moldavia | Montnegher | Norvegia | Paes Bass | Portogall | Polonia | Regn Unii | Romania | Russia1 | San Marin | Serbia | Slovacchia | Slovenia | Spagna | Svezia | Svízzera | Turchia1 | Ucraina | Ongaria | |
| 1. Stat parzialment in Asia. 2. Stat in Asia, però considerads part de l'Europa per dei rexon storeg e culturai | |
