factograf
AST
Sign in

Pelayu

Pelayu

Key facts

fecha de nacimientu685
data de la muerte737
ocupaciónguerreru, aristócrata
llugar de la muerteCangues d'Onís
esposuGaudiosa
cargumonarca del reinu d'Asturies
All data from the card 14
Nacimientu
valor desconocíu, circa 685
Nacionalidá
Reinu d'Asturies Reinu de Galicia
Muerte
Cangues d'Onís, 737 (51/52 años)
Sepultura
Tomb of Pelayo I of Asturias (en) Santa Cueva de Cuadonga
Padre
Favila (disputed)
Madre
valor desconocíu
Casáu con
Gaudiosa
Fíos/es
FavilaErmesinda
Hermanos/es
Anonyma (en)
Pueblu
dinastía Astur-lleonesa
Llingües falaes
Llatín vulgar
Oficiu
guerreru, aristócrata
Lluchó en
Batalla de Cuadonga
Relixón
Nicene Christianity (en)

Pelayu o Pelayo (circa 685, valor desconocíu – 737, Cangues d'Onís) foi'l primer monarca del reinu d'Asturies que rixó hasta la so muerte. El so orixe ye controvertíu, anque se-y atribúin los oríxenes más variaos. La Crónica Albeldense conviértelu nún noble godu («XV. ITEM ORDO GOTORUM OBETENSIUM REGUM. 1. Primum in Asturias Pelagius rg. in Canicas an. XVIIII. Iste, ut supra diximus, a Uittizzanc rege de Toleto expulsus Asturias ingressus.). El testamentu d'Alfonsu III, del añu 869, en que'l rei Magnu dona al presbíteru Sisnandu la ilesia de Santa María de Tenciana (Tiñana, Siero) que so tíu Alfonsu'l Castu ganara de les propiedaes pertenecientes a so bisgüelu Pelayu, vincula territorialmente a Pelayu col área central d'Asturies, anque ensin aportar datos sobre'l so llugar d'orixe. Frenó la espansión de los musulmanes haza'l norte, entamó la conquista cristiana y considérase tradicionalmente como'l fundador del reinu d'Asturies, anque investigaciones arqueolóxiques recientes suxeren que podría tenelo fecho sobre una organización política llocal anterior.

La lleenda

Monumentu a Pelayu en Cuadonga
Monumentu a Pelayu en Cuadonga

Según la lleenda, Pelayu yera un noble visigodu, fíu del duque Favila. Por cuenta de les intrigues ente la nobleza visigoda, el rei Witiza conspiró p'asesinar a so padre. Pelayu fuxó a Asturies, onde tenía amigos o familia. Darréu, al sentise inseguru na Península, coló como pelegrín a Xerusalén. Ellí permaneció hasta la muerte de Witiza y entronización de Rodrigu, del que yera partidariu. Con ésti, ocupó'l cargu de conde d'espatarios o de la guardia del rei y como talu combatió na batalla de Guadalete n'abril o mayu del añu 711. Tres la batalla abellugóse en Toledo y, a la cayida de la ciudá (714), mentes otros escapaben a Francia, elli volvió a Asturies, supuestamente custodiando l'ayalga del rei visigodu.

Les primeres incursiones árabes nel norte fueron les de Musa ibn Nusair (conocíu como Muza) ente los años 712 y 714. Entró n'Asturies pel puertu de Tarna, remontó'l ríu Nalón y tomó Lucus Asturum (Lugo) y dempués Xixón, onde dexó a cargu al gobernador Munuza. Les families dominantes del restu de les ciudaes asturianes capitularon y probablemente tamién la familia de Pelayu.

En 718 tuvo llugar una primera revuelta encabezada por Pelayu (al paecer porque Munuza casárase pola fuercia con so hermana Adosinda), que fracasó. Detuvieron y unviaron a Pelayu a Córdoba. Sicasí, consiguió escapar y volver a Asturies, onde encabezó una segunda sulevación, refuxándose nos montes de Cuadonga y Cangues, onde se caltenía la resistencia.

En 722 Munuza unvió a un xeneral, Al Qama, a someter a los sulevaos. Al Qama empobinóse contra Bres (Piloña), onde s'atopaba Pelayu. Ésti marchó coles tropes hasta'l monte Auseva, nel valle de Cangues y ellí, na Batalla de Cuadonga, aniquiló al destacamentu d'Al Qama que venía de la península p'ayudar a sofocar definitivamente la resistencia nos montes cantábricos.

Tres la batalla, el gobernador militar al mandu de la metá norte de la península Ibérica, Munuza, que tenía como base Xixón, tentó escapar d'Asturies y algamar la seguranza de les sos posiciones na meseta, pero foi prindáu y executáu xunto col so séquitu y tropes nún valle del centru d'Asturies.


Reinu d'Asturies (718-925)Predecesor:
Nun huboRei d'Asturies
718 - 737Socesor:
Favila


Referencies

Read next

In 55 languages

Text from Wikipedia, CC BY-SA 4.0 · Source article